TÁC ĐỘNG CỦA QUẢN TRỊ CÔNG TY ĐẾN THÀNH QUẢ CÔNG TY CỔ PHẦN VIỆT NAM QUA CÁC GIAI ĐOẠN CỦA VÒNG ĐỜI DOANH NGHIỆP
Tài chính – Ngân hàng
Luận án "Tác động của quản trị công ty đến thành quả công ty cổ phần Việt Nam qua các giai đoạn của vòng đời doanh nghiệp" được thực hiện bởi Phạm Đức Huy tại Trường Đại học Tài chính – Marketing, chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, năm 2022. Mục tiêu chính của nghiên cứu là phân tích ảnh hưởng của quản trị công ty đến hiệu quả hoạt động của các công ty cổ phần tại Việt Nam, đặc biệt qua từng giai đoạn của vòng đời doanh nghiệp. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các công ty niêm yết trên Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 8 năm, từ 2012 đến 2019. Luận án sử dụng các phương pháp phân tích thống kê, diễn giải, suy luận và tổng hợp, cùng các phương pháp hồi quy dữ liệu bảng như OLS, FEM, REM, LOGISTIC, SGMM.
Nghiên cứu đóng góp về mặt khoa học thông qua việc hoàn thiện khung lý thuyết về tác động của quản trị công ty đến thành quả công ty qua các giai đoạn của vòng đời doanh nghiệp, kết hợp các lý thuyết đại diện, quản lý và phụ thuộc nguồn lực. Về mặt thực tiễn, luận án cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tác động của cấu trúc sở hữu và cấu trúc Hội đồng quản trị (HĐQT) đến thành quả công ty trong bối cảnh Việt Nam, một chủ đề còn hạn chế nghiên cứu trước đây.
Các kết quả chính cho thấy tỷ lệ sở hữu của cổ đông lớn nhất có tác động tích cực đến thành quả công ty ở tất cả các giai đoạn (tăng trưởng, trưởng thành, suy thoái). Tỷ lệ sở hữu của HĐQT tác động tích cực trong giai đoạn tăng trưởng nhưng tiêu cực trong giai đoạn suy thoái. Tỷ lệ sở hữu của Tổng giám đốc (TGĐ) có mối quan hệ phi tuyến dạng chữ U ngược với thành quả công ty trong giai đoạn tăng trưởng và trưởng thành. Quy mô HĐQT tác động tích cực đến thành quả trong giai đoạn tăng trưởng và trưởng thành. Tuy nhiên, tính độc lập của HĐQT lại tác động tiêu cực đến thành quả trong giai đoạn trưởng thành, và sự kiêm nhiệm chức danh TGĐ của chủ tịch HĐQT tác động tích cực trong giai đoạn tăng trưởng nhưng tiêu cực trong giai đoạn trưởng thành và suy thoái.
Từ những phát hiện này, luận án đề xuất các hàm ý chính sách quan trọng, bao gồm việc xây dựng cấu trúc sở hữu tập trung tương xứng với vòng đời doanh nghiệp, đa dạng hóa HĐQT để tăng cường nguồn lực và hạn chế lạm quyền, phát triển chương trình ESOP cho cán bộ quản lý, duy trì quy mô HĐQT đủ lớn, thiết lập quy trình minh bạch để lựa chọn thành viên HĐQT độc lập, và tách quyền sở hữu với quyền quản lý để nâng cao thành quả công ty trong giai đoạn trưởng thành và suy thoái.