Luận án Vai trò của người phụ nữ trong gia đình công nhân hiện nay (nghiên cứu trường hợp khu công nghiệp Bình Xuyên – Tỉnh Vĩnh Phúc)

Tên luận án:

VAI TRÒ CỦA NGƯỜI PHỤ NỮ TRONG GIA ĐÌNH CÔNG NHÂN HIỆN NAY (NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP KHU CÔNG NGHIỆP BÌNH XUYÊN - TỈNH VĨNH PHÚC)

Ngành:

Văn hóa học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Vai trò của người phụ nữ trong gia đình công nhân hiện nay (Nghiên cứu trường hợp khu công nghiệp Bình Xuyên - Tỉnh Vĩnh Phúc)" là một nghiên cứu chuyên sâu dưới góc độ văn hóa học, nhằm làm rõ những biến đổi và giá trị của vai trò người phụ nữ trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa mạnh mẽ của Việt Nam. Đề tài xuất phát từ thực tiễn khu công nghiệp Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc, nơi tập trung đông đảo lao động nữ, đối mặt với sự giao thoa giữa văn hóa nông nghiệp truyền thống và lối sống công nghiệp hiện đại.

Mục đích nghiên cứu là nhận diện những thay đổi trong vai trò người phụ nữ dưới tác động đặc thù nghề nghiệp, từ đó đưa ra bàn luận về vai trò và giá trị của họ trong bối cảnh hiện nay. Các nhiệm vụ chính bao gồm tổng quan tình hình nghiên cứu, hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích vai trò và những thay đổi của người phụ nữ trong gia đình công nhân, cũng như xác định các vấn đề và giá trị mà họ mang lại. Đối tượng nghiên cứu là vai trò của người phụ nữ trong gia đình công nhân, tập trung vào các khía cạnh làm vợ, làm mẹ và làm con, trong phạm vi không gian Khu công nghiệp Bình Xuyên và thời gian từ năm 2014 đến 2024.

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận liên ngành (xã hội học, tâm lý học, văn hóa học) và các phương pháp nghiên cứu đa dạng như tài liệu thứ cấp, định tính, quan sát trực tiếp, so sánh và đặc biệt là phương pháp truyện kể. Kết quả nghiên cứu khẳng định ba giả thuyết chính. Thứ nhất, người phụ nữ công nhân vẫn đảm nhận các vai trò truyền thống (vợ, mẹ, con) nhưng có sự điều chỉnh do yếu tố công việc và môi trường sống mới, thể hiện tính liên tục và biến đổi của văn hóa gia đình. Thứ hai, việc thực hiện vai trò này chịu ảnh hưởng đa chiều từ các yếu tố kinh tế, văn hóa, môi trường sống, lao động và chính sách xã hội. Thứ ba, giá trị của người phụ nữ công nhân không chỉ thể hiện qua đóng góp kinh tế mà còn qua việc duy trì giá trị tinh thần, văn hóa truyền thống và là hạt nhân tạo dựng hạnh phúc gia đình.

Luận án chỉ ra rằng phụ nữ công nhân vừa là người đóng góp kinh tế quan trọng, vừa là người giữ gìn các giá trị văn hóa, thể hiện sự kiên cường vượt khó và là hạt nhân tạo dựng hạnh phúc gia đình. Họ đối mặt với "vai trò kép", phải cân bằng giữa công việc và gia đình, đồng thời có xu hướng chia sẻ công việc nhà với chồng và tham gia quyết định gia đình bình đẳng hơn. Nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết của sự hỗ trợ từ nhà nước, doanh nghiệp và xã hội để phụ nữ công nhân có cuộc sống hài hòa, đóng góp vào sự phát triển bền vững của gia đình và cộng đồng.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU
  • 1. Lý do chọn đề tài
  • 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
    • 2.1. Mục đích nghiên cứu
    • 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
  • 3. Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu
    • 3.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 3.2. Khách thể nghiên cứu
    • 3.3. Phạm vi nghiên cứu
  • 4. Câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu
    • 4.1. Câu hỏi nghiên cứu
    • 4.2. Giả thuyết nghiên cứu
  • 5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
    • 5.1. Phương pháp luận
    • 5.2. Phương pháp nghiên cứu
  • 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
    • 6.1. Ý nghĩa lý luận
    • 6.2. Ý nghĩa thực tiễn
  • 7. Bố cục của luận án
• Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
  • 1.1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu
    • 1.1.1. Nghiên cứu về gia đình công nhân
    • 1.1.2. Nghiên cứu về phụ nữ và vai trò của người phụ nữ trong gia đình công nhân
    • 1.1.3. Những vấn đề bỏ ngỏ
  • 1.2. Cơ sở lý luận
    • 1.2.1. Các khái niệm công cụ
      • 1.2.1.1. Gia đình
      • 1.2.1.2. Công nhân
      • 1.2.1.3. Gia đình công nhân
      • 1.2.1.4. Vai trò
      • 1.2.1.5. Phụ nữ
      • 1.2.1.6. Giá trị
    • 1.2.2. Lý thuyết vận dụng và khung phân tích của luận án
      • 1.2.2.1. Lý thuyết vai trò
      • 1.2.2.2. Khung phân tích
  • 1.3. Cơ sở thực tiễn
    • 1.3.1 Khái quát khu công nghiệp Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc
    • 1.3.2. Đặc điểm gia đình công nhân và nữ công nhân ở khu công nghiệp Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc
  • Tiểu kết
• Chương 2: THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA NGƯỜI PHỤ NỮ TRONG GIA ĐÌNH CÔNG NHÂN KHU CÔNG NGHIỆP BÌNH XUYÊN, TỈNH VĨNH PHÚC
  • 2.1. Vai trò người vợ
    • 2.1.1. Đảm nhận các công việc nội trợ gia đình
    • 2.1.2. Đóng góp thu nhập và quản lý kinh tế gia đình
    • 2.1.3. Quyền ra quyết định trong gia đình
    • 2.1.4. Đáp ứng đời sống tinh thần, tâm lý, tình cảm trong gia đình
  • 2.2. Vai trò người mẹ
    • 2.2.1. Sinh đẻ, nuôi dưỡng và chăm sóc con cái
    • 2.2.2. Giáo dục, chia sẻ, định hướng nghề nghiệp cho con cái
  • 2.3. Vai trò người con
  • Tiểu kết
• Chương 3: BÀN LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA NGƯỜI PHỤ NỮ TRONG GIA ĐÌNH CÔNG NHÂN HIỆN NAY
  • 3.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện vai trò của người phụ nữ
  • 3.2. Một số bàn luận về giá trị của người phụ nữ trong gia đình công nhân hiện nay
    • 3.2.1. Phụ nữ là người đóng góp vào sự phát triển kinh tế
    • 3.2.2. Phụ nữ là người giữ gìn các giá trị văn hóa
    • 3.2.3. Người phụ nữ với sự kiên cường và tinh thần vượt qua khó khăn
    • 3.2.4. Phụ nữ là hạt nhân tạo dựng hạnh phúc
    • 3.2.5. Giá trị hạnh phúc của người phụ nữ công nhân
  • Tiểu kết
• KẾT LUẬN