Luận án Nghiên cứu tiêu chí phân vùng thích nghi đất đai ứng dụng công nghệ cao cho sản xuất lúa và rau màu (Nghiên cứu cụ thể trong điều kiện tỉnh An Giang)

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU TIÊU CHÍ PHÂN VÙNG THÍCH NGHI ĐẤT ĐAI ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ CAO CHO SẢN XUẤT LÚA VÀ RAU MÀU (Nghiên cứu cụ thể trong điều kiện tỉnh An Giang)

Ngành:

Quản lý Đất đai (Mã ngành: 98050103)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án Tiến sĩ này, được thực hiện bởi Phan Chí Nguyện vào năm 2021 tại Trường Đại học Cần Thơ, chuyên ngành Quản lý Đất đai, tập trung vào việc nghiên cứu tiêu chí phân vùng thích nghi đất đai ứng dụng công nghệ cao (ƯDCNC) cho sản xuất lúa và rau màu (ngô) tại tỉnh An Giang. Nghiên cứu xuất phát từ thực trạng nông nghiệp ƯDCNC tại An Giang còn nhiều hạn chế như quy mô nhỏ lẻ, thiếu quy hoạch và đặc biệt là bộ tiêu chí làm cơ sở phát triển chưa hoàn thiện.

Mục tiêu chính của nghiên cứu bao gồm: đánh giá hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp và ƯDCNC cho lúa, ngô; xác định các điều kiện tự nhiên, kỹ thuật, kinh tế - xã hội, môi trường và chính sách đất đai để xây dựng tiêu chí ƯDCNC; xây dựng quy trình phân cấp tiêu chí phù hợp cho đánh giá phân vùng thích nghi đất đai; và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện ƯDCNC tại An Giang. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các huyện thuộc tỉnh An Giang với đối tượng là lúa và ngô, theo hình thức sản xuất dạng vùng, ngoài đồng ruộng.

Về phương pháp luận, nghiên cứu đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về nông nghiệp ƯDCNC, đánh giá thực trạng thông qua thu thập số liệu thứ cấp và ứng dụng GIS. Các tiêu chí được xác định dựa trên cơ sở lý luận, pháp luật và tham vấn chuyên gia (nông dân, nhà quản lý, nhà khoa học), sử dụng phương pháp đánh giá đa mục tiêu. Quy trình xây dựng bảng phân cấp khả năng phù hợp được phát triển theo 4 bước cơ bản, kế thừa từ các nghiên cứu trước đây và tham vấn thực tế. Phương pháp phân hạng khả năng phù hợp và bản đồ (GIS) được áp dụng để phân vùng.

Kết quả nghiên cứu đã hệ thống hóa được cơ sở lý luận về nông nghiệp ƯDCNC, định nghĩa khái niệm và xác định 4 yêu cầu chung cùng 20 yêu cầu cụ thể. Hiện trạng cho thấy An Giang có lợi thế về đất lúa và rau màu, đã áp dụng nhiều kỹ thuật tiên tiến nhưng vẫn còn hạn chế về vốn, nhân lực, hạ tầng, thị trường và cơ giới hóa. Luận án đã xây dựng 9 yêu cầu chất lượng và 21 (cho lúa) hoặc 20 (cho ngô) tiêu chí chẩn đoán. Từ 192 đơn vị đặc tính đất đai, nghiên cứu xác định 3 vùng phù hợp, trong đó vùng không phù hợp (N) chiếm diện tích lớn nhất, và mức phù hợp cao nhất là phù hợp trung bình (S2).

Để nâng cao hiệu quả ƯDCNC, luận án đề xuất các giải pháp về quy hoạch và xây dựng hạ tầng đồng bộ, đào tạo và tập huấn kỹ thuật cho nông dân theo hướng bền vững, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư và "nới lỏng" hạn điền, cùng với chính sách đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Nghiên cứu kiến nghị sử dụng các tiêu chí đã xây dựng làm nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo và triển khai đánh giá kết quả tại An Giang để ứng dụng cho các tỉnh có điều kiện tương tự.

Mục lục chi tiết:

Không có mục lục chi tiết trong văn bản được cung cấp.