NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TÀI TRỢ NGHIÊN CỨU CƠ BẢN TRONG LĨNH VỰC
QUẢN LÝ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
Luận án "Nghiên cứu thực trạng và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tài trợ nghiên cứu cơ bản trong lĩnh vực" tập trung vào việc phân tích và cải thiện chất lượng tài trợ cho nghiên cứu cơ bản (NCCB), một hoạt động cốt lõi trong nghiên cứu và phát triển (R&D) với vai trò sáng tạo tri thức. Đề tài đặt ra tính cấp thiết trong việc làm rõ nội hàm khái niệm chất lượng tài trợ NCCB và xác định các cách tiếp cận phù hợp. Các kết quả nghiên cứu được kỳ vọng mang ý nghĩa cả về mặt lý luận và thực tiễn.
Theo quan điểm của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), NCCB được định nghĩa là công việc thử nghiệm hoặc lý thuyết nhằm tiếp thu kiến thức mới về các nền tảng cơ bản của hiện tượng và sự kiện quan sát được, không dự báo trước được khả năng ứng dụng cụ thể.
Luận án đề xuất các thang đo chi tiết để đánh giá chất lượng tài trợ NCCB, bao gồm các khía cạnh về sự phù hợp (chính sách, đội ngũ cán bộ, quy mô kinh phí, cách thức triển khai, thiết kế tài trợ, kết quả đầu ra), hiệu quả (tỷ lệ công bố, đào tạo sau đại học, tăng số lượng nhà khoa học có vai trò chính, duy trì tần suất công bố), hiệu suất (tỷ lệ ký hợp đồng, nghiệm thu, đào tạo, công bố, tính hợp lý của kinh phí, tiêu chí công bố quốc tế), mức độ bền vững (tiền đề nghiên cứu tiếp theo, tăng tri thức, phát triển kinh tế xã hội), kết quả sau tài trợ (đánh giá hội đồng nghiệm thu, thời gian hoàn thành, sản phẩm đạt được, đóng góp đào tạo), và tác động (thay đổi chính sách, tăng chất lượng công bố quốc tế, kết nối tổ chức nghiên cứu, nâng cao nhận thức, cải thiện đào tạo, tác động kinh tế xã hội).
Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng tài trợ NCCB được tiếp cận thông qua lý thuyết các bên liên quan (Stakeholder theory) và phương pháp Quản lý dựa vào kết quả đầu ra (RBM). Ba nhóm yếu tố chính được xác định là: Tổ chức tài trợ (chính sách, phương thức, quy trình, kinh phí), Tổ chức chủ trì (cơ sở vật chất, hệ thống quản lý, chính sách ưu đãi) và Nhà khoa học (năng lực nghiên cứu, khả năng công bố, sự tự chủ, kỹ năng cần thiết). Đồng thời, loại hình nghiên cứu (lý thuyết, thực nghiệm, thuần túy hay định hướng ứng dụng) được xem là biến kiểm soát.
Dựa trên phân tích này, luận án đề xuất mô hình nghiên cứu với ba giả thuyết chính: Tổ chức tài trợ có tác động tích cực đến chất lượng tài trợ NCCB (H1); Tổ chức chủ trì có tác động tích cực đến chất lượng tài trợ NCCB (H2); và Nhà khoa học/nhóm nghiên cứu tốt sẽ hỗ trợ nâng cao chất lượng tài trợ NCCB (H3). Phần cuối tài liệu cũng đề cập đến quy trình và phương pháp thu thập dữ liệu cho nghiên cứu.