Nhân tố tác động đến tính thanh khoản của cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam
Kinh tế
Luận án "Nhân tố tác động đến tính thanh khoản của cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam" xuất phát từ thực trạng thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đã hoạt động hơn 20 năm nhưng vẫn chưa phát triển đúng kỳ vọng, với số lượng công ty niêm yết (CPNY) tăng nhưng quy mô không tương xứng và chất lượng kém. Thanh khoản cổ phiếu (TKCCP) còn thấp so với khu vực, khiến TTCK Việt Nam được xếp vào nhóm Frontier Market và cần nâng hạng lên thị trường mới nổi, đòi hỏi việc nâng cao TKCCP là yêu cầu thiết yếu. Đề tài nhằm nghiên cứu chuyên sâu, toàn diện về TKCCP và các nhân tố tác động tới nó trong bối cảnh đặc thù của nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam.
Mục tiêu chính của nghiên cứu là đề xuất các khuyến nghị nhằm nâng cao TKCCP trên TTCK Việt Nam. Để đạt được mục tiêu này, luận án hệ thống hóa cơ sở lý luận về TKCCP, xác định khái niệm, thước đo phù hợp và các nhân tố tác động. Nghiên cứu phân tích thực trạng TKCCP, kiểm định tác động của các nhân tố, và phân tích nguyên nhân dẫn đến hạn chế của TKCCP niêm yết trên TTCK Việt Nam giai đoạn 2011-2019. Phương pháp nghiên cứu kết hợp phân tích định tính (so sánh, thống kê mô tả) và định lượng (mô hình kinh tế lượng trên dữ liệu của các doanh nghiệp niêm yết trên SGDCK Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh giai đoạn 2014-2019).
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng thước đo ILLIQ của Amihud (2002) và LM của Liu (2006) phù hợp để đo lường TKCCP tại TTCK Việt Nam, một thị trường cận biên. Luận án làm rõ tác động của các nhân tố bên trong và bên ngoài doanh nghiệp tới TKCCP. Cụ thể, cấu trúc sở hữu phân tán tác động thuận chiều tới TKCCP, trong khi tỷ lệ sở hữu Nhà nước và tỷ lệ trả cổ tức trên mệnh giá có tác động phi tuyến với ngưỡng đảo chiều lần lượt là 11,72% và 87,03%. Việc kết hợp chi trả cổ tức bằng tiền và cổ phiếu được chứng minh là cách tốt nhất để cải thiện TKCCP. Ngoài ra, tăng trưởng bền vững và qui mô doanh nghiệp tác động thuận chiều; lãi suất tiền gửi tác động ngược chiều.
Dựa trên các phát hiện này, luận án đề xuất các khuyến nghị cụ thể cho Chính phủ, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Sở giao dịch chứng khoán và các doanh nghiệp niêm yết cũng như nhà đầu tư. Các khuyến nghị bao gồm việc bổ sung khái niệm và thước đo TKCCP vào văn bản pháp luật, nâng chuẩn điều kiện niêm yết liên quan đến tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, qui mô, hiệu quả hoạt động và chính sách cổ tức của doanh nghiệp, hoàn thiện quy định về hoạt động giao dịch và công bố thông tin, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp và nhà đầu tư áp dụng các chiến lược phù hợp để nâng cao TKCCP trên TTCK Việt Nam.