Luận án Nghiên cứu an ninh nước dưới tác động của biến đổi khí hậu – Áp dụng cho tỉnh Quảng Ngãi

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU AN NINH NƯỚC DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU – ÁP DỤNG CHO TỈNH QUẢNG NGÃI

Ngành:

Biến đổi khí hậu

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung nghiên cứu an ninh nước tại tỉnh Quảng Ngãi trong bối cảnh biến đổi khí hậu, nhằm cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho công tác quản lý tài nguyên nước bền vững. Nghiên cứu xác định các yếu tố ảnh hưởng, xây dựng phương pháp và bộ chỉ số đánh giá an ninh nước cấp tỉnh dựa trên 4 hợp phần chính (hệ sinh thái; thiên tai và hiểm họa liên quan đến nước; kinh tế - xã hội; tài nguyên nước và con người) với 17 chỉ số thành phần. Luận án đã đánh giá tình trạng an ninh nước của Quảng Ngãi ở thời điểm hiện tại (2017-2020) và dự báo trong tương lai (2046-2065, 2080-2099) dưới tác động của các kịch bản biến đổi khí hậu (RCP4.5 và RCP8.5).

Kết quả cho thấy, an ninh nước tại Quảng Ngãi hiện đang đối mặt với nhiều rủi ro như thiếu hụt nguồn cung, gia tăng nhu cầu sử dụng nước cho nông nghiệp và sinh hoạt, ô nhiễm nguồn nước do xả thải chưa xử lý, và các yếu tố kinh tế - xã hội gián tiếp như thu nhập thấp ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nước sạch. Đặc biệt, biến đổi khí hậu được nhận định là yếu tố tác động mạnh mẽ đến an ninh nước, với các kịch bản cực đoan hơn (RCP8.5) gây suy giảm an ninh nước lớn hơn so với kịch bản trung bình (RCP4.5). Các chỉ số an ninh nước trong tương lai đều thấp hơn so với hiện tại, và thấp hơn khi có xét đến biến đổi khí hậu so với không xét đến. Chỉ số an ninh nước cả năm hiện tại của tỉnh Quảng Ngãi được đánh giá ở mức cao (0,61), nhưng ở thời kỳ tương lai (2046-2065) không xét đến biến đổi khí hậu là mức trung bình (0,60), và khi xét đến kịch bản RCP4.5 là 0,58, kịch bản RCP8.5 là 0,57 (đều ở mức trung bình).

Từ những phân tích này, luận án đề xuất các giải pháp ưu tiên và đồng bộ đến năm 2030, tầm nhìn 2050, bao gồm: duy trì và cải thiện diện tích rừng, quản lý và xử lý nước thải đạt 100%, đảm bảo dân số và nhu cầu nước cho sinh hoạt, nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ, và nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống nhân dân. Luận án chứng minh rằng việc áp dụng đồng bộ các giải pháp này có thể cải thiện đáng kể an ninh nước của tỉnh Quảng Ngãi, đưa chỉ số an ninh nước cả tỉnh từ mức trung bình (0,55) lên mức cao (0,62).

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Đặt vấn đề
  • 2. Mục tiêu nghiên cứu
  • 3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
  • 4. Câu hỏi nghiên cứu và luận điểm bảo vệ của luận án
  • 5. Phương pháp nghiên cứu
  • 6. Đóng góp mới của Luận án
  • 7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
  • 8. Bố cục của Luận án

• CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU VỀ AN NINH NƯỚC

  • 1.1. Một số khái niệm về an ninh nước trên thế giới
  • 1.2. Các nghiên cứu trên thế giới về an ninh nước trong điều kiện biến đổi khí hậu
  • 1.3. Các nghiên cứu ở Việt Nam về an ninh nước
  • 1.4. Các nghiên cứu liên quan đến an ninh nước tại Quảng Ngãi
  • 1.5. Sơ đồ nghiên cứu của Luận án

• CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ SỐ LIỆU VÀ SỐ LIỆU NGHIÊN CỨU AN NINH NƯỚC TRONG BỐI CẢNH BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

  • 2.1. Phương pháp đánh giá an ninh nước
  • 2.2. Phương pháp mô hình toán
  • 2.3. Phương pháp tính toán nhu cầu nước cho các ngành
  • 2.4. Số liệu sử dụng trong Luận án
  • 2.5. Thông tin về địa bàn nghiên cứu

• CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ AN NINH NƯỚC VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO, TĂNG CƯỜNG AN NINH NƯỚC CHO QUẢNG NGÃI

  • 3.1. Đánh giá an ninh nước tỉnh Quảng Ngãi
  • 3.2. Nhận định về tác động của biến đổi khí hậu đến an ninh nước của tỉnh Quảng Ngãi
  • 3.3. Giải pháp

• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

  • 1. Kết luận
  • 2. Kiến nghị