Luận án Kiểm toán hoạt động nâng cao vai trò Kiểm toán nhà nước trong quản lý tài chính, tài sản công ở Việt Nam

Tên luận án:

Kiểm toán hoạt động nâng cao vai trò Kiểm toán Nhà nước trong quản lý tài chính, tài sản công ở Việt Nam

Ngành:

Kiểm toán

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Tài liệu này trình bày nghiên cứu chuyên sâu về Kiểm toán hoạt động (KTHĐ) nhằm mục đích nâng cao vai trò của Kiểm toán Nhà nước (KTNN) trong quản lý tài chính và tài sản công tại Việt Nam. Đề tài được hình thành từ sự cấp thiết của việc phát triển KTHĐ như một công cụ quan trọng để quản lý hiệu quả tài chính công, đồng thời ngăn ngừa rủi ro và sai phạm, đặc biệt trong bối cảnh KTNN Việt Nam vẫn chưa thực hiện KTHĐ một cách đúng bản chất, chưa chú trọng đầy đủ đến việc đánh giá tính kinh tế, hiệu quả và hữu hiệu (3Es).

Mục tiêu nghiên cứu chính của luận án bao gồm việc làm rõ các yếu tố 3Es để đánh giá KTHĐ, phát triển các phương thức tổ chức KTHĐ (bao gồm tiền kiểm, hiện kiểm, hậu kiểm), làm rõ mối quan hệ giữa vai trò của KTNN với các chủ thể quản lý, và phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển KTHĐ cùng vai trò của KTNN. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào cơ sở lý luận, thực trạng quản lý tài chính công giai đoạn 2014-2020 và các quy định pháp luật liên quan, không mở rộng sang các giai đoạn trước đó hoặc các loại hình kiểm toán khác như kiểm toán độc lập hay kiểm toán nội bộ. Luận án đóng góp mới trong việc làm rõ mối quan hệ giữa tài chính công và tài sản công thông qua mô hình Logic (3Es), thiết lập mối quan hệ giữa mô hình KTHĐ và vai trò KTNN, cũng như xây dựng mô hình quan hệ giữa vai trò KTNN với hệ thống quản lý tài chính, tài sản công.

Phần lý luận của tài liệu phân tích sâu về các mục tiêu 3Es của KTHĐ, các mô hình tổ chức và ứng dụng KTHĐ, cùng với vai trò pháp lý và quá trình hình thành, phát triển của KTNN trong hệ thống quản lý tài chính, tài sản công. Nghiên cứu cũng tham khảo kinh nghiệm quốc tế và rút ra bài học cho Việt Nam về việc thiết lập hệ thống kiểm tra, giám sát vĩ mô.

Về thực trạng, kết quả khảo sát cho thấy sự đồng tình về tính cần thiết của KTHĐ nhưng cũng chỉ ra những khó khăn trong triển khai. Các số liệu kiểm toán giai đoạn 2014-2019 hé lộ các sai phạm trong quản lý tài chính, tài sản công và việc KTHĐ chưa được thực hiện liên tục, nhất quán. Luận án đã ứng dụng các mô hình lý thuyết để phân tích thực trạng, làm rõ các sai phạm và đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả, hiệu lực của KTHĐ.

Cuối cùng, tài liệu đề xuất các quan điểm, phương hướng và giải pháp tăng cường KTHĐ, nhấn mạnh sự cần thiết phải phù hợp với đường lối, chính sách, xu thế hội nhập, và nâng cao nhận thức của công chúng. Các giải pháp tập trung vào việc thực hiện quyền hạn, vị trí pháp lý, vai trò giám sát độc lập, kiểm soát và tham vấn của KTNN, cùng với việc vận dụng KTHĐ cho các chương trình, dự án trọng điểm và tăng cường quan hệ với công chúng, hướng tới một nền tài chính công minh bạch, hiện đại.