Tên luận án:
CHẤT LƯỢNG THỂ CHẾ QUẢN TRỊ VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ ĐỊA PHƯƠNG CẤP TỈNH Ở VIỆT NAM
Ngành:
Kinh tế Phát triển
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án này nghiên cứu mối quan hệ giữa chất lượng thể chế quản trị và tăng trưởng kinh tế địa phương cấp tỉnh tại Việt Nam. Bối cảnh nghiên cứu xuất phát từ nhận định rằng các mô hình tăng trưởng kinh tế truyền thống chưa giải thích đầy đủ sự khác biệt về tăng trưởng giữa các quốc gia, và kinh tế học thể chế mới đã nhấn mạnh vai trò của thể chế. Tại Việt Nam, thể chế yếu kém được xem là rào cản tăng trưởng, đặc biệt là chất lượng thể chế quản trị gắn liền với vai trò của nhà nước trong bối cảnh nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Mục tiêu tổng thể của nghiên cứu là tìm hiểu, đánh giá tác động của chất lượng thể chế quản trị đến tăng trưởng kinh tế địa phương và đề xuất các gợi ý chính sách. Luận án đặt ra các câu hỏi nghiên cứu về cách đo lường chất lượng thể chế quản trị cấp tỉnh, mối quan hệ nhân quả và mức độ ảnh hưởng của nó đến tăng trưởng kinh tế, cùng với các đề xuất chính sách liên quan.
Nghiên cứu sử dụng dữ liệu mảng của 63 tỉnh/thành phố Việt Nam giai đoạn 2011-2018. Luận án phát triển một chỉ số tổng hợp về chất lượng thể chế quản trị địa phương (PGI) dựa trên các chỉ số thành phần của PAPI và PCI, sử dụng phương pháp phân tích nhân tố. Các phương pháp kiểm định quan hệ nhân quả Granger và mô hình hồi quy GMM được áp dụng để phân tích dữ liệu.
Kết quả cho thấy chất lượng thể chế quản trị có mối quan hệ nhân quả và đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế của các tỉnh, thành phố trong dài hạn. Cụ thể, kiểm soát tham nhũng và chất lượng chính sách có quan hệ tuyến tính thuận chiều với thu nhập, trong khi dân chủ và dịch vụ công có quan hệ hình chữ U. Tác động này khác nhau tùy theo vùng kinh tế, khu vực trọng điểm và mức thu nhập. Ảnh hưởng tích cực của chất lượng thể chế quản trị có thể giảm khi chi tiêu ngân sách địa phương gia tăng và lớn hơn ở những địa phương ít phụ thuộc vào FDI.
Từ đó, luận án đề xuất các hàm ý chính sách nhằm cải thiện chất lượng thể chế quản trị trên tất cả các khía cạnh, ưu tiên các khía cạnh kinh tế trước, sau đó là xã hội. Đồng thời, cần có các chính sách đặc thù cho từng địa phương hoặc vùng kinh tế, bao gồm cải cách hành chính, phát triển chính phủ điện tử, và khuyến khích khu vực tư nhân tại các vùng ít phụ thuộc FDI.
Mục lục chi tiết:
- GIỚI THIỆU
- 1. Lý do lựa chọn đề tài
- 2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
- 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CHẤT LƯỢNG THỂ CHẾ QUẢN TRỊ VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ ĐỊA PHƯƠNG
- 1.1. Các lý thuyết tăng trưởng kinh tế và kinh tế học thể chế mới
- 1.2. Khái niệm
- 1.2.1. Thể chế quản trị
- 1.2.2. Chất lượng thể chế quản trị
- 1.2.3. Chất lượng thể chế quản trị địa phương
- 1.3. Thước đo chất lượng thể chế quản trị
- 1.3.1. Ở cấp quốc gia
- 1.3.2. Ở cấp địa phương
- 1.3.3. Ở Việt Nam
- 1.4. Mối quan hệ nhân quả giữa chất lượng thể chế quản trị và tăng trưởng kinh tế
- 1.4.1. Ở cấp quốc gia
- 1.4.2. Ở cấp địa phương
- 1.5. Nghiên cứu về vai trò của thể chế tại Việt Nam
- Kết luận Tổng quan nghiên cứu
- CHƯƠNG 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.1. Xây dựng chỉ số chất lượng thể chế quản trị
- 2.2. Phân tích thống kê mô tả
- 2.3. Kiểm định quan hệ nhân quả
- CHƯƠNG 3. CHẤT LƯỢNG THỂ CHẾ QUẢN TRỊ ĐỊA PHƯƠNG CẤP TỈNH TẠI VIỆT NAM
- 3.1. Bối cảnh thể chế quản trị địa phương cấp tỉnh của Việt Nam
- 3.1.1. Tổng quan về phân cấp hành chính địa phương tại Việt Nam
- 3.1.2. Các khía cạnh của thể chế quản trị địa phương tại Việt Nam
- 3.2. Xây dựng thước đo chất lượng thể chế quản trị địa phương cấp tỉnh
- 3.2.1. Đề xuất các khía cạnh và thang đo cho thước đo chất lượng thể chế quản trị địa phương cấp tỉnh tại Việt Nam
- 3.2.2. Kiểm định độ tin cậy của thang đo
- 3.2.3. Phân tích nhân tố khám phá
- 3.2.4. Xây dựng chỉ số thể chế quản trị địa phương tổng hợp
- 3.2.5. So sánh PGI với PAPI và PCI
- 3.3. Thực trạng chất lượng thể chế quản trị của các tỉnh/thành phố Việt Nam
- 3.3.1. Tổng quan về chất lượng thể chế quản trị các tỉnh/thành phố Việt Nam
- 3.3.2. Thể chế quản trị của các tỉnh/thành phố theo từng chỉ số thành phần
- 3.3.3. Chất lượng thể chế quản trị theo các vùng kinh tế
- 3.3.4. Thể chế quản trị theo vùng kinh tế trọng điểm và không trọng điểm
- 3.3.5. Thể chế quản trị của các tỉnh/thành phố theo thu nhập
- CHƯƠNG 4. CHẤT LƯỢNG THỂ CHẾ QUẢN TRỊ VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ ĐỊA PHƯƠNG CẤP TỈNH TẠI VIỆT NAM
- 4.1. Phân tích thống kê mô tả
- 4.1.1. Thống kê mô tả các biến số
- 4.1.2. Tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh
- 4.1.3. Tương quan giữa mức thu nhập và các biến khác trong mô hình
- 4.2. Kiểm định quan hệ nhân quả giữa thể chế quản trị và tăng trưởng kinh tế địa phương cấp tỉnh tại Việt Nam
- 4.2.1. Kiểm định Granger
- 4.2.2. Kiểm định Durbin-Wu-Hausman
- 4.3. Kết quả hồi quy ảnh hưởng của chất lượng thể chế quản trị đến tăng trưởng kinh tế địa phương cấp tỉnh tại Việt Nam
- 4.3.1. Kết quả hồi quy GMM với mô hình gốc
- 4.3.2. Kết quả hồi quy sau khi điều chỉnh mô hình gốc
- 4.4. Thảo luận về kết quả hồi quy
- 4.4.1. Tác động chung của chất lượng thể chế quản trị đến tăng trưởng
- 4.4.2. Ảnh hưởng của kiểm soát tham nhũng và chất lượng chính sách
- 4.4.3. Ảnh hưởng của dân chủ và dịch vụ công
- 4.5. Mở rộng nghiên cứu tác động của chất lượng thể chế quản trị
- 4.5.1. Tác động của chất lượng thể chế quản trị theo sáu vùng kinh tế
- 4.5.2. Tác động của chất lượng thể chế quản trị theo tỉnh kinh tế trọng điểm và không trọng điểm
- 4.5.3. Tác động của chất lượng thể chế quản trị theo các nhóm thu nhập
- 4.5.4. Tác động của chất lượng thể chế quản trị theo mức chi tiêu ngân sách
- 4.5.5. Tác động của chất lượng thể chế quản trị theo độ mở của nền kinh tế
- CHƯƠNG 5. KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
- 5.1. Kết luận
- 5.2. Hàm ý chính sách
- 5.3. Các hạn chế của đề tài cần tiếp tục nghiên cứu