Luận án Nghiên cứu hóa học và hoạt tính sinh học của một số loài thực vật Việt Nam theo định hướng kháng chủng Vibrio parahaemolyticus và gây độc tế bào

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU HÓA HỌC VÀ HOẠT TÍNH SINH HỌC CỦA MỘT SỐ LOÀI THỰC VẬT VIỆT NAM THEO ĐỊNH HƯỚNG KHÁNG CHỦNG VIBRIO PARAHAEMOLYTICUS VÀ GÂY ĐỘC TẾ BÀO

Ngành:

Hoá học các Hợp chất thiên nhiên (Mã số: 9.44.01.17)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung vào nghiên cứu hóa học và hoạt tính sinh học của một số loài thực vật Việt Nam, nhằm tìm kiếm các hoạt chất tiềm năng chống lại bệnh hoại tử gan tụy cấp (AHPND) do vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus gây ra ở tôm nuôi và hoạt tính gây độc tế bào ung thư phổi. AHPND là một vấn đề kinh tế nghiêm trọng trong ngành nuôi tôm công nghiệp, thúc đẩy nhu cầu tìm kiếm các giải pháp từ thiên nhiên và ứng dụng mô hình sàng lọc thuốc bằng máy tính.

Mục tiêu chính của luận án là nghiên cứu thành phần hóa học của 07 loài thực vật (Đơn châu chấu, Bọ mắm, Khổ sâm, Ké hoa đào, Thồm lồm, Thầu dầu, Cà trái vàng) và đánh giá hoạt tính kháng V. parahaemolyticus in vitro và in vivo, cũng như hoạt tính gây độc tế bào ung thư phổi A549 của các hợp chất ent-kaurane diterpenoid phân lập được. Nghiên cứu cũng bao gồm sàng lọc in silico để dự đoán hoạt chất tiềm năng và tìm hiểu cơ chế tác động.

Về hóa học, luận án đã phân lập và xác định cấu trúc 33 hợp chất (trong đó có 23 hợp chất mới) thuộc các lớp diterpenoid, triterpenoid, steroid và polyphenol từ 07 loài thực vật khảo sát.

Về hoạt tính sinh học, các cao chiết ethanol thô từ 07 loài thực vật đã thể hiện khả năng ức chế V. parahaemolyticus in vitro. Đặc biệt, cao chiết Khổ sâm và Thồm lồm cho thấy hiệu quả kháng khuẩn tốt nhất in vivo khi bổ sung vào môi trường nước hoặc thức ăn cho tôm, giúp nâng cao tỷ lệ sống của tôm nhiễm bệnh AHPND trên 60-70,4%. Các hợp chất tinh khiết như quercetin-3-O-β-D-glucopyranoside và một số ent-kaurane diterpenoid cũng cho thấy khả năng ức chế sự phát triển của vi khuẩn. Mô phỏng docking phân tử chỉ ra rằng các hợp chất này có ái lực liên kết cao với enzyme proline dehydrogenase của V. parahaemolyticus, gợi ý cơ chế tác động.

Đối với hoạt tính gây độc tế bào, các hợp chất ent-kaurane diterpenoid từ Khổ sâm (như 7, 6, C3, C2) đã thể hiện tiềm năng ức chế tăng sinh tế bào ung thư phổi A549 in vitro với giá trị IC50 tốt hơn chất chuẩn oxaliplatin. Kết quả mô phỏng docking phân tử cũng cho thấy sự tương đồng cao trong việc ức chế các protein chính trong con đường tín hiệu PI3K.

Kết luận, Khổ sâm và Thồm lồm là hai loài thực vật có tiềm năng lớn để phát triển các chế phẩm phòng trị bệnh AHPND, trong khi các hợp chất ent-kaurane diterpenoid từ Khổ sâm mở ra hướng nghiên cứu mới cho thuốc điều trị ung thư.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU (02 trang)

  • 1. Tính cấp thiết của luận án
  • 2. Mục tiêu nghiên cứu của luận án
  • 3. Các nội dung nghiên cứu chính của luận án
  • 4. Cấu trúc của luận án

• NỘI DUNG CHÍNH CỦA LUẬN ÁN

  • CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN (26 trang)

    • 1. Giới thiệu về 7 loài thực vật nghiên cứu
    • 2. Tình hình nghiên cứu về hoạt tính kháng vi sinh vật và gây độc tế bào ung thư
    • 3. Các nghiên cứu thuốc thực vật chống chủng Vibrio gây bệnh trong nuôi trồng thủy sản
    • 4. Sàng lọc ảo dự đoán hoạt chất định hướng hoạt tính kháng khuẩn và gây độc tế bào

  • Chương 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU (09 trang)

    • 2.1. Nguyên liệu và phương pháp phân lập xác định cấu trúc hóa học
      • 2.1.1. Mẫu thực vật
      • 2.1.2. Phương pháp xử lý và chiết mẫu
      • 2.1.3. Phương pháp phân tích, phân lập các hợp chất từ mẫu cây
      • 2.1.4. Phương pháp xác định cấu trúc hóa học
    • 2.2. Các phương pháp thử hoạt tính sinh học
    • 2.3. Phương pháp mô phỏng lắp ghép phân tử

  • Chương 3. THỰC NGHIỆM (18 trang)

    • 3.1. Thân lá Đơn châu chấu (Aralia armata)
    • 3.2. Cành lá Khổ sâm (Croton tonkinensis)
    • 3.3. Cành lá Thồm lồm (Polygonum chinense)
    • 3.4. Thân lá Bọ mắm (Pouzolzia zeylanica)
    • 3.5. Lá Thầu dầu (Ricinus communis)
    • 3.6. Quả Cà trái vàng (Solanum xanthocarpum)
    • 3.7. Thân Ké hoa đào (Urena lobata)
    • 3.8. Mô phỏng docking phân tử
    • 3.9. Hoạt tính kháng khuẩn và gây độc tế bào của các Cao chiết và các hợp chất phân lập được

  • Chương 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN (58 trang)

    • A. HOẠT TÍNH KHÁNG KHUẨN VIBRIO PARAHAEMOLYTICUS
      • 4.1. Kết quả tác dụng kháng V. parahaemolyticus các cao chiết thô in vitro
      • 4.2. Thành phần hóa học chính các thực vật có hoạt tính
      • 4.3. Kết quả tác dụng kháng V. parahaemolyticus của các chất sạch
      • 4.4. Mô phỏng docking phân tử tìm hiểu cơ chế tác động của một số hoạt chất đến sự chuyển hóa proline của vi khuẩn V. parahaemolyticus
      • 4.5. Kết quả tác dụng kháng V. parahaemolyticus các cao chiết thô in vivo
        • 4.5.1. Cao chiết Thồm lồm và Thầu dầu được bổ sung vào môi trường nước
        • 4.5.2. Cao chiết Khổ sâm, Đơn châu chấu, Bọ mắm, và Ké hoa đào được bổ sung vào môi trường nước
        • 4.5.3. Tác dụng kháng V. parahaemolyticus trộn thức ăn nuôi tôm
    • B. DOCKING PHÂN TỬ VÀ HOẠT TÍNH GÂY ĐỘC TẾ BÀO IN VITRO
      • 4.6. Nghiên cứu docking phân tử các hợp chất ent-kaurane diterpenoid định hướng ức chế con đường tín hiệu PI3K
      • 4.7. Hoạt tính các ent-kaurane diterpenoid từ Khổ sâm gây độc trên dòng tế bào ung thư phổi người A549

  • KẾT LUẬN (02 trang)

    • 1. Nghiên cứu về hóa học
    • 2. Nghiên cứu hoạt tính sinh học theo định hướng tạo chế phẩm chống bệnh hoại tử gan tụy cấp do vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus gây ra cho tôm
    • 3. Nghiên cứu hoạt tính sinh học theo định hướng gây độc tế bào

  • KIẾN NGHỊ

  • CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN (01 trang)

  • Tài liệu tham khảo (10 trang)