ĐỊA VỊ PHÁP LÝ CỦA QUẢN TÀI VIÊN THEO PHÁP LUẬT PHÁ SẢN VIỆT NAM HIỆN NAY
Luật Kinh tế
Luận án nghiên cứu về địa vị pháp lý của Quản tài viên (QTV) theo pháp luật phá sản Việt Nam hiện nay, xuất phát từ thực tiễn kinh tế thị trường cạnh tranh khốc liệt dẫn đến nhiều Doanh nghiệp (DN), Hợp tác xã (HTX) lâm vào tình trạng phá sản. Để giải quyết tình trạng này một cách công bằng, bình đẳng và hợp lý, nhà nước đã quy định thủ tục phá sản với vai trò trung gian của QTV. QTV là một định chế không có quyền và lợi ích liên quan đến thủ tục phá sản trước khi được chỉ định, có địa vị pháp lý độc lập, thay mặt các chủ thể điều phối lợi ích chung.
Tại Việt Nam, QTV được pháp lý hóa từ Luật Phá sản năm 2014, thay thế cho Tổ quản lý, thanh lý tài sản trước đó. Tuy nhiên, sau hơn sáu năm triển khai (từ 2015), địa vị pháp lý của QTV vẫn còn nhiều hạn chế và chưa hoàn thiện. Các vấn đề như trình tự nghiệp vụ, cơ chế thù lao, quyền và nghĩa vụ cụ thể, điều kiện chỉ định còn thiếu rõ ràng, dẫn đến QTV chưa được xem là một nghề chuyên nghiệp mà chỉ là hoạt động kiêm nhiệm, gây kéo dài các vụ việc phá sản và thiệt hại cho các bên liên quan. Điều này đòi hỏi một nghiên cứu khoa học bài bản để đánh giá và đề xuất giải pháp hoàn thiện.
Mục đích chính của luận án là đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy định của pháp luật phá sản hiện hành ở Việt Nam về địa vị pháp lý của QTV. Để đạt được mục tiêu này, luận án thực hiện các nhiệm vụ: hệ thống hóa và phân tích lịch sử nghiên cứu; phân tích các vấn đề lý luận về khái niệm, bản chất, đặc điểm, mục đích, ý nghĩa và cấu thành địa vị pháp lý của QTV; dẫn chiếu và phân tích thực tiễn địa vị pháp lý của QTV ở một số quốc gia trên thế giới để rút kinh nghiệm; thống kê và phân tích thực trạng quy định pháp luật Việt Nam và thực tiễn thi hành từ 2015-2020, đánh giá kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân; cuối cùng, xây dựng và đề xuất các giải pháp hoàn thiện địa vị pháp lý của QTV theo pháp luật phá sản Việt Nam hiện nay.
Luận án góp phần kiến giải những vấn đề lý luận mới về QTV, làm rõ nội hàm địa vị pháp lý của QTV, cung cấp bức tranh toàn cảnh về thực trạng quy định và thực tiễn thực hiện pháp luật về địa vị pháp lý của QTV tại Việt Nam. Từ đó, đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao địa vị pháp lý của QTV, với hy vọng trở thành tài liệu tham khảo giá trị cho công tác giảng dạy và cải cách pháp luật trong tương lai.