Tên luận án:
BẢO VỆ QUYỀN TRẺ EM THEO LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH VIỆT NAM
Ngành:
Luật Dân sự và Tố tụng dân sự (Mã số chuyên ngành: 9 38 01 03)
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Bảo vệ quyền trẻ em theo Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam" nghiên cứu toàn diện về quyền trẻ em trong bối cảnh pháp luật hôn nhân và gia đình tại Việt Nam. Đề tài xuất phát từ nhận định trẻ em là đối tượng non nớt về thể chất và trí tuệ, cần được bảo vệ và chăm sóc đặc biệt. Mặc dù Việt Nam đã tham gia Công ước về Quyền trẻ em và ban hành Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 (Luật HN&GĐ) để thể chế hóa việc bảo vệ quyền trẻ em, thực tiễn cho thấy vẫn còn nhiều vấn đề mới phát sinh, quy định thiếu tính khả thi và tỷ lệ trẻ em rơi vào hoàn cảnh đặc biệt gia tăng do tác động của kinh tế thị trường và hội nhập.
Mục đích của luận án là làm sáng tỏ các vấn đề lý luận về quyền trẻ em, phân tích thực trạng và thực tiễn thi hành Luật HN&GĐ trong việc bảo vệ quyền trẻ em từ năm 2015 đến năm 2020, đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi Luật HN&GĐ năm 2014. Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cùng các phương pháp phân tích, hệ thống, so sánh.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, trẻ em là chủ thể hưởng quyền và thực hiện quyền, không thể thiếu sự hỗ trợ của cha mẹ và người thân. Pháp luật HN&GĐ đã quy định nghĩa vụ của các thành viên gia đình nhằm bảo vệ quyền trẻ em, nhưng vẫn còn bất cập và tình trạng vi phạm quyền trẻ em trong gia đình vẫn tồn tại. Luận án đã đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm sửa đổi, bổ sung trực tiếp các quy định pháp luật và ba nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền trẻ em trong gia đình, góp phần đảm bảo môi trường an toàn và phát triển toàn diện cho trẻ em.
Mục lục chi tiết:
- MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài
- 2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
- 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- 4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
- 5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
- 6. Kết cấu của luận án
- PHẦN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
- Chương 2. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢO VỆ QUYỀN TRẺ EM VÀ BẢO VỆ QUYỀN TRẺ EM THEO LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH
- 2.1. Một số vấn đề lý luận về bảo vệ quyền trẻ em
- 2.1.1. Khái niệm trẻ em
- 2.1.2. Khái niệm và đặc điểm của quyền trẻ em
- 2.1.3. Khái niệm bảo vệ quyền trẻ em, các cấp độ, biện pháp và chủ thể bảo vệ quyền trẻ em
- 2.2. Một số vấn đề lý luận về bảo vệ quyền trẻ em theo luật hôn nhân và gia đình Việt Nam
- 2.2.1. Khái niệm bảo vệ quyền trẻ em theo luật hôn nhân và gia đình
- 2.2.2. Đặc điểm bảo vệ quyền trẻ em theo luật hôn nhân và gia đình
- 2.2.3. Vai trò của luật hôn nhân và gia đình trong việc bảo vệ quyền trẻ em
- 2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến pháp luật hôn nhân và gia đình trong việc bảo vệ quyền trẻ em
- 2.3.1. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về bảo vệ trẻ em trong pháp luật hôn nhân và gia đình
- 2.3.2. Yếu tố văn hóa, phong tục, tập quán ảnh hưởng tới pháp luật hôn nhân và gia đình
- Chương 3. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH VỀ BẢO VỆ QUYỀN TRẺ EM
- 3.1. Quy định kết hôn trong việc bảo vệ quyền trẻ em và thực tiễn thực hiện
- 3.1.1. Bảo vệ quyền trẻ em trong quy định về điều kiện kết hôn
- 3.1.2. Bảo vệ quyền trẻ em trong quy định về hậu quả của hủy việc kết hôn trái pháp luật
- 3.2. Quyền và nghĩa vụ của vợ chồng trong việc bảo vệ quyền trẻ em và thực tiễn thực hiện
- 3.2.1. Quyền và nghĩa vụ nhân thân của vợ chồng trong việc bảo vệ quyền trẻ em
- 3.2.2. Quyền và nghĩa vụ về tài sản của vợ chồng trong việc bảo vệ quyền trẻ em
- 3.3. Nghĩa vụ và quyền của cha mẹ trong việc bảo vệ quyền trẻ em và thực tiễn thực hiện
- 3.3.1. Bảo vệ quyền trẻ em trong các quy định về quyền và nghĩa vụ giữa cha, mẹ và con
- 3.3.2. Bảo vệ quyền trẻ em trong các quy định về xác định cha, mẹ, con
- 3.3.3. Bảo vệ quyền trẻ em trong trường hợp cha, mẹ ly hôn
- 3.4. Nghĩa vụ và quyền của các thành viên khác trong gia đình trong việc bảo vệ quyền trẻ em và thực tiễn thực hiện
- 3.4.1. Nghĩa vụ và quyền của anh, chị với em chưa thành niên
- 3.4.2. Nghĩa vụ và quyền của ông bà nội, ông bà ngoại đối với cháu chưa thành niên
- 3.4.3. Nghĩa vụ và quyền của cô, dì, chú, cậu, bác ruột và cháu chưa thành niên
- 3.5. Xử lý hành vi vi phạm pháp luật hôn nhân và gia đình về bảo vệ quyền trẻ em
- 3.5.1. Bảo vệ quyền trẻ em trong quy định về căn cứ hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên
- 3.5.2. Hậu quả của việc hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên
- Chương 4. ĐỊNH HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH VỀ BẢO VỆ QUYỀN TRẺ EM
- 4.1. Định hướng hoàn thiện pháp luật hôn nhân và gia đình trong việc bảo vệ quyền trẻ em
- 4.1.1. Hoàn thiện pháp luật hôn nhân và gia đình phải hướng tới mục tiêu phát triển gia đình Việt Nam bền vững, là nền tảng vững chắc cho việc bảo vệ quyền trẻ em
- 4.1.2. Hoàn thiện pháp luật hôn nhân và gia đình phải bảo đảm quyền con người của trẻ em phù hợp với bối cảnh của Việt Nam
- 4.1.3. Hoàn thiện pháp luật hôn nhân và gia đình phải phù hợp với xu hướng hội nhập và giao lưu quốc tế trong việc bảo vệ quyền trẻ em
- 4.1.4. Hoàn thiện pháp luật hôn về bảo vệ quyền trẻ em phải đảm bảo tính thống nhất trong hệ thống pháp luật Việt Nam
- 4.1.5. Hoàn thiện pháp luật hôn nhân và gia đình về bảo vệ quyền trẻ em phải hướng tới việc xử lý nghiêm minh các hành vi của các thành viên gia đình xâm phạm quyền trẻ em
- 4.2. Giải pháp hoàn thiện Luật hôn nhân và gia đình trong việc bảo vệ quyền trẻ em
- 4.2.1. Giải pháp hoàn thiện Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 về nhóm các quy định về nghĩa vụ và quyền của cha mẹ với con
- 4.2.2. Giải pháp hoàn thiện Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 về nhóm các quy định về bảo vệ quyền trẻ em khi cha mẹ ly hôn
- 4.2.3. Giải pháp hoàn thiện Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 về nhóm các quy định nghĩa vụ chung và quyền và nghĩa vụ của các thành viên khác trong gia đình với việc bảo vệ quyền trẻ em
- 4.3. Giải pháp nâng cao hiệu quả việc thực hiện pháp luật Hôn nhân và gia đình về bảo vệ quyền trẻ em trong gia đình
- 4.3.1. Giáo dục đạo đức, ý thức trách nhiệm của cha mẹ và các thành viên khác trong gia đình để xây dựng môi trường gia đình an toàn, hạnh phúc
- 4.3.2. Bộ Lao động – Thương binh và xã hội chủ trì, tổ chức phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch và các Bộ khác tổ chức tuyên truyền pháp luật về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em
- KẾT LUẬN