NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ LÂM SÀNG GÃY VÙNG MẤU CHUYỂN VÀ/HOẶC CỔ XƯƠNG ĐÙI Ở NGƯỜI CAO TUỔI ĐIỀU TRỊ TẠI BỆNH VIỆN CHẤN THƯƠNG CHỈNH HÌNH NGHỆ AN (2020-2021)
Ký sinh trùng y học
Luận án này tập trung nghiên cứu bệnh do ấu trùng Gnathostoma spp., một bệnh ký sinh trùng lây truyền từ động vật sang người, với mục tiêu đánh giá các đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và hiệu quả điều trị bằng thuốc albendazole và ivermectin tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Quy Nhơn từ năm 2017 đến 2020. Nghiên cứu được thực hiện trên 132 bệnh nhân, trong đó nữ giới chiếm ưu thế (65,2%), và tổng trạng chung của phần lớn bệnh nhân là bình thường (89,4%).
Về đặc điểm lâm sàng, các triệu chứng phổ biến nhất là ở da-niêm mạc, bao gồm ngứa và mày đay (68,9%), mẩn đỏ, vệt phù đỏ (29,5%), và ấu trùng di chuyển (14,4%), thường xuất hiện từng đợt. Triệu chứng thị giác như nhìn mờ chiếm 8,3%, sưng đau cơ quanh mi 2,3%, song thị 4,6%. Triệu chứng thần kinh gồm đau đầu kèm hoặc không kèm chóng mặt (21,2%) và chóng mặt đơn thuần (9,1%).
Kết quả cận lâm sàng cho thấy nồng độ Haematocrite (Hct) phần lớn trong ngưỡng bình thường (81,8%), bạch cầu chung bình thường (75%), và chỉ số bạch cầu ái toan (BCAT) bình thường (37,8%). Các enzyme AST (SGOT) và ALT (SGPT) cũng nằm trong ngưỡng bình thường (81,8% và 86,4%). Hiệu giá kháng thể IgG kháng Gnathostoma spp. từ (≥1,0-<1,1) chiếm phần lớn (81,8%). Hai mẫu ấu trùng Gnathostoma spp. được xác định là loài G. spinigerum với dải băng 647bp.
Đánh giá hiệu quả điều trị cho thấy cả hai phác đồ albendazole (liệu trình 14 ngày) và ivermectin (liều duy nhất) đều có hiệu quả cải thiện triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng tương đương sau 1 và 2 tháng điều trị, không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa hai nhóm. Các triệu chứng trên da-niêm mạc, tiêu hóa, hô hấp, thị giác và thần kinh đều giảm đáng kể. Chỉ số BCAT và hiệu giá kháng thể IgG cũng cải thiện về mức bình thường. Nghiên cứu khuyến nghị tăng cường truyền thông giáo dục sức khỏe về các yếu tố nguy cơ liên quan đến thói quen ăn uống và chế biến thực phẩm, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của hội chẩn chuyên khoa và xét nghiệm miễn dịch để chẩn đoán xác định do triệu chứng lâm sàng đa dạng dễ nhầm lẫn. Cả hai thuốc albendazole và ivermectin đều được đánh giá là dung nạp tốt và ít tác dụng ngoại ý, có thể áp dụng trong điều trị.