Tên luận án:
NHÂN LỰC NGÀNH TÀI CHÍNH TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ
Ngành:
KINH TẾ CHÍNH TRỊ
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Nhân lực ngành Tài chính trong bối cảnh chuyển đổi số" của Nguyễn Hồng Sâm, thuộc ngành Kinh tế Chính trị, tập trung nghiên cứu vai trò thiết yếu của nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh kinh tế số và chuyển đổi số toàn cầu. Ngành Tài chính Việt Nam được xác định là trụ cột trong quản lý vĩ mô và phân bổ nguồn lực quốc gia. Tuy nhiên, trong giai đoạn 2016-2024, nhân lực ngành còn bộc lộ những hạn chế về chất lượng, cơ cấu và năng lực số, tạo ra các "điểm nghẽn" cản trở quá trình hiện đại hóa quản lý tài chính công.
Mục tiêu chính của đề tài là phân tích, đánh giá thực trạng nhân lực ngành Tài chính trong bối cảnh chuyển đổi số tại Việt Nam, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp phát triển nhân lực đáp ứng yêu cầu đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Để đạt được mục tiêu này, luận án thực hiện tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan, hệ thống hóa cơ sở lý luận về nhân lực ngành Tài chính dưới góc độ kinh tế chính trị, phân tích thực trạng theo các tiêu chí đã xác định, và làm rõ các nhân tố ảnh hưởng.
Luận án đóng góp về lý luận bằng việc hệ thống hóa và phát triển cách tiếp cận nghiên cứu nhân lực ngành Tài chính trên cơ sở lý luận Kinh tế chính trị Mác – Lênin, làm rõ sự vận động của nhân lực dưới tác động của số hóa, và bổ sung khung phân tích các yếu tố tác động. Về thực tiễn, đề tài cung cấp bức tranh toàn diện và cập nhật về thực trạng nhân lực ngành Tài chính giai đoạn 2016-2024, chỉ ra những kết quả đạt được, hạn chế cùng các yếu tố ảnh hưởng, đồng thời đề xuất hệ thống giải pháp phát triển nhân lực ngành Tài chính gắn với yêu cầu chuyển đổi số đến năm 2030, tầm nhìn 2045, mang giá trị tham khảo cho quá trình hoàn thiện chính sách nhân lực trong quản lý tài chính công.
Kết luận luận án khẳng định nhân lực là yếu tố trung tâm của chuyển đổi số ngành Tài chính, đòi hỏi sự đổi mới toàn diện từ thể chế, công cụ quản lý đến môi trường làm việc. Các giải pháp đề xuất bao gồm hoàn thiện thể chế về nhân lực số, xây dựng khung năng lực số, đổi mới mô hình đào tạo gắn với thực tiễn, phát triển đội ngũ lãnh đạo số và cơ chế đãi ngộ linh hoạt theo hiệu quả công vụ và vị trí việc làm.
Mục lục chi tiết:
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
- 2.1. Mục tiêu nghiên cứu:
- 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu:
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- 3.1. Đối tượng nghiên cứu:
- 3.2. Phạm vi nghiên cứu:
4. Phương pháp nghiên cứu
5. Đóng góp mới về khoa học của Luận án
- 5.1. Đóng góp về lý luận
- 5.2. Đóng góp về thực tiễn
6. Kết cấu của luận án
Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
1.1. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN NHÂN LỰC VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN LỰC
- 1.1.1. Các công trình nghiên cứu quốc tế
- 1.1.2. Các công trình nghiên cứu trong nước
1.2. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ NHÂN LỰC MỘT NGÀNH KINH TẾ
- 1.2.1. Các công trình nghiên cứu quốc tế
- 1.2.2. Các công trình nghiên cứu trong nước
1.3. NGHIÊN CỨU VỀ NHÂN LỰC NGÀNH TÀI CHÍNH TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ
- 1.3.1. Các công trình nghiên cứu quốc tế
- 1.3.2. Các nghiên cứu trong nước
1.4. KHÁI QUÁT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA CÁC CÔNG TRÌNH LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN VÀ KHOẢNG TRỐNG NGHIÊN CỨU
- 1.4.1. Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình liên quan
- 1.4.2. Khoảng trống nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NHÂN LỰC NGÀNH TÀI CHÍNH TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ
2.1. KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA NHÂN LỰC NGÀNH TÀI CHÍNH TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ
- 2.1.1. Khái niệm nhân lực ngành Tài chính trong bối cảnh chuyển đổi số
- 2.1.1.1. Khái niệm nhân lực và nhân lực ngành Tài chính
- 2.1.1.2. Chuyển đổi số và xu hướng chuyển đổi số trong ngành Tài chính
- 2.1.1.3. Khái niệm nhân lực ngành Tài chính trong bối cảnh chuyển đổi số
- 2.1.2. Đặc điểm của nhân lực ngành Tài chính trong bối cảnh chuyển đổi số
2.2. NỘI DUNG VÀ TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ NHÂN LỰC NGÀNH TÀI CHÍNH TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ
- 2.2.1. Nội dung nhân lực ngành Tài chính trong bối cảnh chuyển đổi số
- 2.2.1.1. Số lượng nhân lực ngành Tài chính trong bối cảnh chuyển đổi số
- 2.2.1.2. Chất lượng nhân lực ngành Tài chính trong bối cảnh chuyển đổi số
- 2.2.1.3 Cơ cấu nhân lực ngành Tài chính trong bối cảnh chuyển đổi số
- 2.2.2. Tiêu chí đánh giá nhân lực ngành Tài chính trong bối cảnh chuyển đổi số
- 2.2.2.1. Tiêu chí về số lượng nhân lực, bao gồm:
- 2.2.2.2. Tiêu chí về chất lượng, bao gồm:
- 2.2.2.3. Tiêu chí cơ cấu nhân lực, bao gồm:
- 2.2.2.4. Tiêu chí đánh giá kết quả nhân lực trong chuyển đổi số, bao gồm:
2.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NHÂN LỰC NGÀNH TÀI CHÍNH TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ
- 2.3.1. Các nhân tố chủ quan:
- 2.3.2. Các nhân tố khách quan:
2.4. KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN NHÂN LỰC NGÀNH TÀI CHÍNH TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ CỦA CÁC QUỐC GIA TRÊN THÊ GIỚI VÀ BÀI HỌC RÚT RA CHO VIỆT NAM
- 2.4.1. Kinh nghiệm phát triển nhân lực ngành Tài chính trong bối cảnh chuyển đổi số của các quốc gia trên thế giới
- 2.4.2. Một số bài học rút ra cho Việt Nam về phát triển nhân lực ngành Tài chính trong bối cảnh chuyển đổi số
Chương 3: THỰC TRẠNG NHÂN LỰC NGÀNH TÀI CHÍNH TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ TẠI VIỆT NAM
3.1. KHÁI QUÁT VỀ NGÀNH TÀI CHÍNH VÀ CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG NGÀNH TÀI CHÍNH TẠI VIỆT NAM
- 3.1.1. Vị trí, vai trò của ngành Tài chính trong nền kinh tế Việt Nam
- 3.1.2. Cơ cấu tổ chức và chức năng nhiệm vụ của các hệ thống tài chính chuyên ngành trực thuộc Bộ Tài chính
- 3.1.3. Tình hình chuyển đổi số trong ngành Tài chính ở Việt Nam giai đoạn 2016 – 2024
- 3.1.3.1. Chủ trương, chính sách về chuyển đổi số của ngành Tài chính
- 3.1.3.2. Một số kết quả nổi bật trong quá trình chuyển đổi số ngành Tài chính giai đoạn 2016 – 2024
3.2. THỰC TRẠNG NHÂN LỰC NGÀNH TÀI CHÍNH TẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2016-2024
- 3.2.1. Số lượng nhân lực ngành Tài chính giai đoạn 2016 – 2024
- 3.2.2. Chất lượng nhân lực ngành Tài chính giai đoạn 2016 - 2024
- 3.2.3. Cơ cấu nhân lực ngành Tài chính giai đoạn 2016 - 2024
3.3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NHÂN LỰC NGÀNH TÀI CHÍNH TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ
- 3.3.1. Kiểm định độ tin cậy của thang đo
- 3.3.2. Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA
- 3.3.3. Tác động của các nhân tố tới mức độ phù hợp của nhân lực ngành Tài chính trong bối cảnh chuyển đổi số qua phân tích hồi quy
3.4. ĐÁNH GIÁ NHÂN LỰC NGÀNH TÀI CHÍNH TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ
- 3.4.1. Các kết quả đạt được
- 3.4.1.1. Về số lượng và tổ chức bộ máy nhân sự
- 3.4.1.2. Về chất lượng nhân sự
- 3.4.1.3. Về cơ cấu nhân lực
- 3.4.1.4. Về mức độ đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số của nhân lực ngành Tài chính
- 3.4.2. Hạn chế, bất cập
- 3.4.2.1. Về số lượng nhân lực
- 3.4.2.2. Về chất lượng nhân lực
- 3.4.2.3. Về cơ cấu nhân lực
- 3.4.3. Nguyên nhân của hạn chế, bất cập
- 3.4.3.1. Nhóm nguyên nhân chủ quan
- 3.4.3.2. Nhóm nguyên nhân khách quan
Chương 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NHÂN LỰC NGÀNH TÀI CHÍNH ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CHUYỂN ĐỔI SỐ ĐẾN NĂM 2030, TẦM NHÌN NĂM 2045
4.1 BỐI CẢNH TRONG NƯỚC VÀ QUỐC TẾ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NHÂN LỰC NGÀNH TÀI CHÍNH TRONG CHUYỂN ĐỔI SỐ
- 4.1.1. Bối cảnh quốc tế
- 4.1.2. Bối cảnh trong nước
- 4.1.3. Những cơ hội và thách thức của chuyển đổi số đối với nhân lực ngành Tài chính
4.2. QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG NHÂN LỰC SỐ CỦA ĐẢNG, CHÍNH PHỦ VÀ BỘ TÀI CHÍNH
4.3. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NHÂN LỰC NGÀNH TÀI CHÍNH TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ
- 4.3.1. Xây dựng và hoàn thiện thể chế phát triển nhân lực ngành Tài chính thích ứng với đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số
- 4.3.2. Phát huy vai trò của người đứng đầu trong phát triển nhân lực ngành Tài chính gắn với chuyển đổi số
- 4.3.3. Đổi mới công tác tổ chức cán bộ và tinh gọn bộ máy ngành Tài chính hướng đến vận hành hiệu quả trên nền tảng số ngành Tài chính
- 4.3.4. Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số
- 4.3.5. Tăng cường đầu tư, đổi mới hạ tầng công nghệ phục vụ hoạt động chuyển đổi số
4.4. KIẾN NGHỊ
- 4.4.1. Kiến nghị đối với Trung ương Đảng
- 4.4.2. Kiến nghị đối với Quốc hội
- 4.4.3. Kiến nghị đối với Chính phủ
KẾT LUẬN