Tên luận án:
BẢO VỆ QUYỀN CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG KHÔNG BỊ QUẤY RỐI TÌNH DỤC TẠI NƠI LÀM VIỆC Ở VIỆT NAM
Ngành:
PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN CON NGƯỜI
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tiến sĩ này tập trung vào vấn đề quấy rối tình dục tại nơi làm việc (QRTD TNLV) ở Việt Nam, một hành vi nguy hiểm, mang tính toàn cầu và ngày càng gia tăng, đặc biệt sau phong trào #MeToo. Kết quả khảo sát năm 2024 do nghiên cứu sinh thực hiện cho thấy hơn 21% người lao động tại Việt Nam đã từng bị QRTD, cho thấy tính cấp thiết của việc nghiên cứu. Luận án chỉ ra những thách thức hiện tại bao gồm sự thiếu hụt nghiên cứu chuyên sâu, các bất cập trong quy định pháp luật (đơn giản, thiếu biện pháp phòng ngừa, hỗ trợ, chế tài chưa đủ răn đe), các yếu tố văn hóa-xã hội, nhận thức hạn chế, khó khăn trong thu thập bằng chứng, và sự gia tăng QRTD trên không gian mạng. Mục đích của luận án là xây dựng cơ sở lý luận, đưa ra các quan điểm và đề xuất giải pháp nhằm tăng cường bảo vệ quyền của người lao động không bị QRTD TNLV tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh các khuyến nghị quốc tế về hình sự hóa hành vi này đã được Chính phủ Việt Nam chấp nhận.
Luận án được xây dựng trên phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, sử dụng các lý thuyết về nhân phẩm, phân biệt giới và trách nhiệm gián tiếp. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các vấn đề lý luận và thực tiễn về bảo vệ quyền con người của người lao động không bị QRTD TNLV ở Việt Nam, tập trung vào các biện pháp bảo vệ trước, trong và sau hành vi, từ năm 2019 đến nay.
Tổng kết, luận án khẳng định QRTD TNLV là hành vi xâm phạm nghiêm trọng quyền con người và nhân phẩm, phản ánh bất bình đẳng giới. Luận án đã xác định khoảng trống trong học thuật và thực tiễn, đặc biệt là thiếu nghiên cứu toàn diện ở Việt Nam. Trên cơ sở đó, luận án xây dựng khung lý luận, làm rõ khái niệm, đặc điểm, chủ thể quyền và nghĩa vụ, cùng ba nhóm biện pháp bảo vệ (phòng ngừa, xử lý và hỗ trợ, khắc phục). Nghiên cứu cũng chỉ ra bảy yếu tố ảnh hưởng đến việc bảo vệ quyền, bao gồm pháp luật, kinh tế, nhận thức xã hội, văn hóa-xã hội, khuôn mẫu giới, định kiến xã hội và truyền thông. Kết quả khảo sát thực tiễn cho thấy tỷ lệ bị QRTD TNLV cao nhưng báo cáo thấp, phản ánh khoảng cách giữa chính sách và thực thi. Từ đó, luận án đề xuất một nhóm giải pháp đồng bộ và toàn diện, bao gồm hoàn thiện pháp luật (cân nhắc hình sự hóa, hoàn thiện luật lao động, hành chính), tăng cường nâng cao nhận thức, mở rộng thẩm quyền cơ quan giải quyết tranh chấp, đẩy mạnh hỗ trợ pháp lý - tâm lý - y tế cho nạn nhân và và chuyển gánh nặng chứng minh phù hợp. Luận án góp phần bổ sung lý luận, hoàn thiện chính sách, pháp luật, hướng tới xây dựng môi trường lao động an toàn, công bằng và phù hợp chuẩn mực quốc tế.
Mục lục chi tiết:
- MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài
- 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- 2.1. Mục đích nghiên cứu đề tài
- 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
- 3.1. Đối tượng nghiên cứu
- 3.2. Phạm vi nghiên cứu
- 4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
- 4.1. Phương pháp luận
- 4.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
- 5. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
- 5.1. Ý nghĩa lý luận
- 5.2. Ý nghĩa thực tiễn
- 6. Kết cấu của luận án
- CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU
- 1.1. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
- 1.1.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
- 1.1.1.1. Nhóm công trình nghiên cứu lý luận về bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 1.1.1.2. Nhóm công trình nghiên cứu pháp luật và hoàn thiện pháp luật về bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 1.1.1.3. Nhóm công trình nghiên cứu thực tiễn bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 1.1.2. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài
- 1.1.2.1. Nhóm công trình nghiên cứu lý luận về bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 1.1.2.2. Nhóm công trình nghiên cứu pháp luật và hoàn thiện pháp luật về bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 1.1.2.3. Nhóm công trình nghiên cứu thực tiễn bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 1.2. Đánh giá tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
- 1.2.1. Những kết quả đạt được
- 1.2.2. Những hạn chế, khoảng trống cần tiếp tục nghiên cứu
- 1.3. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
- 1.3.1. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
- 1.3.2. Giả thuyết nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
- 1.3.2.1. Giả thuyết nghiên cứu
- 1.3.2.2. Câu hỏi nghiên cứu
- CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ BẢO VỆ QUYỀN CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG KHÔNG BỊ QUẤY RỐI TÌNH DỤC TẠI NƠI LÀM VIỆC
- 2.1. Cơ sở lý luận về bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 2.1.1. Các khái niệm liên quan về bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 2.1.1.1. Khái niệm quấy rối tình dục
- 2.1.1.2. Nơi làm việc
- 2.1.1.3. Quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 2.1.1.4. Bảo vệ quyền của người lao động
- 2.1.1.5. Quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc và bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 2.1.2. Đặc điểm và ý nghĩa về bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 2.1.2.1. Đặc điểm
- 2.1.2.2. Ý nghĩa
- 2.1.2. Biện pháp bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 2.1.2.1. Biện pháp phòng ngừa quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 2.1.2.2. Biện pháp xử lý quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 2.1.2.3. Biện pháp hỗ trợ và khắc phục cho nạn nhân bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 2.1.3. Chủ thể quyền, chủ thể có nghĩa vụ và nội dung cấu thành quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 2.1.3.1. Chủ thể quyền, chủ thể có nghĩa vụ bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 2.1.3.2. Nội dung cấu thành quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 2.2. Cơ sở pháp lý bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 2.2.1. Quy định pháp luật quốc tế về bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 2.2.2. Quy định pháp luật Việt Nam về bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 2.2.3. Quy định pháp luật của một số quốc gia trên thế giới về bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 2.3. Yếu tố tác động đến bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- CHƯƠNG 3. THỰC TRẠNG BẢO VỆ QUYỀN CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG KHÔNG BỊ QUẤY RỐI TÌNH DỤC TẠI NƠI LÀM VIỆC Ở VIỆT NAM
- 3.1. Tình hình người lao động bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc ở Việt Nam
- 3.1.1. Tình hình người lao động bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc ở Việt Nam qua các báo cáo, tài liệu thứ cấp
- 3.1.2. Tình hình người lao động bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc ở Việt Nam qua kết quả điều tra xã hội học năm 2024
- 3.2. Kết quả, hạn chế và nguyên nhân về bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc ở Việt Nam
- 3.2.1. Kết quả bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc ở Việt Nam
- 3.2.1.1. Công tác phòng ngừa quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 3.2.1.2. Công tác xử lý quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 3.2.1.3. Công tác hỗ trợ, khắc phục cho nạn nhân bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 3.2.2. Hạn chế về bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 3.2.2.1. Hạn chế trong công tác phòng ngừa quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 3.2.2.2. Hạn chế trong công tác xử lý quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 3.2.2.3. Hạn chế trong công tác hỗ trợ, khắc phục cho nạn nhân bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 3.2.3. Nguyên nhân của hạn chế về bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- CHƯƠNG 4. QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BẢO VỆ QUYỀN CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG KHÔNG BỊ QUẤY RỐI TÌNH DỤC TẠI NƠI LÀM VIỆC Ở VIỆT NAM
- 4.1. Quan điểm bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc ở Việt Nam
- 4.2. Giải pháp về bảo vệ quyền của người lao động không bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 4.2.1. Nhóm giải pháp về phòng ngừa quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 4.2.2. Nhóm giải pháp về xử lý quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- 4.2.3. Nhóm giải pháp về hỗ trợ, khắc phục cho cho nạn nhân bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- KẾT LUẬN