Tên luận án:
GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM TẠI TỈNH BÌNH DƯƠNG
Ngành:
Giáo dục học (Mã số chuyên ngành: 9140101)
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tiến sĩ này tập trung nghiên cứu và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống (GDKNS) cho học sinh tiểu học (HSTH) thông qua hoạt động trải nghiệm tại tỉnh Bình Dương. Đề tài xuất phát từ thực tiễn sự tiến bộ khoa học công nghệ tạo ra những tác động phức tạp đến sự phát triển nhân cách, cùng với nhu cầu đổi mới giáo dục theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW và Quyết định số 1501/QĐ-TTg về tăng cường GDKNS.
Nghiên cứu chỉ ra rằng, GDKNS hiện nay tại các trường tiểu học thường được tổ chức như một môn học riêng biệt, chưa gắn kết với thực tiễn, khiến học sinh khó tự khám phá và hình thành kỹ năng. Trong khi đó, học tập trải nghiệm có tiềm năng lớn trong việc tạo cơ hội cho học sinh tiếp xúc trực tiếp với thực tiễn, phát huy tính chủ động, độc lập, sáng tạo. Tuy nhiên, giáo viên vẫn còn lúng túng trong việc tổ chức GDKNS thông qua hoạt động trải nghiệm.
Mục tiêu của luận án là xây dựng và áp dụng khung lý thuyết tổ chức hoạt động trải nghiệm gồm ba giai đoạn (tạo trải nghiệm, xử lý trải nghiệm, áp dụng trải nghiệm) vào thiết kế kế hoạch bài dạy KNS nhằm nâng cao kết quả GDKNS cho HSTH. Nghiên cứu đã tiến hành khảo sát thực trạng tại 22 trường tiểu học và thực nghiệm sư phạm tại hai trường tiểu học (TH Phú Hòa 1 và TH Bến Súc) thuộc tỉnh Bình Dương.
Kết quả khảo sát thực trạng cho thấy đa số giáo viên và cán bộ quản lý nhận thức đầy đủ về GDKNS và GDKNS thông qua hoạt động trải nghiệm. Tuy nhiên, việc vận dụng các phương pháp dạy học tích cực như dự án, giải quyết vấn đề còn hạn chế, và hình thức đánh giá KNS chưa được quan tâm đúng mức. Kết quả thực nghiệm sư phạm đã chứng minh hiệu quả của khung lý thuyết đề xuất: nhóm học sinh được áp dụng lý thuyết trải nghiệm có điểm trung bình KNS cao hơn và độ phân tán về mức độ KNS giữa các học sinh đồng đều hơn so với nhóm đối chứng.
Luận án khẳng định vai trò quan trọng của giáo viên trong việc tổ chức, lãnh đạo, hướng dẫn quá trình học tập trải nghiệm. Đồng thời, đề xuất kiến nghị mở rộng quy mô thực nghiệm và tăng cường năng lực cho giáo viên trong việc tổ chức GDKNS thông qua hoạt động trải nghiệm.
Mục lục chi tiết:
Chương 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
- 1.1 Nghiên cứu về kỹ năng sống và giáo dục kỹ năng sống
- 1.1.1 Quan niệm về kỹ năng sống
- 1.1.2 Nội dung giáo dục kỹ năng sống
- 1.1.3 Phương pháp, hình thức giáo dục kỹ năng sống
- 1.1.4 Đánh giá kết quả giáo dục kỹ năng sống
- 1.2 Nghiên cứu về học tập trải nghiệm và áp dụng trải nghiệm trong dạy học.
- 1.2.1 Nghiên cứu về học tập trải nghiệm
- 1.2.2 Nghiên cứu về áp dụng trải nghiệm trong dạy học và giáo dục
- 1.3 Nghiên cứu về áp dụng trải nghiệm trong giáo dục kỹ năng sống
Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM
- 2.1 Một số khái niệm liên quan
- 2.1.1 Kỹ năng sống và giáo dục kỹ năng sống
- 2.1.1.1 Kỹ năng
- 2.1.1.2 Kỹ năng sống
- 2.1.1.3 Giáo dục kỹ năng sống
- 2.1.2 Trải nghiệm và hoạt động trải nghiệm
- 2.1.2.1 Trải nghiệm
- 2.1.2.2 Hoạt động trải nghiệm
- 2.1.3 Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học thông qua hoạt động trải nghiệm
- 2.2 Các thành tố giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học
- 2.2.1 Mục tiêu
- 2.2.2 Nội dung
- 2.2.3 Phương pháp
- 2.2.4 Hình thức
- 2.2.5 Đánh giá kết qủa giáo dục
- 2.3. Lý thuyết về trải nghiệm trong học tập và trong tổ chức giáo dục
- 2.3.1 Lý thuyết học tập trải nghiệm
- 2.3.2 Lý thuyết về trải nghiệm trong tổ chức giáo dục
- 2.3.2.1 Lý thuyết về trải nghiệm trong tổ chức giáo dục của Anne Jordan
- 2.3.2.2 Lý thuyết về TN trong tổ chức giáo dục của Christian M. Itin
- 2.4 Khung lý thuyết tổ chức hoạt động trải nghiệm trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học
Chương 3: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM TẠI TỈNH BÌNH DƯƠNG
- 3.1 Thiết kế khảo sát đánh giá thực trạng giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động trải nghiệm tại tỉnh Bình Dương.
- 3.1.1 Mục đích khảo sát
- 3.1.2 Xây dựng bảng hỏi
- 3.1.3 Đối tượng và địa bàn khảo sát
- 3.1.4 Khảo sát thử
- 3.1.5 Khảo sát chính thức
- 3.1.6 Quan sát
- 3.1.7 Phỏng vấn
- 3.1.8 Xử lý dữ liệu
- 3.2 Kết quả khảo sát thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học thông qua hoạt động trải nghiệm tại tỉnh Bình Dương
- 3.2.1 Đánh giá quan điểm về giáo dục kỹ năng sống và giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học thông qua hoạt động trải nghiệm.
- 3.2.2. Thực trạng tổ chức giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học tại tỉnh Bình Dương
- 3.2.2.1 Thực trạng sử dụng phương pháp tổ chức giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học tại tỉnh Bình Dương
- 3.2.2.2 Thực trạng sử dụng hình thức tổ chức giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học tại Tỉnh Bình Dương
- 3.2.2.3 Thực trạng đánh giá kỹ năng sống của học sinh tiểu học trên địa bàn tỉnh Bình Dương
- 3.2.3. Thực trạng tổ chức giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học thông qua hoạt động trải nghiệm tại tỉnh Bình Dương
- 3.2.3.1 Thực trạng loại trải nghiệm giáo viên sử dụng trong tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học tại tỉnh Bình Dương.
- 3.2.3.2 Đánh giá sử dụng hình thức xử lý trải nghiệm trong tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học thông qua trải nghiệm.
- 3.2.3.3 Thực trạng tiến trình tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học thông qua trải nghiệm.
Chương 4: THIẾT KẾ TỔ CHỨC GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM
- 4.1 Nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học thông qua hoạt động trải nghiệm
- 4.2 Thiết kế kế hoạch giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học thông qua hoạt động trải nghiệm
- 4.3.1 Tạo trải nghiệm
- 4.3.1.1 Khai thác kinh nghiệm của học sinh
- 4.3.1.2 Xác định mục tiêu giáo dục kỹ năng sống
- 4.3.1.3 Cung cấp trải nghiệm
- 4.3.2.4 Mô tả trải nghiệm
- 4.3.2 Xử lý trải nghiệm
- 4.3.2.1 Tổ chức xử lý trải nghiệm
- 4.3.2.2 Suy ngẫm
- 4.3.3 Áp dụng trải nghiệm
- 4.3.3.1 Áp dụng kỹ năng đã học vào thực tiễn
- 4.3.3.2 Đánh giá kết quả giáo dục KNS
Chương 5: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM VỀ TỔ CHỨC GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM TẠI TỈNH BÌNH DƯƠNG
- 5.1 Triển khai thực nghiệm
- 5.1.1. Mục đích thực nghiệm
- 5.1.2 Đối tượng và qui mô thực nghiệm
- 5.1.3 Tiêu chí và công cụ đánh giá thực nghiệm
- 5.1.4 Nội dung và thời gian thực nghiệm
- 5.1.5 Chọn mẫu và cỡ mẫu thực nghiệm
- 5.2 Chuẩn bị kế hoạch bài dạy thực nghiệm
- 5.2.1 Thiết kế kế hoạch bài dạy thực nghiệm
- 5.2.2 Lấy ý kiến chuyên gia về kế hoạch bài dạy thực nghiệm
- 5.3 Phân tích kết quả khảo sát kỹ năng sống của học sinh trước thực nghiệm
- 5.4 Phân tích kết quả KNS của học sinh đạt được sau khi thực nghiệm
- 5.4.1 Kết quả GDKNS cho HSTH sau thực nghiệm
- 5.4.2 Phân tích kết quả giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học của nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm sau thực nghiệm
- 5.4.3.1 So sánh kết quả giáo dục kỹ năng làm việc nhóm cho học sinh giữa nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm sau thực nghiệm
- 5.4.3.2 So sánh kết quả giáo dục kỹ năng giúp đỡ ông bà cha mẹ cho học sinh sau thực nghiệm của nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm
- 5.4.3.3 So Sánh kết quả giáo dục kỹ năng sáng tạo cho học sinh sau thực nghiệm của nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm
- 5.4.3.4 So sánh kết quả giáo dục kỹ năng giải quyết vấn đề cho học sinh sau thực nghiệm của nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm