Luận án Nghiên cứu phát triển hệ thống cây trồng nông nghiệp tại huyện Điện Biên tỉnh Điện Biên

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG CÂY TRỒNG NÔNG NGHIỆP TẠI HUYỆN ĐIỆN BIÊN, TỈNH ĐIỆN BIÊN

Ngành:

Khoa học cây trồng (Mã số: 62 62 01 10)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu phát triển hệ thống cây trồng nông nghiệp tại huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên" của Hoàng Công Mệnh, hoàn thành năm 2014 tại Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội, chuyên ngành Khoa học cây trồng, tập trung vào việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp nhằm phát triển nông nghiệp bền vững tại địa phương. Đề tài được thực hiện nhằm đánh giá hiện trạng hệ thống cây trồng, phát hiện những tồn tại và đề xuất các biện pháp khắc phục. Mục tiêu cụ thể bao gồm lựa chọn loại cây trồng và bộ giống có ưu thế phát triển cho vùng đất ruộng chủ động và không chủ động nước, đồng thời xác định vùng trồng lúa tẻ chất lượng cao, đồng nhất.

Kết quả nghiên cứu đã đưa ra cơ sở khoa học giải thích các yếu tố tự nhiên chi phối năng suất và chất lượng gạo Điện Biên, như số giờ nắng, bức xạ quang hợp và biên độ nhiệt ngày đêm lớn. Luận án đã xác định mối quan hệ giữa tính chất đất với chất lượng gạo, từ đó phân chia cánh đồng Mường Thanh thành 3 vùng chất lượng khác nhau với diện tích cụ thể. Các giống cây trồng mới được lựa chọn phù hợp với tiểu vùng sinh thái, bao gồm lúa HT6, lạc L20, đậu tương ĐT22 và khoai tây Sinora, nhằm tăng năng suất, hiệu quả kinh tế và thu nhập cho người dân.

Luận án cũng đề xuất các mô hình công thức luân canh mới trên đất ruộng chủ động nước (lúa xuân - lúa mùa - khoai tây đông) và không chủ động nước (lạc xuân - lúa mùa; đậu tương xuân - lúa mùa), mang lại giá trị thu nhập cao và cải thiện độ chua, dinh dưỡng của đất. Định hướng phát triển hệ thống cây trồng mới đến năm 2015-2020 bao gồm tăng diện tích gieo trồng lên 16.930 ha, nâng hệ số sử dụng đất từ 1,96 lên 2,31 lần, ổn định diện tích lúa 2 vụ, tăng diện tích lạc, đậu tương xuân, khoai tây đông và rau, giảm khoai lang và ngô trên đất ruộng. Các đề xuất này góp phần nâng tổng giá trị thu nhập thuần cây trồng hàng năm từ 416,45 tỷ đồng (năm 2010) lên 703,55 tỷ đồng (sau năm 2015), đồng thời cải thiện hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của đề tài
  • 2. Mục tiêu nghiên cứu
  • 3. Đối tượng, phạm vi và thời gian nghiên cứu
  • 4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
    • 4.1. Ý nghĩa khoa học
    • 4.2. Ý nghĩa thực tiễn
  • 5. Điểm mới của luận án
  • 6. Cấu trúc của luận án

• Chương 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU

  • 1.1. Cơ sở lý luận của đề tài
    • 1.1.1. Khái niệm về hệ thống cây trồng (HTCTr)
    • 1.1.2. Đặc điểm hệ thống cây trồng
    • 1.1.3. Những yếu tố cơ bản ảnh hưởng tới hệ thống cây trồng
  • 1.2. Cơ sở thực tiễn của đề tài
    • 1.2.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài
    • 1.2.2. Những nghiên cứu chính ở trong nước
  • 1.3. Nhận xét chung về tổng quan tài liệu và định hướng thực hiện đề tài

• Chương 2. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Nội dung nghiên cứu
  • 2.2. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.2.1. Thu thập thông tin thứ cấp
    • 2.2.2. Thu thập số liệu sơ cấp
    • 2.2.3. Thu thập, phân tích mẫu đất và nông sản
      • 2.2.3.1. Phương pháp điều tra, thu thập, phân tích đất
      • 2.2.3.2. Phương pháp điều tra lấy mẫu thóc tại cánh đồng Mường Thanh để xác định vùng sản xuất lúa chất lượng
    • 2.2.4. Xác định mối quan hệ giữa tính chất đất và chất lượng gạo tại huyện Điện Biên
    • 2.2.5. Thí nghiệm đồng ruộng
    • 2.2.6. Xây dựng mô hình sản xuất thử
    • 2.2.7. Phương pháp phân tích kết quả nghiên cứu

• Chương 3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

  • 3.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Điện Biên
    • 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
  • 3.2. Thực trạng hệ thống cây trồng nông nghiệp trên đất ruộng huyện Điện Biên
    • 3.2.1. Cơ cấu cây trồng nông nghiệp huyện Điện Biên
    • 3.2.2. Hệ thống cây trồng trên đất ruộng
      • 3.2.2.1. Trên đất ruộng chủ động nước (2 vụ lúa)
      • 3.2.2.2. Trên đất ruộng không chủ động nước (1 vụ lúa mùa)
    • 3.2.3. Thực trạng sản xuất, tiêu thụ lúa và chất lượng gạo huyện Điện Biên
      • 3.2.3.1. Thực trạng sản xuất lúa
      • 3.2.3.2. Hiệu quả kinh tế, tình hình tiêu thụ lúa hàng hóa
      • 3.2.3.3 Đặc điểm chất lượng các giống lúa đang được gieo trồng
    • 3.2.4. Những hạn chế của HTCTr trên đất ruộng ở Điện Biên cần giải quyết
  • 3.3. Nghiên cứu các giải pháp phát triển HTCTr trên đất ruộng huyện Điện Biên
    • 3.3.1. Giải pháp nâng cao đồng đều chất lượng gạo tại cánh đồng Mường Thanh
      • 3.3.1.1. Xác định mối quan hệ giữa điều kiện tự nhiên và chất lượng gạo
      • 3.3.1.2. Xác định vùng đất trồng lúa chất lượng tại cánh đồng Mường Thanh huyện Điện Biên
      • 3.3.1.3. Lựa chọn giống lúa chất lượng phù hợp tại huyện Điện Biên
    • 3.3.2. Tăng vụ trên đất ruộng ở huyện Điện Biên
      • 3.3.2.1. Kết quả nghiên cứu tăng vụ xuân trên đất ruộng không chủ động nước
      • 3.3.2.2. Tăng vụ trên đất ruộng chủ động nước
  • 3.4. Đề xuất hệ thống cây trồng mới tại huyện Điện Biên
    • 3.4.1. So sánh cơ cấu hệ thống cây trồng mới đề xuất với cơ cấu cây trồng cũ trên đất ruộng
    • 3.4.2. Đánh giá hiệu quả của cơ cấu cây trồng mới

• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

  • 1. Kết luận
  • 2. Kiến nghị