Luận án Cơ sở khoa học của việc giảm nghèo bền vững cho các hộ nông dân trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn

Tên luận án:

Cơ sở khoa học của việc giảm nghèo bền vững cho các hộ nông dân trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn

Ngành:

Không có thông tin trong tài liệu.

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Đề tài luận án "Cơ sở khoa học của việc giảm nghèo bền vững cho các hộ nông dân trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn" nghiên cứu sâu về thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm đạt được mục tiêu giảm nghèo bền vững cho các hộ nông dân tại tỉnh Bắc Kạn. Nghiên cứu mở đầu bằng việc đánh giá kết quả các chương trình giảm nghèo tại Bắc Kạn, ghi nhận tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh từ 41,47% năm 2008 xuống 17,6% năm 2010. Tuy nhiên, đề tài cũng chỉ ra những thách thức lớn như tỷ lệ hộ cận nghèo còn cao (trên 16% năm 2010), nguy cơ tái nghèo và tính bền vững của công tác giảm nghèo chưa được khẳng định, đặc biệt đối với nhóm hộ nông dân và dân tộc thiểu số.

Mục tiêu chính của luận án là phân tích nguồn lực, đánh giá thực trạng giảm nghèo bền vững, xác định nguyên nhân hạn chế, rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp phù hợp. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các vấn đề liên quan đến giảm nghèo và giảm nghèo bền vững cho hộ nông dân tại Bắc Kạn, với việc khảo sát mẫu tại ba huyện Ba Bể, Na Rì và Chợ Mới, sử dụng số liệu thứ cấp giai đoạn 2008-2012 và số liệu sơ cấp năm 2011.

Luận án trình bày cơ sở lý luận về đói nghèo, các tiêu chí và chuẩn nghèo ở Việt Nam, phân tích các nguyên nhân đói nghèo trên thế giới và tại Việt Nam. Đồng thời, nghiên cứu cũng đề cập đến thực trạng giảm nghèo ở Việt Nam, các thách thức trong giảm nghèo bền vững và tổng hợp kinh nghiệm giảm nghèo từ quốc tế và trong nước. Khung lý thuyết về giảm nghèo bền vững được xây dựng dựa trên mối quan hệ biện chứng giữa phát triển bền vững và giảm nghèo, nhấn mạnh vai trò của Nhà nước, cộng đồng/doanh nghiệp và bản thân hộ nông dân.

Về thực trạng tại Bắc Kạn, luận án đánh giá các nguồn lực tự nhiên, kinh tế - xã hội và các chương trình giảm nghèo đã được triển khai như Chương trình 134, 135 Giai đoạn II, 167, 30a, và Dự án 3PAD, với tổng vốn đầu tư cho giảm nghèo từ 2008-2011 đạt hơn 807 tỷ đồng. Mặc dù giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản có tăng trưởng, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh, theo chuẩn mới 2011-2015, vẫn ở mức 32,13% (2010) và 11,25% (2012), cao hơn mức trung bình cả nước. Sự thiếu bền vững thể hiện rõ qua tỷ lệ hộ cận nghèo cao, bất bình đẳng thu nhập gia tăng và chuẩn nghèo chưa tiệm cận quốc tế.

Các nguyên nhân đói nghèo chính của hộ nông dân được điều tra là thiếu đất, thiếu kiến thức và thiếu vốn. Tỷ lệ hộ nghèo đặc biệt cao ở một số dân tộc thiểu số. Phân tích định lượng cho thấy đất nông nghiệp và lao động có tác động tích cực đến thu nhập và khả năng thoát nghèo. Luận án đề xuất các định hướng và mục tiêu cụ thể đến năm 2015 và 2020, cùng các nhóm giải pháp chung về cơ chế chính sách, phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực nội sinh và các giải pháp đặc thù cho các huyện, xã, hộ nghèo và cận nghèo. Cuối cùng, các kiến nghị được đưa ra cho Nhà nước, tỉnh Bắc Kạn và bản thân các hộ nghèo nhằm tăng cường hiệu quả công tác giảm nghèo bền vững.