Luận án Nghiên cứu sử dụng nước lợ để tưới cho cây trồng vùng ven biển

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU SỬ DỤNG NƯỚC LỢ ĐỂ TƯỚI CHO CÂY TRỒNG VÙNG VEN BIỂN

Ngành:

Tưới tiêu cho cây trồng

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu sử dụng nước lợ để tưới cho cây trồng vùng ven biển" được thực hiện trong bối cảnh Việt Nam, một quốc gia ven biển, đang đối mặt với những thách thức nghiêm trọng từ biến đổi khí hậu (BĐKH), gây ra hạn hán và xâm nhập mặn, làm thiếu hụt nước tưới cho hàng chục nghìn hecta đất nông nghiệp. Đề tài này góp phần đáp ứng chủ trương tái cơ cấu nông nghiệp nhằm nâng cao hiệu suất sử dụng nước và đa dạng hóa cây trồng, đồng thời giảm áp lực lên nguồn nước ngọt truyền thống.

Về mặt khoa học, nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận của việc áp dụng kỹ thuật tưới nhỏ giọt bằng nước nhiễm mặn cho cây ngô và đậu tương trên đất phù sa sông biển tại huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình. Về mặt thực tiễn, luận án đề xuất khả năng sử dụng nguồn nước nhiễm mặn để tưới, tạo tiền đề cho các nghiên cứu tương tự ở các vùng ven biển khác có tài nguyên nước ngọt hạn chế, góp phần định hướng cho sản xuất nông nghiệp bền vững trong điều kiện BĐKH và nước biển dâng.

Mục tiêu chính của luận án là xác định cơ sở khoa học của tưới nước nhiễm mặn bằng phương pháp nhỏ giọt đến sinh trưởng, năng suất của cây ngô LVN10 và đậu tương ĐT84, cũng như ảnh hưởng đến tính chất lý hóa của đất tại khu vực nghiên cứu. Đồng thời, đánh giá khả năng sử dụng nước nhiễm mặn để tưới cho cây trồng.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, có thể sử dụng nước nhiễm mặn với độ mặn 2‰ (ECiw = 2,8dS/m) để tưới bằng phương pháp nhỏ giọt mà không làm ảnh hưởng đáng kể đến sinh trưởng, năng suất hạt khô và chất khô của ngô và đậu tương. Trong điều kiện bất khả kháng, việc tưới nước có độ mặn 3‰ (ECiw = 4,3 dS/m) vẫn khả thi, với mức giảm năng suất ngô dưới 10% và đậu tương dưới 7% so với tưới nước ngọt. Đặc biệt, tưới nước nhiễm mặn ở nồng độ 3‰ không ảnh hưởng rõ rệt đến các tính chất lý hóa học cơ bản của đất, bao gồm chỉ số Na⁺ trao đổi và tỉ lệ hấp phụ Na⁺ (SAR), nhờ tính ưu việt của phương pháp tưới nhỏ giọt hạn chế tích lũy muối và tác động rửa trôi của lượng mưa lớn ở vùng khí hậu nhiệt đới ẩm.

Luận án kiến nghị cần nhận thức đầy đủ vai trò của nước nhiễm mặn như một nguồn tài nguyên quý giá cho nông nghiệp ở vùng khô hạn ven biển. Đồng thời, đề xuất tiếp tục mở rộng nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật tưới nhỏ giọt với nước nhiễm mặn cho các loại cây trồng kinh tế khác và nghiên cứu chi tiết hơn về phân bố ẩm, độ mặn trong đất, kết hợp với các biện pháp quản lý tổng hợp để tối ưu hóa hiệu quả và giảm thiểu tác động tiêu cực của độ mặn.

Mục lục chi tiết:

• Mở đầu
• Chương 1. Tổng quan về nghiên cứu sử dụng nước nhiễm mặn để tưới
• Chương 2: Phương pháp nghiên cứu
• Chương 3: Các kết quả nghiên cứu và thảo luận
• Kết luận và kiến nghị