“Thực trạng an toàn vệ sinh lao động, bệnh liên quan, bệnh nghề nghiệp trong sản xuất gạch Tuynel tại Bắc Ninh và hiệu quả một số giải pháp can thiệp”
Y học lao động
Nghiên cứu này điều tra thực trạng an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ), các bệnh liên quan nghề nghiệp và bệnh nghề nghiệp trong các cơ sở sản xuất gạch Tuynel tại Bắc Ninh, đồng thời đánh giá hiệu quả của các giải pháp can thiệp. Ngành xây dựng là trọng tâm trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, với sản xuất gạch Tuynel phổ biến nhưng thường liên quan đến quy mô doanh nghiệp vừa và nhỏ, lao động thủ công, nặng nhọc, độc hại và tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe. Vấn đề chính là sự thiếu quan tâm đến ATVSLĐ từ chủ doanh nghiệp và thiếu kiến thức của người lao động.
Kết quả nghiên cứu năm 2013 tại Bắc Ninh chỉ ra nhiều bất cập: Hội đồng Bảo hộ lao động hoạt động kém hiệu quả, thiếu kế hoạch chủ động, và công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu chưa được thực hiện tốt. Kiến thức, thái độ và thực hành về ATVSLĐ của công nhân rất thấp (kiến thức tốt chỉ đạt 9,1%, thái độ tốt 2,2%, thực hành tốt 7,2%). Môi trường lao động cũng ghi nhận nhiều chỉ số không đạt tiêu chuẩn: 21,6% mẫu nhiệt độ, 20,8% mẫu bụi (với hàm lượng Silic cao) và 63,3% mẫu tiếng ồn vượt giới hạn cho phép.
Tỷ lệ mắc các bệnh liên quan nghề nghiệp và bệnh nghề nghiệp ở công nhân khá cao. Bệnh ở cơ quan hô hấp dưới chiếm 26,5%, bệnh ở mắt 26,2%, và bệnh ở tai – mũi – họng 24,3%. Kết quả X-quang cho thấy 19,6% người lao động có hình ảnh xơ hóa phổi do Silic (trong đó 2,4% là bệnh bụi phổi Silicosis) và 36,4% có hình ảnh viêm phế quản. Tỷ lệ viêm phế quản tăng rõ rệt theo tuổi nghề. Nghiên cứu cũng chỉ ra mối liên quan giữa việc sử dụng khẩu trang đạt chuẩn với việc giảm các bệnh về mũi, xơ hóa phổi và viêm phế quản, cũng như mối liên quan giữa việc tập huấn đầy đủ với giảm các bệnh viêm mũi, phế quản.
Các giải pháp can thiệp đã mang lại hiệu quả tích cực: kiến thức về ATVSLĐ được cải thiện 26,1%, thực hành cải thiện 48,8%. Các bệnh cấp tính ở họng giảm 18,7%, bệnh cấp tính ở mũi giảm 29,93%. Tỷ lệ xuất hiện đợt cấp của bệnh viêm phế quản mạn tính giảm 48,54%. Tốc độ tiến triển của bệnh đục nhân mắt cũng chậm lại rõ rệt. Mô hình can thiệp “Người lao động là trung tâm” đã được cộng đồng chấp nhận và có khả năng duy trì, nhân rộng. Luận án khuyến nghị các công ty cải thiện môi trường lao động, tăng cường tập huấn, truyền thông ATVSLĐ và tiếp tục triển khai các biện pháp chăm sóc sức khỏe toàn diện.
Luận án có 105 tài liệu tham khảo, trong đó có 80 tài liệu tiếng Việt và 25 tiếng Anh. Luận án có 42 bảng, 7 hộp. Phần phụ lục gồm 4 phụ lục dài 16 trang.