Luận án Nghiên cứu chế tạo bộ kít phát hiện nhanh nọc rắn hổ mang Naja atra bằng kỹ thuật sắc ký miễn dịch

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU CHẾ TẠO BỘ KÍT PHÁT HIỆN NHANH NỌC RẮN HỔ MANG NAJA ATRA BẰNG KỸ THUẬT SẮC KÝ MIỄN DỊCH

Ngành:

Dị ứng và miễn dịch

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Nghiên cứu này tập trung vào việc chế tạo và đánh giá bộ kít phát hiện nhanh nọc rắn hổ mang Naja atra bằng kỹ thuật sắc ký miễn dịch, nhằm giải quyết thách thức chẩn đoán loài rắn độc cắn kịp thời tại Việt Nam. Theo số liệu từ Trung tâm Chống độc Bệnh viện Bạch Mai năm 2015, rắn hổ mang cắn chiếm 7,12% tổng số trường hợp ngộ độc nói chung, với 29% được chẩn đoán xác định do rắn hổ mang. Rắn hổ mang Naja atra, hay còn gọi là rắn hổ mang bành, là loài phổ biến ở miền Bắc Việt Nam, gây ra tai nạn nghiêm trọng có thể dẫn đến tử vong hoặc di chứng nặng nề nếu không được điều trị kịp thời bằng huyết thanh kháng nọc rắn đặc hiệu. Tuy nhiên, việc chẩn đoán loài rắn gây cắn chủ yếu dựa vào kinh nghiệm lâm sàng và nhận biết rắn, thường bị hạn chế và không đủ nhanh chóng.

Mục tiêu của đề tài là chế tạo bộ kít phát hiện nhanh nọc rắn hổ mang Naja atra theo nguyên lý sắc ký miễn dịch và đánh giá khả năng phát hiện nọc rắn Naja atra của bộ xét nghiệm này trên thực nghiệm và lâm sàng.

Kết quả nghiên cứu đã thành công trong việc chế tạo bộ kít, đánh dấu lần đầu tiên ở Việt Nam phát triển được một bộ kít phát hiện nhanh nọc rắn hổ mang bằng kỹ thuật sắc ký miễn dịch. Bộ kít có khả năng phát hiện nọc rắn chuẩn pha trong dung dịch đệm với giới hạn là 5 ng/ml, và 10 ng/ml đối với mẫu huyết thanh và nước tiểu, cho thấy độ nhạy tương đương với các phương pháp xét nghiệm khác. Về tính đặc hiệu, bộ kít không có phản ứng chéo với nọc rắn hổ chúa, lục xanh và chàm quạp ở nồng độ thử nghiệm. Tuy nhiên, bộ kít có phản ứng chéo với nọc rắn hổ đất (Naja kaouthia) ở nồng độ 20 ng/ml, điều này được giải thích do sự giống nhau về thành phần nọc độc giữa hai loài này đã được chứng minh cả về lâm sàng và chất độc.

Trong thử nghiệm lâm sàng trên 113 bệnh nhân (với 148 mẫu huyết thanh, 20 mẫu nước tiểu, 37 mẫu dịch vết cắn), bộ kít cho tỷ lệ xét nghiệm dương tính đối với mẫu huyết thanh là 69,9%, dịch vết cắn là 89,2% và nước tiểu là 60%. Đặc biệt, tỷ lệ dương tính đặc biệt cao trong 3 giờ đầu sau cắn. Khi so sánh với bộ kít VDK của Đài Loan, bộ kít này cho độ phù hợp chẩn đoán cao với dịch vết cắn (KAPPA = 0,84), khá với huyết thanh (KAPPA = 0,78) và vừa với nước tiểu (KAPPA = 0,41). So với chỉ định sử dụng huyết thanh kháng nọc rắn (HTKNR), độ phù hợp là vừa (KAPPA = 0,56). Đối với kết quả xét nghiệm ELISA, bộ kít cũng cho khả năng phát hiện nọc rắn hổ mang khá tốt với độ phù hợp khá (KAPPA = 0,71).

Việc ứng dụng bộ kít này có tiềm năng lớn trong việc hỗ trợ các bác sĩ chẩn đoán nhanh chóng rắn hổ mang cắn, từ đó sớm đưa ra chỉ định sử dụng huyết thanh kháng nọc rắn đặc hiệu, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị cho bệnh nhân.

Mục lục chi tiết:

• Đặt vấn đề và mục tiêu nghiên cứu: 2 trang
• Tổng quan: 30 trang
• Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: 24 trang
• Kết quả: 28 trang
• Bàn luận: 24 trang
• Kết luận và kiến nghị: 2 trang