NGHIÊN CỨU NỒNG ĐỘ HOMOCYSTEIN HUYẾT TƯƠNG Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÝP 2 CÓ HỘI CHỨNG ĐỘNG MẠCH VÀNH CẤP
NỘI TIẾT
Luận án "Nghiên cứu nồng độ Homocystein huyết tương ở bệnh nhân đái tháo đường týp 2 có hội chứng động mạch vành cấp" được thực hiện tại Học viện Quân y, khảo sát 192 đối tượng bao gồm 92 bệnh nhân đái tháo đường (ĐTĐ) týp 2 có hội chứng động mạch vành cấp (ĐMV cấp), 60 bệnh nhân ĐTĐ týp 2 không có ĐMV cấp và 40 người bình thường. Nghiên cứu này nhằm mục tiêu khảo sát nồng độ homocystein (Hcy) huyết tương và tìm hiểu mối liên quan giữa Hcy với các yếu tố nguy cơ tim mạch, đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng ở bệnh nhân ĐTĐ týp 2 có ĐMV cấp.
Bệnh ĐTĐ týp 2 làm tăng nguy cơ mắc và tử vong do bệnh ĐMV, trong đó hội chứng ĐMV cấp là biểu hiện nghiêm trọng. Bên cạnh các yếu tố nguy cơ truyền thống, tăng nồng độ Hcy huyết tương được xem là một yếu tố nguy cơ không truyền thống, có vai trò quan trọng trong tiến triển biến chứng tim mạch. Nghiên cứu chỉ ra rằng mỗi tăng 5 µmol/L Hcy huyết tương sẽ làm tăng 20-30% nguy cơ biến cố ĐMV và 50% tử vong do bệnh tim mạch. Đây là công trình khoa học đầu tiên tại Việt Nam tập trung vào đối tượng này, góp phần phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.
Kết quả cho thấy nồng độ Hcy huyết tương trung bình ở nhóm bệnh nhân ĐTĐ týp 2 có ĐMV cấp (16,87 ± 6,27 µmol/L) cao hơn đáng kể so với nhóm ĐTĐ týp 2 không có ĐMV cấp (12,47 ± 3,24 µmol/L) và nhóm chứng bình thường (10,31 ± 2,25 µmol/L) (p < 0,01). Tỷ lệ bệnh nhân tăng nồng độ Hcy ở nhóm ĐMV cấp cũng cao hơn rõ rệt (59,8% so với 26,7%, p < 0,01). Phân tích hồi quy đa biến logistic xác định tăng Hcy huyết tương là yếu tố nguy cơ độc lập, có giá trị tiên lượng hội chứng ĐMV cấp (OR = 4,89, p < 0,001). Điểm cắt tối ưu của Hcy là 16,2 µmol/L có độ nhạy 50% và độ đặc hiệu 90% trong dự báo ĐMV cấp.
Nghiên cứu cũng tìm thấy mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa tăng nồng độ Hcy với tăng huyết áp, albumin niệu, suy thận và tử vong. Cụ thể, nồng độ Hcy trung bình ở nhóm bệnh nhân tử vong cao hơn nhóm không tử vong, và ở nhóm có động mạch vành tắc do huyết khối cấp tính cao hơn nhóm tắc mạn tính và hẹp. Tuy nhiên, chưa thấy mối liên quan giữa tăng Hcy với tuổi, giới và các thể bệnh ĐMV cấp.
Từ những kết quả trên, luận án kiến nghị bệnh nhân ĐTĐ, đặc biệt là những người có biến cố ĐMV cấp, nên được xét nghiệm Hcy huyết tương để hỗ trợ đánh giá nguy cơ và tiên lượng tử vong. Nghiên cứu này khẳng định vai trò quan trọng của Hcy như một chỉ điểm mới và yếu tố tiên lượng độc lập cho hội chứng ĐMV cấp ở bệnh nhân ĐTĐ týp 2.