Luận án Hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự ở Việt Nam hiện nay

Tên luận án:

HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ XỬ LÝ VI PHẠM PHÁP LUẬT TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Ngành:

Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật (Mã số: 62.38.01.01)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự ở Việt Nam hiện nay" của Nguyễn Tuấn An, thuộc chuyên ngành Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật, tập trung nghiên cứu sự cần thiết của việc hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm trong thi hành án dân sự (THADS) tại Việt Nam. Đề tài xuất phát từ thực tiễn pháp luật hiện hành còn nhiều hạn chế, bất cập, chưa điều chỉnh kịp thời các vấn đề phát sinh, dẫn đến việc xử lý vi phạm chưa nghiêm minh và hiệu quả. Mục đích chính của luận án là đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật này.

Luận án nghiên cứu các quan điểm, tư tưởng, thực trạng pháp luật và đề xuất giải pháp, sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng cùng các phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, thống kê, mô tả, lịch sử cụ thể, khái quát hóa và khảo sát thực tế. Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc làm sáng tỏ khái niệm, đặc điểm, nội dung, ý nghĩa của xử lý vi phạm pháp luật trong THADS, pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong THADS, cũng như xác định mục tiêu, tiêu chí và nguyên tắc hoàn thiện pháp luật.

Cơ cấu luận án gồm 4 chương. Chương 1 trình bày tổng quan về tình hình nghiên cứu đề tài, đánh giá các công trình liên quan và làm rõ tính cấp thiết của nghiên cứu. Chương 2 xây dựng cơ sở lý luận, định nghĩa vi phạm pháp luật, trách nhiệm pháp lý, xử lý vi phạm pháp luật trong THADS, các đặc điểm và ý nghĩa của chúng, đồng thời làm rõ khái niệm, đặc điểm, nội dung và hình thức thể hiện của pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong THADS. Chương 3 phân tích thực trạng pháp luật hiện hành, chỉ ra những ưu điểm, thành tựu cũng như các nhược điểm, hạn chế và nguyên nhân của chúng trong cả pháp luật và công tác hoàn thiện pháp luật. Chương 4 đề xuất các giải pháp cụ thể để hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong THADS, bao gồm các nguyên tắc chung, nguyên tắc đặc thù, các phương án hoàn thiện (ưu tiên phương án giữ nguyên cách thức nhưng sửa đổi, bổ sung và pháp điển hóa kỹ thuật), nội dung hoàn thiện chi tiết cho từng loại vi phạm, cùng với các giải pháp về nhận thức tư tưởng và tổ chức thực hiện pháp luật. Luận án nhấn mạnh sự cần thiết của việc hoàn thiện toàn diện, đồng bộ, khoa học và khả thi của pháp luật để đáp ứng yêu cầu thực tiễn và tinh thần cải cách hành chính.

Mục lục chi tiết:

• LỜI NÓI ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài
  • 2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
  • 3. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận án
  • 4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
  • 5. Những điểm mới của luận án
  • 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
  • 7. Cơ cấu của luận án

• Chương 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

  • 1.1. Nội dung các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
  • 1.2. Đánh giá kết quả các công trình nghiên cứu liên quan trực tiếp đến đề tài luận án
  • KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

• Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ XỬ LÝ VI PHẠM PHÁP LUẬT TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ

  • 2.1. Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự
    • 2.1.1. Khái niệm xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự
    • 2.1.2. Những đặc điểm cơ bản của xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự
    • 2.1.3. Ý nghĩa của xử lý vi phạm pháp luật đối với hoạt động thi hành án dân sự
  • 2.2. Khái niệm, đặc điểm, nội dung và hình thức thể hiện của pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự
    • 2.2.1. Khái niệm pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự
    • 2.2.2. Đặc điểm pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự
    • 2.2.3. Nội dung pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự
    • 2.2.4. Hình thức thể hiện của pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự
  • 2.3. Khái niệm, ý nghĩa và các tiêu chí hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự
    • 2.3.1. Khái niệm hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự
    • 2.3.2. Ý nghĩa của hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự
    • 2.3.3. Tiêu chí xác định mức độ hoàn thiện của pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự
  • KẾT LUẬN CHƯƠNG 2

• Chương 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ XỬ LÝ VI PHẠM PHÁP LUẬT TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ

  • 3.1. Thực trạng pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự
    • 3.1.1. Ưu điểm và thành tựu
    • 3.1.2. Nhược điểm và hạn chế
    • 3.1.3. Nguyên nhân
      • 3.1.3.1. Nguyên nhân của những ưu điểm và thành tựu
      • 3.1.3.2. Nguyên nhân của những nhược điểm và hạn chế
  • 3.2. Thực trạng hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự
    • 3.2.1. Ưu điểm, thành tựu của việc hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự và nguyên nhân
      • 3.2.1.1. Ưu điểm và thành tựu của việc hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự
      • 3.2.1.2. Nguyên nhân của những ưu điểm và thành tựu
    • 3.2.2. Nhược điểm, hạn chế và nguyên nhân trong việc hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự
      • 3.2.2.1. Nhược điểm và hạn chế trong việc hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự
      • 3.2.2.2. Nguyên nhân của những nhược điểm và hạn chế
  • KẾT LUẬN CHƯƠNG 3

• Chương 4: GIẢI PHÁP GÓP PHẦN HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ XỬ LÝ VI PHẠM PHÁP LUẬT TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ

  • 4.1. Các nguyên tắc của việc hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự
    • 4.1.1. Những nguyên tắc chung
      • 4.1.1.1. Hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự phải xuất phát từ yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
      • 4.1.1.2. Hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự phải xuất phát từ điều kiện phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
      • 4.1.1.3. Hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự phải xuất phát từ yêu cầu tăng cường hợp tác quốc tế về pháp luật, tư pháp và hội nhập kinh tế quốc tế.
    • 4.1.2. Những nguyên tắc đặc thù
      • 4.1.2.1. Hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự trên cơ sở thể chế hóa kịp thời, đầy đủ, đúng đắn đường lối của Đảng thể hiện tại Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 24/5/2005 về chiến lược xây dựng và hoàn thiện pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020 và Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 của Bộ Chính trị; cụ thể hóa các quy định của Hiến pháp về nguyên tắc xử lý nghiêm đối với các trường hợp vi phạm pháp luật, về tôn trọng và thi hành nghiêm chỉnh các bản án, quyết định của tòa án, về bảo đảm quyền con người, quyền công dân...
      • 4.1.2.2. Hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự nhằm mục đích làm tăng hiệu quả công tác thi hành án dân sự, duy trì trật tự pháp luật thi hành án dân sự và bảo đảm cho các mối quan hệ trong thi hành án dân sự tồn tại, phát triển bình thường trong khuôn khổ pháp luật.
      • 4.1.2.3. Việc hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự cần phải đặt trong tổng thể hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam, đảm bảo sự thống nhất và đồng bộ.
      • 4.1.2.4. Việc hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự phải gắn liền với vấn đề nâng cao hiệu quả hoạt động xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự nhằm bảo đảm tính nghiêm minh, hiệu lực, hiệu quả của pháp luật.
      • 4.1.2.5. Việc hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự phải tạo được cơ chế tăng cường phối hợp giữa các cơ quan hữu quan trong việc xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự.
      • 4.1.2.6. Việc hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự phải đi đôi với việc tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, gắn việc tổ chức thực hiện pháp luật với tăng cường đội ngũ cán bộ, công chức chuyên trách về lĩnh vực này.
      • 4.1.2.7. Phát huy dân chủ, tăng cường sự tham gia của nhân dân và các tổ chức xã hội vào hoạt động xây dựng pháp luật nhằm làm cho pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự thể hiện đầy đủ, đúng đắn ý chí và nguyện vọng của nhân dân; tăng cường pháp chế trong quá trình xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thi hành pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự.
  • 4.2. Giải pháp về thực hiện xây dựng, hoàn thiện pháp luật
    • 4.2.1. Phương án hoàn thiện pháp luật xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự
    • 4.2.2. Nội dung hoàn thiện pháp luật xử lý vi phạm trong thi hành án dân sự
  • 4.3. Giải pháp về nhận thức tư tưởng
    • 4.3.1. Nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành về tầm quan trọng của việc hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự.
    • 4.3.2. Tổ chức tổng kết, đánh giá một cách sâu sắc, toàn diện thực trạng pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự, đặt trong bối cảnh hiện nay trước những yêu cầu của thực tiễn nhằm xây dựng các quan điểm và đề ra các giải pháp để tiếp tục hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự.
    • 4.3.3. Xây dựng hệ thống quan điểm, luận cứ khoa học về hoàn thiện pháp luật xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự.
    • 4.3.4. Đổi mới quy trình, thủ tục xây dựng và hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự.
  • 4.4. Giải pháp về tổ chức thực hiện pháp luật
    • 4.4.1. Tăng cường vai trò, năng lực của cơ quan thi hành án dân sự trong tổ chức thực hiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự.
    • 4.4.2. Tăng cường năng lực của đội ngũ cán bộ pháp lý trong tổ chức thực hiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự.
    • 4.4.3. Tăng cường hoạt động giám sát việc tổ chức thực hiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự.
  • KẾT LUẬN CHƯƠNG 4

• KẾT LUẬN

• DANH MỤC NHỮNG CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN