Luận án Vận dụng chuẩn mực kế toán quốc tế để hoàn thiện hệ thống báo cáo tài chính doanh nghiệp trong điều kiện ở Việt Nam

Tên luận án:

VẬN DỤNG CHUẨN MỰC KẾ TOÁN QUỐC TẾ ĐỂ HOÀN THIỆN HỆ THỐNG BÁO CÁO TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP TRONG ĐIỀU KIỆN Ở VIỆT NAM

Ngành:

KẾ TOÁN

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Vận dụng chuẩn mực kế toán quốc tế để hoàn thiện hệ thống báo cáo tài chính doanh nghiệp trong điều kiện ở Việt Nam" của Lê Hoàng Phúc, hoàn thành năm 2014, tập trung vào việc cải thiện hệ thống báo cáo tài chính (BCTC) doanh nghiệp tại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế và kế toán quốc tế. Đề tài xuất phát từ thực trạng hệ thống BCTC hiện hành của Việt Nam, dù đã có những cải cách và tiếp cận thông lệ quốc tế, vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế về đo lường, ghi nhận, cấu trúc báo cáo và tính khuôn mẫu, làm giảm tính hữu ích và khả năng hội nhập quốc tế. Các nghiên cứu trước đây chưa làm rõ luận cứ khoa học, lộ trình phát triển dài hạn, hoặc chưa đề cập đến các vấn đề mang tính toàn cầu như định giá giá trị hợp lý, báo cáo nguồn lực tri thức và trách nhiệm xã hội doanh nghiệp.

Mục tiêu nghiên cứu chính của luận án là xác lập quan điểm, phương hướng, và đề xuất các giải pháp ngắn hạn, dài hạn để hoàn thiện hệ thống BCTC doanh nghiệp Việt Nam trên cơ sở vận dụng chuẩn mực kế toán quốc tế, nhằm nâng cao tính hữu ích của BCTC và đáp ứng yêu cầu hội nhập. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong BCTC của các loại hình doanh nghiệp, không bao gồm ngân hàng và tổ chức tài chính tương tự. Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính (phân tích tài liệu chuyên sâu, phỏng vấn chuyên gia) và định lượng (khảo sát doanh nghiệp, nhà đầu tư) để đánh giá thực trạng.

Các đóng góp chính của luận án bao gồm việc phân tích, tổng hợp lý luận về BCTC theo chuẩn mực và thông lệ quốc tế, đặc biệt là các vấn đề mới như đo lường giá trị hợp lý, báo cáo nguồn lực tri thức, và báo cáo trách nhiệm xã hội doanh nghiệp. Luận án cũng đánh giá thực trạng áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế ở các quốc gia khác và kinh nghiệm cho Việt Nam, đồng thời nhận diện rõ ưu điểm, hạn chế và các vấn đề cần giải quyết của hệ thống BCTC doanh nghiệp Việt Nam hiện hành. Từ đó, luận án đề xuất các giải pháp khoa học, khả thi, cùng lộ trình cụ thể để phát triển và hoàn thiện hệ thống BCTC, định hướng cho các vấn đề đột phá liên quan đến định giá và trình bày thông tin trên BCTC, góp phần nâng cao minh bạch và hiệu quả của thông tin tài chính tại Việt Nam.

Mục lục chi tiết:

• PHẦN MỞ ĐẦU

  • 1. Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu
  • 2. Mục tiêu nghiên cứu
  • 3. Phạm vi, nội dung nghiên cứu
  • 4. Phương pháp nghiên cứu
  • 5. Những đóng góp chính của luận án
  • 6. Kết cấu luận án

• Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BÁO CÁO TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP

  • 1.1. Bản chất của Báo cáo tài chính
    • 1.1.1. Khái niệm Báo cáo tài chính
    • 1.1.2. Mục đích của Báo cáo tài chính
      • 1.1.2.1. Theo Hội đồng chuẩn mực kế toán quốc tế (IASB)
      • 1.1.2.2. Theo Hội đồng chuẩn mực kế toán tài chính Mỹ (FASB)
    • 1.1.3. Vai trò của Báo cáo tài chính
  • 1.2. Đặc điểm chất lượng và các nhân tố tác động đến BCTC
    • 1.2.1. Đặc điểm chất lượng của báo cáo tài chính
      • 1.2.1.1. Các đặc điểm chất lượng của thông tin tài chính hữu ích
      • 1.2.1.2. Nhận xét về đặc điểm chất lượng của thông tin tài chính hữu ích
    • 1.2.2. Các nhân tố tác động đến báo cáo tài chính
      • 1.2.2.1. Các nhân tố tác động đến báo cáo tài chính
      • 1.2.2.2. Nhận xét về các nhân tố tác động đến hệ thống BCTC
  • 1.3. Nội dung báo cáo tài chính
    • 1.3.1. Các yếu tố và ghi nhận các yếu tố của Báo cáo tài chính
      • 1.3.1.1. Theo Hội đồng chuẩn mực kế toán quốc tế (IASB)
      • 1.3.1.2. Theo Hội đồng chuẩn mực kế toán tài chính Mỹ
    • 1.3.2. Nội dung của Báo cáo tài chính
      • 1.3.2.1. BCTC theo Chuẩn mực kế toán quốc tế
      • 1.3.2.2. BCTC doanh nghiệp tại Mỹ, Pháp và Trung Quốc
        • (1) BCTC doanh nghiệp tại Mỹ
        • (2) BCTC doanh nghiệp Pháp
        • (3) BCTC doanh nghiệp Trung Quốc
    • 1.3.3. Nhận xét về Nội dung báo cáo tài chính
  • 1.4. Áp dụng Chuẩn mực kế toán quốc tế đối với BCTC tại các quốc gia và kinh nghiệm cho Việt Nam
    • 1.4.1. Tóm tắt quá trình phát triển và khái quát nội dung của chuẩn mực kế toán quốc tế
      • 1.4.1.1. Tóm tắt quá trình phát triển chuẩn mực kế toán quốc tế (IAS/IFRS)
      • 1.4.1.2. Khái quát nội dung của Chuẩn mực kế toán quốc tế
    • 1.4.2. Thực trạng áp dụng Chuẩn mực kế toán quốc tế đối với hệ thống BCTC tại các quốc gia
      • 1.4.2.1. Đối với Mỹ
      • 1.4.2.2. Đối với Pháp và Liên minh châu Âu (EU)
      • 1.4.2.3. Đối với Trung Quốc và một số quốc gia Đông Nam Á
    • 1.4.3. Kinh nghiệm cho Việt Nam trong quá trình hòa hợp với chuẩn mực kế toán quốc tế

• Chương 2 ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG HỆ THỐNG BÁO CÁO TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP VIỆT NAM

  • 2.1. Tóm tắt quá trình phát triển của hệ thống báo cáo tài chính doanh nghiệp Việt Nam
    • 2.1.1. Giai đoạn trước năm 1995
    • 2.1.2. Giai đoạn từ năm 1995 đến nay
  • 2.2. Hệ thống báo cáo tài chính doanh nghiệp Việt Nam hiện hành
    • 2.2.1. Đặc điểm của các nhân tố tác động đến hệ thống BCTC doanh nghiệp ở Việt Nam
      • (1) Nhân tố kinh tế
      • (2) Nhân tố chính trị
      • (3) Nhân tố pháp lý
      • (4) Nhân tố văn hóa
      • (5) Quá trình hội nhập quốc tế
    • 2.2.2. Mục đích, yêu cầu, nguyên tắc soạn thảo BCTC
    • 2.2.3. Kết cấu, nội dung hệ thống báo cáo tài chính doanh nghiệp hiện hành
  • 2.3. Đánh giá thực trạng và vấn đề cần giải quyết đối với hệ thống báo cáo tài chính doanh nghiệp Việt Nam
    • 2.3.1. Đối chiếu một số nội dung của hệ thống BCTC theo quy định của Việt Nam với IASB
      • 2.3.1.1. Các nội dung tương đồng
      • 2.3.1.2. Các nội dung khác nhau
    • 2.3.2. Một số ý kiến của doanh nghiệp (DN), nhà đầu tư (NĐT) và chuyên gia về hệ thống BCTC hiện hành
      • 2.3.2.1. Ý kiến của một số DN, nhà đầu tư
      • 2.3.2.2. Ý kiến của chuyên gia
    • 2.3.3. Đánh giá thực trạng hệ thống BCTC doanh nghiệp
      • 2.3.3.1. Ưu điểm
      • 2.3.3.2. Hạn chế
    • 2.3.4. Nhận diện những vấn đề cần giải quyết đối với hệ thống BCTC doanh nghiệp hiện nay

• Chương 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HỆ THỐNG BÁO CÁO TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP VIỆT NAM

  • 3.1. Quan điểm, phương hướng hoàn thiện hệ thống Báo cáo tài chính doanh nghiệp Việt Nam
    • 3.1.1. Quan điểm hoàn thiện
    • 3.1.2. Phương hướng hoàn thiện
  • 3.2. Các giải pháp hoàn thiện hệ thống báo cáo tài chính doanh nghiệp Việt Nam
    • 3.2.1. Các giải pháp trong ngắn hạn để khắc phục hạn chế của hệ thống BCTC hiện hành
      • 3.2.1.1. Hoàn thiện các quy định về khung lý thuyết cho Báo cáo tài chính
        • (a) Sửa đổi, bổ sung Luật Kế toán
        • (b) Nâng cấp VAS 1, chuẩn hóa quy định về mục tiêu, đặc điểm chất lượng, nguyên tắc soạn thảo và trình bày BCTC
      • 3.2.1.2. Điều chỉnh, bổ sung kết cấu, nội dung hệ thống Báo cáo tài chính hiện hành
        • (a) Điều chỉnh, bổ sung hệ thống BCTC
        • (b) Điều chỉnh, bổ sung nội dung các khoản mục trên BCTC
          • (i) Bảng cân đối kế toán
          • (ii) Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh
        • (iii) Báo cáo lưu chuyển tiền tệ
        • (iv) Thuyết minh BCTC
      • 3.2.1.3. Xây dựng hệ thống BCTC linh hoạt trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam
        • (a) Đặc điểm, mô hình của hệ thống BCTC linh hoạt
        • (b) Xây dựng hệ thống BCTC linh hoạt
    • 3.2.2. Các giải pháp dài hạn phát triển và hoàn thiện hệ thống Báo cáo tài chính doanh nghiệp Việt Nam
      • 3.2.2.1. Định hướng sử dụng Giá trị hợp lý trong định giá các yếu tố của BCTC
        • (a) Xu hướng tất yếu của việc sử dụng giá trị hợp lý trong định giá các yếu tố của BCTC
        • (b) Nguyên tắc và lộ trình sử dụng giá trị hợp lý trong định giá các yếu tố của BCTC doanh nghiệp Việt Nam
        • (c) Định hướng một số nội dung và phương pháp đo lường giá trị hợp lý
      • 3.2.2.2. Định hướng ghi nhận và báo cáo nguồn lực tri thức doanh nghiệp trên BCTC
        • (a) Yêu cầu báo cáo về nguồn lực tri thức doanh nghiệp
        • (a) Lộ trình áp dụng việc ghi nhận và báo cáo nguồn lực tri trên BCTC doanh nghiệp Việt Nam
        • (c) Định hướng một số nội dung về trình bày nguồn lực tri thức trên BCTC doanh nghiệp Việt Nam
      • 3.2.2.3. Định hướng ghi nhận và báo cáo trách nhiệm xã hội doanh nghiệp trên BCTC
        • (a) Yêu cầu trình bày trách nhiệm xã hội doanh nghiệp
        • (b) Lộ trình áp dụng : Tương tự đối với nguồn lực tri thức.
        • (c) Định hướng một số nội dung báo cáo CSR trên hệ thống BCTC doanh nghiệp Việt Nam
    • 3.2.3. Lộ trình thực hiện các giải pháp hoàn thiện hệ thống BCTC
    • 3.3. Một số kiến nghị hỗ trợ cho việc hoàn thiện hệ thống Báo cáo tài chính doanh nghiệp Việt Nam
      • 3.3.1. Đối với Nhà nước, cơ quan chức năng quản lý về Kế toán kiểm toán và công bố thông tin trên TTCK.
      • 3.3.2. Đối với các tổ chức nghề nghiệp và cơ sở đào tạo kế toán, kiểm toán
      • 3.3.3. Đối với các doanh nghiệp.

  • KẾT LUẬN