ẢNH HƯỞNG CỦA ĐÔ THỊ HÓA ĐẾN BIẾN ĐỘNG SỬ DỤNG ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ THUẬN AN, TỈNH BÌNH DƯƠNG
QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
Luận án tập trung nghiên cứu ảnh hưởng của đô thị hóa (ĐTH) đến biến động sử dụng đất tại thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương, một khu vực có tốc độ tăng trưởng kinh tế và ĐTH nhanh chóng. Tính cấp thiết của đề tài được đặt ra bởi nhu cầu xác định biến động và xu hướng thay đổi sử dụng đất trong bối cảnh ĐTH, đặc biệt khi quy hoạch hiện hành chưa theo kịp tốc độ phát triển, gây áp lực lên quản lý và sử dụng đất. Công nghệ GIS được nhấn mạnh là công cụ hữu hiệu để giải quyết vấn đề này.
Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá ảnh hưởng của ĐTH đến biến động sử dụng đất, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm khắc phục tác động tiêu cực và góp phần phát triển bền vững. Về ý nghĩa khoa học, đề tài luận giải biến động sử dụng đất, các yếu tố ảnh hưởng và dự báo xu hướng chuyển dịch cơ cấu sử dụng đất bằng các phương pháp và mô hình khoa học như GIS và chuỗi Markov, góp phần hoàn thiện cơ sở lý luận. Về ý nghĩa thực tiễn, kết quả nghiên cứu hỗ trợ chính quyền địa phương trong việc đưa ra quyết định và lập chiến lược quản lý đất đai và quy hoạch đô thị.
Tính mới của đề tài bao gồm việc phân tích và luận giải cụ thể tốc độ, địa điểm, nguyên nhân chuyển dịch cơ cấu sử dụng đất do ĐTH tại Thuận An. Đồng thời, luận án vận dụng phương pháp phân tích thành phần chính (PCA), chuỗi Markov và hệ thống thông tin địa lý (GIS) để giải quyết bài toán về mức độ ĐTH và biến động sử dụng đất dưới tác động của ĐTH.
Phạm vi nghiên cứu không gian là thị xã Thuận An, với số liệu thu thập giai đoạn 2005-2020. Đối tượng nghiên cứu bao gồm toàn bộ diện tích đất đai, thực trạng ĐTH qua các chỉ số, và mối quan hệ giữa ĐTH với biến động sử dụng đất. Nội dung nghiên cứu đi sâu vào đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội, thực trạng ĐTH, ảnh hưởng của ĐTH đến biến động sử dụng đất giai đoạn 2005-2015, và dự báo xu hướng đến năm 2030 cùng các giải pháp quản lý. Các phương pháp chính được sử dụng bao gồm thu thập số liệu, tính chỉ số ĐTH (tỷ lệ và tốc độ), ứng dụng GIS trong phân tích biến động, đánh giá mức ĐTH bằng PCA dựa trên các tiêu chí về sử dụng đất, cơ cấu lao động và thu nhập, đánh giá ảnh hưởng của ĐTH đến biến động sử dụng đất bằng mô hình hồi quy tuyến tính đa biến, và dự báo biến động sử dụng đất bằng chuỗi Markov.