THỰC TRẠNG THỪA CÂN, BÉO PHÌ VÀ HIỆU QUẢ CỦA MỘT SỐ GIẢI PHÁP CAN THIỆP Ở HỌC SINH TIỂU HỌC TẠI THÀNH PHỐ BẮC NINH
NHI KHOA
Luận án Tiến sỹ Y học này tập trung nghiên cứu thực trạng thừa cân, béo phì (TCBP) và đánh giá hiệu quả của các giải pháp can thiệp ở học sinh tiểu học tại thành phố Bắc Ninh, một vấn đề sức khỏe toàn cầu đang gia tăng nhanh chóng, đặc biệt ở trẻ em Việt Nam. Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 01/2016 đến tháng 5/2018 tại Trường Đại học Y Hà Nội, dưới sự hướng dẫn của PGS.TS. Nguyễn Thị Yến và PGS.TS. Nguyễn Thị Lâm.
Mục tiêu chính của luận án là xác định tỉ lệ TCBP, phân tích các yếu tố liên quan và bệnh kèm theo, đồng thời đánh giá hiệu quả của các giải pháp can thiệp. Nghiên cứu được thiết kế gồm ba giai đoạn: nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 4.968 học sinh tiểu học để xác định tỉ lệ TCBP; nghiên cứu bệnh chứng nhằm phân tích yếu tố nguy cơ và các bệnh kèm theo; và nghiên cứu can thiệp trước sau có đối chứng để đánh giá hiệu quả giải pháp. Tiêu chuẩn chẩn đoán TCBP dựa trên chỉ số Z-scores BMI theo tuổi của WHO 2007.
Những đóng góp quan trọng của luận án bao gồm việc lần đầu tiên xác định tỉ lệ TCBP, các yếu tố nguy cơ (như ít hoạt động thể lực, thói quen ăn quà vặt) và các bệnh lý kèm theo (rối loạn mỡ máu, tăng đường máu, tăng huyết áp, gan nhiễm mỡ, bệnh răng miệng, hô hấp, cận thị) ở học sinh tiểu học tại Bắc Ninh. Nghiên cứu cũng là can thiệp đầu tiên tại Bắc Ninh và đầu tiên tại Việt Nam đánh giá chất lượng cuộc sống của trẻ TCBP thông qua hình ảnh AUQUEI. Kết quả cho thấy tỉ lệ TCBP tại Bắc Ninh tăng nhanh (từ 23,7% năm 2015 lên 27,2% sau 2 năm) và các giải pháp can thiệp kết hợp thay đổi kiến thức, hành vi, lối sống, chế độ ăn và hoạt động thể lực đã cải thiện đáng kể tình trạng rối loạn mỡ máu, đường máu và chỉ số BMI, đạt hiệu quả can thiệp 7,3% (riêng nhóm béo phì là 19,2%). Những phát hiện này cung cấp dữ liệu khoa học giá trị cho việc xây dựng các chính sách phòng chống và điều trị TCBP trong cộng đồng.