NGHIÊN CỨU MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHỨC NĂNG BUỒNG TRỨNG BÒ SỮA VÀ THỬ NGHIỆM DỤNG CỤ TẨM PROGESTERONE CỦA VIỆT NAM SẢN XUẤT TRONG ĐIỀU TRỊ
Sinh sản và bệnh sinh sản gia súc
Luận án tiến sĩ này tập trung nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến chức năng buồng trứng ở bò sữa và thử nghiệm ứng dụng dụng cụ tẩm progesterone (ProB) do Việt Nam sản xuất trong điều trị. Thực trạng chăn nuôi bò sữa tại Việt Nam đang đối mặt với các bệnh sinh sản nghiêm trọng như thể vàng tồn lưu, u nang buồng trứng và buồng trứng không hoạt động, gây chậm động dục và kéo dài khoảng cách lứa đẻ, ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả kinh tế. Chi phí điều trị cao do phụ thuộc vào nguồn cung hormone nhập ngoại là một thách thức lớn.
Mục tiêu chung của đề tài là đánh giá thực trạng bệnh buồng trứng, đồng thời thử nghiệm và ứng dụng ProB để điều trị, giúp bò sữa mắc bệnh động dục trở lại. Các mục tiêu cụ thể bao gồm đánh giá thực trạng bệnh buồng trứng và các yếu tố ảnh hưởng tại các đàn bò sữa ở phía Bắc Việt Nam, đánh giá chất lượng của ProB trước khi thử nghiệm, và đánh giá hiệu quả gây động dục của ProB.
Luận án đã đóng góp mới bằng cách đánh giá được thực trạng bệnh buồng trứng và các yếu tố ảnh hưởng đến chức năng buồng trứng bò sữa ở một số trang trại thuộc khu vực phía Bắc Việt Nam. Đồng thời, nghiên cứu đã ứng dụng thành công dụng cụ tẩm progesterone ProB do Việt Nam sản xuất trong điều trị bệnh buồng trứng trên bò sữa.
Về ý nghĩa khoa học, nghiên cứu bước đầu chỉ ra rằng bệnh buồng trứng ở bò sữa nuôi tại các tỉnh phía Bắc Việt Nam có liên quan đến các yếu tố như vùng chăn nuôi, lứa đẻ, thể trạng, thiết kế chuồng nuôi, việc sử dụng thảm cao su trải nền và việc bổ sung đá liếm. Chất lượng của dụng cụ tẩm progesterone ProB do Việt Nam sản xuất được chứng minh là tương đương với dụng cụ CIDR của New Zealand. Về ý nghĩa thực tiễn, luận án đưa ra các khuyến cáo cụ thể về một số yếu tố ảnh hưởng đến bệnh buồng trứng bò sữa và mở ra khả năng sử dụng vòng ProB thay thế các loại dụng cụ tẩm progesterone nhập ngoại khác, góp phần giảm chi phí và chủ động nguồn cung.
Kết quả chính cho thấy, trong tổng số 818 bò được chẩn đoán mắc bệnh buồng trứng, bệnh buồng trứng không hoạt động là phổ biến nhất, trong khi u nang buồng trứng chiếm tỷ lệ thấp nhất. Các yếu tố như vùng chăn nuôi, lứa đẻ, thể trạng, điều kiện chuồng trại, sử dụng thảm cao su và đá liếm đều có liên quan đến tỷ lệ mắc từng bệnh buồng trứng. Dụng cụ ProB chứa 1,3g progesterone cho kết quả thải trừ progesterone vào máu tương đương với ProB chứa 1,9g, gây kích ứng nhẹ (50%) và không gây stress cho bò. Hiệu quả gây động dục của ProB và CIDR là tương đương (lần lượt 79,0% và 69,61%), với thời gian động dục chủ yếu vào ngày thứ hai sau điều trị.