Luận án Tham Vấn Cộng Đồng Trong Quản Lý Đất Đai Đối Với Đồng Bào Dân Tộc Thiểu Số Tại Huyện Hướng Hóa, Tỉnh Quảng Trị

Tên luận án:

THAM VẤN CỘNG ĐỒNG TRONG QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI ĐỐI VỚI ĐỒNG BÀO DÂN TỘC THIỂU SỐ TẠI HUYỆN HƯỚNG HÓA, TỈNH QUẢNG TRỊ

Ngành:

QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Tham vấn cộng đồng trong quản lý đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số tại huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị" giải quyết vấn đề cấp thiết về sự chưa rõ ràng và hiệu quả khiêm tốn của hoạt động tham vấn cộng đồng (TVCĐ) trong quản lý đất đai, đặc biệt đối với đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) tại huyện Hướng Hóa, nơi chiếm hơn 50% dân số. Mặc dù quyền tham gia của người dân đã được quy định trong Hiến pháp 2013, thực tiễn triển khai TVCĐ vẫn còn nhiều hạn chế về hình thức, nội dung và mức độ, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý đất đai.

Mục tiêu chung của nghiên cứu là đánh giá thực trạng TVCĐ trong một số nội dung quản lý đất đai đối với DTTS, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả TVCĐ và quản lý nhà nước về đất đai tại địa phương. Các mục tiêu cụ thể bao gồm hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về DTTS và TVCĐ; đánh giá thực trạng TVCĐ trong bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; giao đất, giao rừng; và lập, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất tại huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị; đồng thời đề xuất các giải pháp khả thi.

Nghiên cứu đã sử dụng phương pháp chọn điểm tại 03 xã đại diện, thu thập số liệu thứ cấp từ các cơ quan địa phương và số liệu sơ cấp thông qua phỏng vấn sâu cán bộ (18 người) và phiếu điều tra người dân (684 phiếu) liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; giao đất, giao rừng; và lập, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Phương pháp đánh giá bằng thang đo Likert và các phương pháp thống kê, so sánh đã được áp dụng để phân tích dữ liệu.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; giao đất, giao rừng; và lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất tại huyện Hướng Hóa thời gian qua đã được tổ chức khá tốt, tuân thủ quy định pháp luật và cơ bản đảm bảo quyền lợi chính đáng của người dân, trong đó có DTTS. Công tác TVCĐ trong quản lý đất đai đối với DTTS đã được chính quyền và các cơ quan chức năng tổ chức đầy đủ với nhiều hình thức và mức độ khác nhau, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đất đai và phát huy dân chủ ở cơ sở. Luận án đã xây dựng được các chỉ tiêu, tiêu chí đánh giá TVCĐ cho DTTS tại tỉnh Quảng Trị, đồng thời phát hiện những điểm nổi bật và tồn tại. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp phù hợp để nâng cao hiệu quả TVCĐ trong quản lý đất đai tại huyện Hướng Hóa, đặc biệt tập trung vào đối tượng DTTS. Đây là công trình đầu tiên đánh giá sự tham vấn của đồng bào dân tộc thiểu số đối với công tác quản lý đất đai tại tỉnh Quảng Trị, xây dựng các chỉ tiêu/tiêu chí đánh giá cụ thể và đề xuất giải pháp cho khu vực nghiên cứu.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của đề tài

  • 2. Mục tiêu nghiên cứu

    • 2.1. Mục tiêu chung
    • 2.2. Mục tiêu cụ thể

  • 3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

    • 3.1. Ý nghĩa khoa học
    • 3.2. Ý nghĩa thực tiễn

  • 4. Những điểm mới của đề tài

• CHƯƠNG I. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

  • 1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN

    • 1.1.1. Khái niệm và đặc điểm của dân tộc thiểu số
    • 1.1.2. Cơ sở lý luận về quản lý đất đai
    • 1.1.2. Cơ sở lý luận về cộng đồng và tham vấn cộng đồng

  • 1.2. CƠ SỞ THỰC TIỄN

    • 1.2.1. Những cơ sở pháp lý về tham vấn cộng đồng trong quản lý đất đai
    • 1.2.2. Hoạt động tham vấn cộng đồng trên thế giới
    • 1.2.3. Tham vấn cộng đồng trong quản lý đất đai tại Việt Nam
    • 1.2.4. Một số công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài

  • 1.3. Nhận xét chung về tổng quan tài liệu nghiên cứu

• CHƯƠNG II. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

    • 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu:
    • 2.1.2. Phạm vi nghiên cứu

  • 2.2. Nội dung nghiên cứu

  • 2.3. Phương pháp nghiên cứu

    • 2.3.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
    • 2.3.2. Phương pháp thu thập số liệu
      • 2.3.2.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
      • 2.3.2.2. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu sơ cấp
    • 2.3.3. Phương pháp đánh giá bằng thang đo Likert
    • 2.3.4. Phương pháp thống kê
    • 2.3.5. Phương pháp xử lý số liệu
    • 2.3.6. Phương pháp so sánh
    • 2.3.7. Phương pháp xác định chỉ tiêu và tiêu chí đánh giá tham vấn cộng đồng
    • 2.3.8. Khung nghiên cứu logic của đề tài

• CHƯƠNG III. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

  • 3.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị

    • 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
      • 3.1.1.1. Vị trí địa lý
      • 3.1.1.2. Địa hình, địa mạo
      • 3.1.1.3. Khí hậu
      • 3.1.1.4. Các nguồn tài nguyên
    • 3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội

  • 3.2. Hiện trạng sử dụng đất năm 2019 của huyện Hướng Hóa

  • 3.3. Khái quát công tác giao đất, giao rừng; bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất tại huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị

    • 3.3.1. Kết quả thực hiện công tác giao đất, giao rừng
    • 3.3.2. Kết quả thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
    • 3.3.3. Kết quả thực hiện phương án quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 tại huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị
      • 3.3.3.1. Kết quả thực hiện phương án quy hoạch cấp huyện giai đoạn 2011 – 2020
      • 3.3.3.2. Công tác lập quy hoạch sử dụng đất cấp xã tại huyện Hướng Hóa

  • 3.4. Đánh giá công tác tham vấn cộng đồng trong quá trình thực hiện một số nội dung quản lý đất đai tại huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị

    • 3.4.1. Đánh giá công tác tham vấn cộng đồng trong bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất của đồng bào dân tộc thiểu số
      • 3.4.1.1. Thực trạng tham vấn cộng đồng
      • 3.4.1.2. Đánh giá công tác tham vấn cộng đồng
        • a. Đánh giá hình thức tham vấn cộng đồng
        • b. Đánh giá nội dung tham vấn cộng đồng
        • c. Đánh giá kết quả tham vấn cộng đồng
      • 3.4.1.3. Những thuận lợi và khó khăn trong công tác tham vấn cộng đồng khi Nhà nước thu hồi đất tại địa bàn nghiên cứu
    • 3.4.2. Đánh giá công tác tham vấn cộng đồng trong giao đất, giao rừng cho đồng bào dân tộc thiểu số
      • 3.4.2.1. Thực trạng tham vấn cộng đồng
      • 3.4.2.2. Đánh giá công tác tham vấn cộng đồng
        • a. Đánh giá hình thức tham vấn cộng đồng
        • b. Đánh giá nội dung tham vấn cộng đồng
        • c. Đánh giá kết quả tham vấn cộng đồng
      • 3.4.2.3. Những thuận lợi và khó khăn
    • 3.4.3. Đánh giá công tác tham vấn cộng đồng đối với đồng bào dân tộc thiểu số trong lập, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
      • 3.4.3.1. Thực trạng tham vấn cộng đồng
        • a. Tham vấn cộng đồng trong lập, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp huyện
        • b. Tham vấn cộng đồng trong lập kế hoạch sử dụng đất hàng năm
        • c. Tham vấn cộng đồng trong lập quy hoạch sử dụng đất cấp xã
      • 3.4.3.2. Đánh giá công tác tham vấn cộng đồng
        • a. Đánh giá tham vấn cộng đồng trong lập phương án điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất huyện Hướng Hóa giai đoạn 2016 – 2020
        • b. Đánh giá tham vấn cộng đồng trong lập quy hoạch sử dụng đất cấp xã
      • 3.4.3.3. Những thuận lợi và khó khăn

  • 3.5. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả tham vấn cộng đồng trong quá trình thực hiện quản lý đất đai tại huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị

    • 3.5.1. Các căn cứ để đề xuất giải pháp
    • 3.5.2. Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác TVCĐ dân tộc thiểu số trong quản lý đất đai tại huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị
      • 3.5.2.1. Giải pháp về mặt chính sách
      • 3.5.2.2. Giải pháp về mặt kỹ thuật
      • 3.5.2.2. Giải pháp về mặt con người

• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

  • 1. Kết luận

  • 2. Kiến nghị

• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA LUẬN ÁN