Tên luận án:
Những yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ Suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi huyện Cư Kuin tỉnh Đăk Lăk năm 2012 và hiệu quả sau một năm can thiệp cộng đồng trên đồng bào dân tộc Ê Đê
Ngành:
Không được cung cấp trong tài liệu.
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án này nghiên cứu về tình trạng suy dinh dưỡng (SDD) ở trẻ em dưới 5 tuổi (SDDTE) tại huyện Cư Kuin, tỉnh Đăk Lăk, đặc biệt tập trung vào cộng đồng dân tộc Ê Đê. Tình trạng SDDTE là một vấn đề sức khỏe cộng đồng cấp bách, đặc biệt ở khu vực Tây Nguyên và các nhóm dân tộc thiểu số, nơi tỷ lệ SDDTE vẫn còn ở mức rất cao so với trung bình cả nước và quy định của WHO, đồng thời khó giảm trong những năm gần đây. Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định tỷ lệ SDDTE trong năm 2012, nhận diện các yếu tố ảnh hưởng chung và những yếu tố đặc thù đối với trẻ em dân tộc Ê Đê, và đánh giá hiệu quả của một mô hình can thiệp cộng đồng sau một năm triển khai.
Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 6/2012 đến tháng 6/2014, kết hợp phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính, với thiết kế mô tả cắt ngang ban đầu và can thiệp cộng đồng trước-sau có nhóm chứng. Đối tượng nghiên cứu bao gồm trẻ em dưới 5 tuổi, bà mẹ/người nuôi dưỡng, cán bộ y tế cơ sở và các cán bộ ban ngành liên quan tại địa phương.
Kết quả khảo sát năm 2012 cho thấy tỷ lệ SDDTE tại Cư Kuin rất cao: 28,0% nhẹ cân, 37,6% thấp còi và 7,4% gầy còm, với tỷ lệ ở nhóm dân tộc thiểu số cao hơn đáng kể so với dân tộc Kinh. Các yếu tố ảnh hưởng độc lập chính được xác định là: dân tộc thiểu số, kinh tế gia đình nghèo, trẻ trên 12 tháng tuổi, trẻ đẻ nhẹ cân và trẻ sinh thiếu tháng. Những yếu tố đặc thù ở dân tộc Ê Đê bao gồm mức sống thấp, thiếu kiến thức về dinh dưỡng, thói quen nuôi con theo bản năng, tính thụ động, ngại thay đổi và việc phụ nữ phải tham gia lao động sớm sau sinh.
Sau một năm can thiệp dựa trên mô hình “niềm tin sức khỏe”, kiến thức và thực hành của bà mẹ về phòng chống SDDTE trong nhóm can thiệp đã có những cải thiện rõ rệt so với nhóm chứng, đặc biệt về tác dụng của vitamin A, sữa non, 4 ô dinh dưỡng, 4 sạch trong chế biến thức ăn, cũng như các thực hành nuôi dưỡng như chế độ ăn hợp lý khi mang thai, cho trẻ bú sớm, bú hoàn toàn trong 6 tháng đầu và ăn bổ sung đúng cách. Tình trạng dinh dưỡng của trẻ em cũng được cải thiện đáng kể, với chỉ số Z-score trung bình cân nặng theo tuổi tăng 0,3 lần và chiều cao theo tuổi tăng 0,34 lần so với nhóm chứng.
Luận án kết luận rằng mô hình can thiệp đã được chứng minh là phù hợp và hiệu quả, đồng thời đưa ra các kiến nghị về phương pháp truyền thông trực tiếp, đơn giản, dễ hiểu; tận dụng nguồn thực phẩm địa phương; lặp lại truyền thông kiến thức và thực hành; và tăng cường phối hợp liên ngành, sử dụng nhân tố tích cực trong cộng đồng để thúc đẩy tính năng động và tự quyết.
Mục lục chi tiết:
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
2. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
3. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN
4. BỐ CỤC CỦA LUẬN ÁN
Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU
- 1.1 Suy dinh dưỡng
- 1.1.1 Khái niệm về suy dinh dưỡng
- 1.1.2 Các biểu hiện về thiếu dinh dưỡng
- 1.1.2.1 Thiếu dinh dưỡng protein năng lượng:
- 1.1.2.2 Thiếu vi chất dinh dưỡng:
- 1.1.2.3 Thiếu máu dinh dưỡng:
- 1.2 Chẩn đoán suy dinh dưỡng protein năng lượng
- 1.2.1 Các phương pháp đánh giá SDD trên lâm sàng
- 1.2.1.1 Thể phù KWASHIORKOR:
- 1.2.1.2 Thể teo đét MARASMUS
- 1.2.1.3 Thể phối hợp giữa KWASHIORKOR và MARASMUS:
- 1.2.2 Các phương pháp đánh giá SDDTE ở cộng đồng
- 1.2.2.1 Đánh giá các thể SDD:
- 1.2.2.2 Đánh giá tình trạng dinh dưỡng trẻ em ở cộng đồng:
- 1.3. Nguyên nhân và nguy cơ gây SDDTE dưới 5 tuổi
- 1.3.1 Các nhóm nguyên nhân SDDTE dưới 5 tuổi
- 1.3.2 Các yếu tố nguy cơ SDDTE
- 1.4 Tình hình SDDTE trong giai đoạn hiện nay
- 1.4.1 Tình hình SDDTE trên thế giới
- 1.4.2 Tình hình SDDTE tại Việt Nam
- 1.4.3 Tình hình SDD trẻ em ở Tây Nguyên
- 1.5 Nội dung phòng chống SDDTE dưới 5 tuổi
- 1.5.1 Chăm sóc bà mẹ khi mang thai và cho con bú
- 1.5.2 Nuôi con bằng sữa mẹ
- 1.5.3 Thức ăn bổ sung:
- 1.6 Một số can thiệp dinh dưỡng trên thế giới:
- 1.7 Một số can thiệp dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi trong nước.
- 1.7.1 Các can thiệp dinh dưỡng của quốc gia
- 1.7.2 Một số can thiệp thử nghiệm đặc thù
- 1.8 Một số đặc điểm tại địa bàn nghiên cứu
- 1.8.1 Đặc điểm văn hóa dân tộc bản địa Tây Nguyên và tại địa điểm nghiên cứu.
- 1.8.2 Nguồn lương thực, thực phẩm sẵn có tại địa phương.
Chương 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.1 Đối tượng, thời gian và địa điểm nghiên cứu
- 2.1.1 Đối tượng nghiên cứu
- 2.1.2 Thời gian nghiên cứu:
- 2.1.3 Địa điểm nghiên cứu:
- 2.2 Quần thể nghiên cứu:
- 2.3 Phương pháp và thiết kế nghiên cứu:
- 2.3.1 Phương pháp nghiên cứu:
- 2.3.2 Thiết kế nghiên cứu:
- 2.3.3 Mẫu và kỹ thuật chọn mẫu
- 2.3.3.1 Cỡ mẫu cho nghiên cứu
- 2) Mẫu cho nghiên cứu định tính:
- 2.3.3.2 Phương pháp chọn mẫu
- 2.3.4 Các biến số và chỉ số trong nghiên cứu
- 2.3.5 Phương pháp và công cụ thu thập dữ kiện:
- 2.3.5.1 Phương pháp:
- 2.3.5.2 Công cụ:
- 2.3.6 Người thu thập số liệu
- 2.3.7 Công cụ và vật liệu cho can thiệp
- 2.3.8 Kiểm soát sai lệch
- 2.3.9 Quản lý và phân tích số liệu:
- 2. Đạo đức trong nghiên cứu:
Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
- 3.1 Tỷ lệ SDDTE dưới 5 tuổi huyện Cư Kuin tỉnh Đăk Lăk năm 2012
- 3.2 Một số yếu tố ảnh hưởng đến SDDTE dưới 5 tuổi huyện Cư Kuin, tỉnh Đăk Lăk.
- 3.3 Tỉ lệ SDD và một số yếu tố đặc thù liên quan đến tình trạng SDDTE dân tộc Ê Đê tại 6 buôn chọn can thiệp.
- 3.3.1 Thực trạng về kiến thức, thực hành và tỷ lệ SDDTE tại 6 buôn can thiệp trước can thiệp (nghiên cứu định lượng)
- 3.3.2 Một số yếu tố đặc thù ảnh hưởng đến SDDTE (NC định tính):
- 3.4 Hiệu quả sau một năm can thiệp cộng đồng.
- 3.4.1 Hiệu quả kiến thức, thực hành của bà mẹ về phòng chống SDDTE
- 3.4.2 Hiệu quả về tình trạng dinh dưỡng của trẻ em
Chương 4 BÀN LUẬN
- 4.1 Tỷ lệ SDDTE dưới 5 tuổi huyện cư Kuin tỉnh Đăk Lăk năm 2012.
- 4.1 Một số yếu tố ảnh hưởng đến tình trạng SDDTE huyện Cư Kuin tỉnh Đăk Lăk.
- 4.3 Tỷ lệ SDD và một số yếu tố đặc thù ảnh hưởng đến tình trạng SDDTE dân tộc Ê Đê tại 6 buôn can thiệp trước khi can thiệp
- 4.4 Hiệu quả sau một năm can thiệp
- 4.4.1 Hiệu quả can thiệp về kiến thức, thực hành phòng chống SDD trẻ em:
- 4.4.2 Hiệu quả can thiệp về tình trạng SDDTE em dưới 5 tuổi.
KẾT LUẬN
- 1. Tỷ lệ SDDTE dưới 5 tuổi của huyện Cư Kuin năm 2012:
- 2. Một số yếu tố ảnh hưởng đến SDDTE huyện Cư Kuin tỉnh Đăk Lăk
- 3. Đặc điểm 6 buôn can thiệp trước can thiệp
- 4. Hiệu quả sau 1 năm can thiệp cộng đồng
KIẾN NGHỊ