Luận án Xu hướng sử dụng gói tin tức đa phương tiện trên báo mạng điện tử (Nghiên cứu báo điện tử New York Times, The Guardian, VnExpress từ 2014 – 2016)

Tên luận án:

XU HƯỚNG SỬ DỤNG GÓI TIN TỨC ĐA PHƯƠNG TIỆN TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ HIỆN NAY (NGHIÊN CỨU BÁO ĐIỆN TỬ VNEXPRESS, NEW YORK TIMES, THE GUARDIAN TỪ NĂM 2014 – 2016)

Ngành:

Báo chí học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Xu hướng sử dụng gói tin tức đa phương tiện trên báo mạng điện tử hiện nay (Nghiên cứu báo điện tử VnExpress, New York Times, The Guardian từ năm 2014 – 2016)" là một nghiên cứu chuyên sâu về hình thức sản phẩm báo chí điện tử mới mẻ này. Luận án được thực hiện trong bối cảnh truyền thông số phát triển mạnh mẽ, khi công nghệ và sự thay đổi trong hành vi tiếp nhận thông tin của công chúng đòi hỏi các tòa soạn phải đổi mới.

Nghiên cứu làm rõ các khái niệm cơ bản liên quan đến gói tin tức đa phương tiện (GTT ĐPT), lịch sử hình thành, đặc điểm tổng thể, và các thuộc tính đa phương tiện của nó. GTT ĐPT được định nghĩa là một dạng tác phẩm báo chí mới, hoàn chỉnh trên báo mạng điện tử, tích hợp sáng tạo các yếu tố đa phương tiện như văn bản, ảnh, âm thanh, video, đồ họa và các chương trình tương tác, tạo thành một chỉnh thể thống nhất, liền mạch. Luận án phân loại GTT ĐPT thành bốn nhóm chính: Liên tiếp, Toàn diện, Nhập vai và Hỗn hợp, mỗi nhóm có những đặc trưng riêng về cấu trúc tường thuật và cách sử dụng yếu tố ĐPT.

Thông qua khảo sát định lượng toàn bộ GTT ĐPT được thực hiện từ năm 2014-2016 trên ba tờ báo mạng điện tử lớn là New York Times, The Guardian và VnExpress, luận án đã phân tích tần suất, đặc điểm nội dung và hình thức của các gói tin này. Kết quả cho thấy NYT và The Guardian có xu hướng tăng dần tần suất sử dụng GTT ĐPT, trong khi VnExpress có sự điều chỉnh. Về nội dung, các GTT thường khai thác các đề tài lớn, độc đáo, có giá trị xã hội cao, từ chính trị - xã hội đến thể thao, với cách kể chuyện linh hoạt và sử dụng nhiều bút pháp văn học. Các yếu tố ĐPT được ứng dụng đa dạng và sáng tạo, đặc biệt là đồ họa tương tác.

Nghiên cứu điển hình về GTT ĐPT trong các sự kiện Bầu cử Tổng thống Mỹ 2016 và Thế vận hội Olympic Rio 2016 đã minh chứng cho sự đa dạng trong cách khai thác và thể hiện của các tòa soạn. NYT nổi bật với số lượng lớn GTT về chính trị, có khả năng "thiết lập chương trình nghị sự", trong khi The Guardian mạnh về sự sáng tạo trong cách thể hiện và sử dụng đồ họa tương tác chuyên nghiệp.

Luận án cũng chỉ ra những thành công và hạn chế của các tòa soạn trong việc sử dụng GTT ĐPT, đồng thời dự báo các xu hướng phát triển trong tương lai như đẩy mạnh hình thức đưa tin theo gói với công nghệ tiên tiến, tăng cường sản xuất GTT trên điện thoại di động, sự ảnh hưởng của thuật toán mạng xã hội, và cá thể hóa nội dung. Để nâng cao chất lượng, luận án khuyến nghị các tòa soạn cần đầu tư vào nguồn nhân lực, thay đổi mô thức đào tạo phóng viên, đầu tư thiết bị và thiết lập dữ liệu nội dung lớn.

Tổng thể, luận án khẳng định GTT ĐPT là một sản phẩm báo chí quan trọng trong kỷ nguyên 4.0, đòi hỏi sự kết nối chặt chẽ giữa các bộ phận trong tòa soạn và khả năng ứng phó linh hoạt với công nghệ để tạo ra những sản phẩm sâu sắc, hấp dẫn và có tính tương tác cao.

Mục lục chi tiết:

MỞ ĐẦU

• 1. Lý do chọn đề tài

• 2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

• 3. Đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu

• 4. Câu hỏi nghiên cứu của luận án

• 5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

  • 5.1. Cơ sở lý luận và các lý thuyết tiếp cận:
  • 5.2. Phương pháp nghiên cứu

• 6. Đóng góp mới về khoa học của luận án

• 7. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

  • 7.1. Ý nghĩa lý luận
  • 7.2. Ý nghĩa thực tiễn

• 8. Kết cấu của luận án

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

• 1. Tình hình nghiên cứu GTT ĐPT trên BMĐT trên thế giới

• 2. Tình hình nghiên cứu GTT ĐPT trên BMĐT tại Việt Nam

• TIỂU KẾT

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC SỬ DỤNG GÓI TIN TỨC ĐA PHƯƠNG TIỆN TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ

• 1.1. Các khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài

• 1.2. Thành phần cấu thành GTT ĐPT trên BMĐT

• 1.3. Đặc điểm của GTT ĐPT trên BMĐT

  • 1.3.1. Đặc điểm nội dung GTT ĐPT trên BMĐT
  • 1.3.2. Đặc điểm hình thức GTT ĐPT trên BMĐT

• 1.4. Phân loại GTT ĐPT trên BMĐT

  • 1.4.1. Một là, quan điểm phân loại của GS Paul Grabowicz.
  • 1.4.2. Cách phân loại của R Hernandez and Rue (2015)
  • 1.4.3. Cách phân loại của luận án

• 1.5. Tiêu chí đánh giá chất lượng một GTT ĐPT trên BMĐT

• 1.6. Các yếu tố tác động đến xu hướng sử dụng GTT ĐPT trên BMĐT

• * Tiểu kết chương 1

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG XU HƯỚNG SỬ DỤNG GÓI TIN TỨC ĐA PHƯƠNG TIỆN TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ HIỆN NAY

• 1.4. Giới thiệu về 3 tờ báo diện khảo sát

• 2.2. Khảo sát xu hướng sử dụng các GTT ĐPT trên ba báo mạng điện tử thuộc diện khảo sát

  • 2.2.1. Tần suất sử dụng GTT của ba tờ báo thuộc diện khảo sát từ 2014 – 2016
  • 2.2.2 Nội dung GTT của 3 tờ báo thuộc diện khảo sát

• 2.3. Hình thức GTT ĐPT trên 3 tờ báo diện khảo sát

• 2.4. Sử dụng yếu tố đa phương tiện trong các GTT ĐPT của ba BMĐT diện khảo sát

• * Tiểu kết Chương 2

CHƯƠNG 3: XU HƯỚNG SỬ DỤNG GÓI TIN TỨC ĐA PHƯƠNG TIỆN TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ THÔNG QUA NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP VỀ CHỦ ĐỀ THẾ VẬN HỘI OLYMPIC RIO 2016 VÀ BẦU CỬ TỔNG THỐNG MỸ 2016 TRÊN NYT, TG VÀ VNE

• 3.1. Giới thiệu về hai chủ đề nghiên cứu trường hợp

  • 3.1.1 và 3.1.2. Giới thiệu hai sự kiện lớn khảo sát
  • 3.1.3. Tương quan về số lượng và tần suất sử dụng GTT ĐPT về hai chủ đề khảo sát trên 3 tờ báo diện khảo sát

• 3.2. Thực trạng GTT chủ đề Olympic Rio 2016

  • 3.2.1. Về số lượng và tần suất GTT chủ đề Olympic Rio 2016
  • 3.2.2. Về nội dung GTT chủ đề Olympic Rio 2016
  • 3.2.3. Kết cấu GTT ĐPT được ưu tiên sử dụng

• 3.3. Thực trạng GTT về chủ đề Bầu cử Tổng thống Mỹ 2016

  • 3.3.1. Số lượng và tần suất sử dụng GTT về Bầu cử tổng thống Mỹ 2016
  • 3.3.2. Nội dung các GTT trong sự kiện bầu cử tổng thống Mỹ
  • 3.3.3. Những kết cấu GTT thường sử dụng

• *Tiểu kết chương 3

CHƯƠNG 4: ĐÁNH GIÁ NHỮNG THÀNH CÔNG, HẠN CHẾ, DỰ BÁO XU HƯỚNG VÀ KHUYẾN NGHỊ TĂNG CƯỜNG CHẤT LƯỢNG GTT ĐPT TRÊN BMĐT VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI

• 4.1. Thành công, hạn chế và nguyên nhân thành công, hạn chế của ba tòa soạn trong sử dụng GTT ĐPT

  • 4.1.1. Thành công và nguyên nhân thành công của ba tòa soạn trong sử dụng GTT ĐPT
  • 4.1.2. Hạn chế và nguyên nhân hạn chế của ba tòa soạn trong sử dụng GTT ĐPT

• 4.2. Dự báo xu hướng sử dụng GTT ĐPT trên BMĐT trong thời gian tới

  • 4.2.1. Hình thức đưa tin theo gói tiếp tục là xu hướng được đẩy mạnh với công nghệ ngày một tiên tiến, hỗ trợ tích cực nội dung báo chí
  • 4.2.2. Xu hướng tăng cường sản xuất GTT trên điện thoại di động
  • 4.2.3. Xu hướng phát triển của các báo nói chung phụ thuộc nhiều vào các thuật toán của mạng xã hội, đặc biệt là Facebook và Google
  • 4.2.4. Gói tin tức sẽ được sản xuất mang tính cá thể hóa ngày càng cao
  • 4.2.5. Quy trình sản xuất trở nên phức tạp hơn với việc biên tập viên phải xây dựng kịch bản thô của GTT, và vai trò của các coder (nhà lập trình) và họa sĩ tăng lên
  • 4.2.6. Xu hướng sản xuất sản phẩm phục vụ khách hàng trả tiền (paid content) hoặc phối hợp sản xuất với các đối tác dựa trên nguyên tắc cùng có lợi giữa tòa soạn và các tổ chức.
  • 4.3.7. Xu hướng kể chuyện theo lối tương tác tăng lên

• 4.3. Những khuyến nghị nhằm tăng cường chất lượng GTT ĐPT trên BMĐT Việt Nam hiện nay

  • 4.3.1. Các nhóm nghiên cứu và phát triển tại tòa soạn cần phát triển các bộ sưu tập kết cấu và công cụ thân thiện và dễ sử dụng dành cho nhà báo và người đọc có thể tạo gói tin tức hay tái cấu trúc nội dung
  • 4.3.2. Thiết lập dữ liệu nội dung lớn hơn để có nguồn tài liệu cho những đề tài lớn
  • 4.3.3. Tuyển dụng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của làm báo đa phương tiện
  • 4.3.4. Thay đổi mô thức đào tạo đội ngũ phóng viên
  • 4.3.5. Đầu tư thiết bị vào trong việc sản xuất các sản phẩm báo chí sáng tạo

• * Tiểu kết Chương 4

KẾT LUẬN

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

• 1. Xu hướng sản xuất gói tin tức đa phương tiện trên báo mạng điện tử hiện đại, Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông, tháng 8/2014
• 2. Gói tin tức đa phương tiện trên báo mạng điện tử – Khái niệm, đặc điểm và phân loại, Tạp chí lý luận chính trị và Truyền thông, tháng 11/2017
• 3. Chiến lược phát triển báo chí digital long-form của New York Times, Tạp chí Người làm báo, tháng 12/2019.
• 4. Dự báo xu hướng phát triển gói tin tức đa phương tiện trên báo mạng điện tử và những khuyến nghị tăng cường chất lượng nội dung, Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông, tháng 2/2020.
• 5. Đặc trưng truyền thông số và ứng dụng gói tin tức số trong truyền thông chính sách, Kỷ yếu Hội thảo khoa học quốc tế “Truyền thông chính sách và đồng thuận xã hội”, tháng 11/2017
• 6. Gói tin tức đa phương tiện, sách Báo chí – Truyền thông Đa phương tiện, tr358 – 371, PGS.TS Nguyễn Thị Trường Giang (chủ biên), NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 2017.
• 7. Ứng dụng gói tin tức đa phương tiện trong hoạt động truyền thông chính sách (nghiên cứu trường hợp Báo điện tử VnExpress.net), Kỷ yếu Hội thảo khoa học quốc tế “Truyền thông chính sách và đồng thuận xã hội” (lần 2), tháng 11/2018
• 8. Gói tin tức đa phương tiện – một dạng tác phẩm báo chí mới, sách Báo chí truyền thông – những điểm nhìn từ thực tiễn - tập 3, (tr.382- tr.388), PGS.TS. Nguyễn Văn Dũng (chủ biên), NXB Đại học Quốc gia, Hà Nội, 2016.