Xây dựng chương trình huấn luyện mô phỏng độ cao cho đội tuyển nam xe đạp đường trường Việt Nam
Khoa học Thể thao
Trong bối cảnh công cuộc đổi mới và phát triển của đất nước, ngành Thể dục Thể thao Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể. Môn Xe đạp, xuất hiện từ năm 1896, đã chứng kiến sự phát triển với các vận động viên tiêu biểu như Huỳnh Châu, Mai Công Hiếu, Nguyễn Nam Cực và gần đây là Nguyễn Thị Thật, người đã giành huy chương Asiad đầu tiên cho bộ môn. Tuy nhiên, thành tích của Việt Nam còn hạn chế so với khu vực và Châu Á, chủ yếu do sức bền của vận động viên. Theo Scott (2009), việc cải thiện sức bền đòi hỏi nâng cao năng lực hệ tuần hoàn, hô hấp, chuyển hóa tế bào, khả năng hấp thụ oxy tối đa và duy trì hoạt động ưa khí ở cường độ thi đấu cao trong thời gian dài.
Để nâng cao năng lực này, ngoài chương trình huấn luyện khoa học, phương pháp tự nhiên như tập luyện ở vùng cao (trên 1500m) đã được áp dụng phổ biến trên thế giới để tăng sản sinh hồng cầu. Tuy nhiên, điều kiện địa lý tại các cao nguyên của Việt Nam như Đà Lạt có độ cao tương đối thấp, gây khó khăn cho việc áp dụng phương pháp này. Nhằm khắc phục hạn chế trên, Trường Đại học Thể dục Thể thao TP.HCM đã trang bị hệ thống phòng tập huấn luyện môi trường độ cao mô phỏng, một công nghệ hiện đại được nhiều nhà khoa học nghiên cứu và đạt kết quả khả quan. Xuất phát từ kinh nghiệm huấn luyện đội leo núi Everest Việt Nam và tâm huyết với huấn luyện môi trường độ cao, tác giả đã lựa chọn nghiên cứu đề tài này.
Luận án tập trung vào việc xây dựng và đánh giá hiệu quả chương trình huấn luyện mô phỏng độ cao 2500m cho đội tuyển nam xe đạp đường trường Việt Nam. Nghiên cứu đã ứng dụng công nghệ mới trong huấn luyện thể thao thành tích cao, lần đầu tiên áp dụng phương pháp huấn luyện trong môi trường mô phỏng độ cao cho VĐV xe đạp đường trường Việt Nam. Chương trình huấn luyện được xây dựng dựa trên kế hoạch huấn luyện năm, lịch thi đấu, và điều kiện thực tiễn về phương tiện, thiết bị, phòng thí nghiệm mô phỏng độ cao. Phương pháp huấn luyện được áp dụng là "sống dưới thấp – tập luyện trên cao" với 4 tuần thực nghiệm, mỗi tuần 3 buổi tập, mỗi buổi 130-150 phút. Bài tập bao gồm đạp xe trên Rulo, xen kẽ bài tập ngưỡng yếm khí và đạp xe cường độ thấp hơn. Đối tượng nghiên cứu bao gồm 06 nam VĐV và 11 chuyên gia. Các phương pháp nghiên cứu chính bao gồm phân tích tài liệu, phỏng vấn chuyên gia, kiểm tra y sinh, xét nghiệm sinh hóa huyết học, thực nghiệm sư phạm và toán thống kê. Luận án đã lựa chọn được 15 chỉ số chức năng sinh lý và sinh hóa máu để kiểm tra và đánh giá hiệu quả.