XÂY DỰNG BỘ CÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ LỢI ÍCH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP XÃ HỘI Ở VIỆT NAM
Quản trị kinh doanh (Mã số: 9340101)
Luận án "Xây dựng bộ công cụ đánh giá lợi ích của các doanh nghiệp xã hội ở Việt Nam" được thực hiện trong bối cảnh mô hình doanh nghiệp xã hội (DNXH) đang lan rộng mạnh mẽ trên thế giới và tại Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết các vấn đề xã hội và môi trường. Tuy nhiên, thực trạng ở Việt Nam cho thấy lĩnh vực đánh giá tác động xã hội của các DNXH còn yếu kém, thiếu các công cụ tiêu chuẩn và dữ liệu, gây khó khăn cho sự tăng trưởng và khả năng đo lường lợi ích của loại hình doanh nghiệp này.
Mục tiêu chính của luận án là đề xuất các tiêu chí của một bộ công cụ đánh giá lợi ích của các DNXH phù hợp với bối cảnh Việt Nam. Bộ công cụ này nhằm cung cấp định hướng cho các DNXH trong việc đo lường và quản trị tác động, đồng thời hỗ trợ các nhà đầu tư tác động và Chính phủ trong việc hỗ trợ DNXH hướng tới các Mục tiêu phát triển bền vững (SDG).
Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp định tính và định lượng, bao gồm nghiên cứu tại bàn để thu thập dữ liệu trong và ngoài nước, cùng với điều tra khảo sát trên 250 đối tượng là các nhà đầu tư tác động và người nghiên cứu/hoạch định chính sách tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ năm 2010 đến nay, trong khi dữ liệu sơ cấp được thu thập từ năm 2018 đến 2020.
Kết quả nghiên cứu đề xuất Chỉ số sáng tạo lợi ích (Benefit Creation Index - BCI), một chỉ số đánh giá lợi ích được tạo ra trên bốn khía cạnh là kinh tế (Ie), xã hội (Is), môi trường (Ig) và con người (Ih), tích hợp các Mục tiêu phát triển bền vững SDG. Các chỉ báo đánh giá lợi ích được cụ thể hóa thành các chỉ báo trong bốn lĩnh vực Phát triển kinh tế, Phát triển xã hội, Bảo vệ môi trường và Phát triển con người, với sự ưu tiên rõ ràng cho một số SDG cụ thể như E3 (SDG12 - Đảm bảo các hình mẫu sản xuất và tiêu dùng bền vững) và H1 (SDG1/SDG2 - Làm giảm tỉ lệ đói nghèo). Bộ công cụ đã được kiểm chứng thực tiễn sơ bộ trên 09 DNXH tiêu biểu thuộc các ngành nghề khác nhau, khẳng định tính phổ quát của nó. Luận án cũng đưa ra các định hướng ứng dụng bộ công cụ trong quản trị (tích hợp BCI vào hệ thống quản trị, xác định mục tiêu SMART và chuỗi giá trị) và truyền thông (xây dựng câu chuyện thương hiệu về giá trị xã hội, lợi ích xã hội để tạo sự khác biệt và niềm tin trong môi trường kinh doanh VUCA).