VĂN HÓA GIÁO DỤC TRONG NHÀ TRƯỜNG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM HIỆN NAY (Nghiên cứu trường hợp Học viện Kỹ thuật Quân sự, Học viện Chính trị - Bộ Quốc phòng, Trường Sĩ quan Pháo binh)
Văn hoá học
Luận án "VĂN HÓA GIÁO DỤC TRONG NHÀ TRƯỜNG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM HIỆN NAY" của Nguyễn Thị Minh Thu, thuộc ngành Văn hoá học, tập trung nghiên cứu văn hóa giáo dục tại Học viện Kỹ thuật Quân sự, Học viện Chính trị - Bộ Quốc phòng và Trường Sĩ quan Pháo binh. Đề tài được lựa chọn dựa trên nhận định giáo dục là trụ cột phát triển quốc gia, đặc biệt có ý nghĩa chiến lược trong lĩnh vực quân sự, nơi chất lượng đào tạo quyết định khả năng sẵn sàng chiến đấu. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, cách mạng công nghiệp và chuyển đổi số, văn hóa giáo dục được xem là nhân tố trung tâm để định hướng giá trị, hình thành bản sắc, bồi dưỡng nhân cách "Bộ đội Cụ Hồ" và nâng cao chất lượng đào tạo, hướng tới phát triển bền vững nền giáo dục quân sự. Luận án chỉ ra rằng văn hóa giáo dục hiện chưa được nghiên cứu một cách toàn diện, chuyên sâu.
Mục đích nghiên cứu là làm rõ các vấn đề lý luận về văn hóa giáo dục trong nhà trường quân đội, nhận diện bối cảnh và thực trạng từ góc độ văn hóa học, qua đó bàn luận và khuyến nghị giải pháp phát triển văn hóa giáo dục quân sự giàu bản sắc, nhân văn, hiện đại và bền vững. Để đạt mục đích này, luận án thực hiện các nhiệm vụ chính: tổng quan tình hình nghiên cứu và làm rõ lý luận về văn hóa giáo dục từ góc nhìn văn hóa học (bao gồm khái niệm, cấu trúc, vai trò, lý thuyết và khung phân tích); khái quát địa bàn nghiên cứu và bối cảnh tác động; khảo sát thực trạng tại ba nhà trường tiêu biểu theo bốn thành tố của văn hóa giáo dục (thang bậc giá trị, nhân cách văn hóa, thực hành văn hóa và yếu tố ngoại hiện); đồng thời phân tích tính phổ quát và đặc thù giữa các loại hình nhà trường, từ đó bàn luận về những vấn đề đặt ra và khuyến nghị giải pháp.
Về cơ sở phương pháp luận, luận án dựa trên chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử, quan điểm Macxit, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng về văn hóa, giáo dục, xây dựng quân đội cách mạng. Cách tiếp cận liên ngành, kết hợp văn hóa học với giáo dục học quân sự, quản lý giáo dục, tâm lý học quân sự, xã hội học được sử dụng. Các phương pháp nghiên cứu chính bao gồm phân tích - tổng hợp, so sánh - đối chiếu, điều tra xã hội học, cùng các thao tác như phân loại, hệ thống hóa tài liệu và thống kê toán học.
Luận án có ý nghĩa lý luận khi góp phần bổ sung, làm rõ các vấn đề lý luận văn hóa học trong lĩnh vực giáo dục quân sự và đóng góp vào kho tàng lý luận về văn hóa tổ chức giáo dục, văn hóa quân sự. Về thực tiễn, nghiên cứu giúp nhận diện thực trạng và những vấn đề đặt ra, cung cấp luận cứ khoa học cho lãnh đạo, chỉ huy các cấp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục – đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam trong thời kỳ mới. Luận án cũng có những đóng góp mới như là công trình nghiên cứu hệ thống, chuyên biệt từ góc độ văn hóa học, làm sáng tỏ khái niệm, cấu trúc, vai trò của văn hóa giáo dục trong nhà trường quân đội, đề xuất khung phân tích mới, và nhận diện bối cảnh, thực trạng, làm rõ đặc thù và tính thống nhất trong đa dạng của văn hóa giáo dục quân sự, đồng thời khuyến nghị giải pháp phát triển văn hóa giáo dục quân sự nhân văn, bền vững, phù hợp mục tiêu xây dựng nhà trường quân đội thông minh, chính quy, mẫu mực, hiện đại.
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận án được kết cấu gồm 4 chương, 13 tiết.