VAI TRÒ CỦA NIỀM TIN ĐỐI VỚI VIỆC CHẤP NHẬN SỬ DỤNG NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ TRONG MUA SẮM TRỰC TUYẾN CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG VIỆT NAM
Quản trị kinh doanh
Luận án tiến sĩ "VAI TRÒ CỦA NIỀM TIN ĐỐI VỚI VIỆC CHẤP NHẬN SỬ DỤNG NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ TRONG MUA SẮM TRỰC TUYẾN CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG VIỆT NAM" do Trần Quốc Thống thực hiện, thuộc ngành Quản trị kinh doanh tại Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng. Đề tài xuất phát từ thực trạng thương mại điện tử (TMĐT) tại Việt Nam phát triển nhanh chóng, tuy nhiên phương thức thanh toán tiền mặt khi nhận hàng (COD) vẫn chiếm ưu thế (82% vào năm 2017), cho thấy niềm tin của khách hàng đối với thanh toán trực tuyến qua ngân hàng điện tử (TTTT qua NHĐT) còn hạn chế.
Mục tiêu chính của luận án là phân tích mối quan hệ và đánh giá mức độ ảnh hưởng của niềm tin đến việc chấp nhận sử dụng TTTT qua NHĐT. Nghiên cứu cũng đi sâu phân tích vai trò trung gian của niềm tin trong mối quan hệ giữa các nhân tố như sự chính trực cảm nhận, quyền riêng tư cảm nhận, tính bảo mật cảm nhận và khả năng kiểm soát hành vi đối với việc chấp nhận TTTT qua NHĐT, từ đó đưa ra các hàm ý quản trị.
Nghiên cứu được triển khai từ năm 2019 đến 2020, tập trung khảo sát khách hàng đã sử dụng TTTT qua NHĐT trong mua sắm trực tuyến tại 5 thành phố lớn: Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ và Hải Phòng. Phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính (phỏng vấn chuyên gia, thảo luận nhóm) và định lượng (sử dụng Smart PLS 4) với dữ liệu sơ cấp thu thập từ 551 phiếu khảo sát hợp lệ từ khách hàng Việt Nam trong độ tuổi 18-65.
Kết quả nghiên cứu cho thấy tất cả các giả thuyết đều được chấp nhận, khẳng định niềm tin của khách hàng có tác động cùng chiều đến việc chấp nhận sử dụng TTTT qua NHĐT. Các yếu tố như thái độ, tính bảo mật cảm nhận, quyền riêng tư cảm nhận, sự chính trực cảm nhận, khả năng kiểm soát hành vi, sự hữu ích cảm nhận và tính dễ sử dụng cảm nhận đều có tác động đáng kể đến niềm tin và thái độ của khách hàng, từ đó ảnh hưởng đến quyết định chấp nhận TTTT.
Về mặt học thuật, luận án đã giải quyết khoảng trống nghiên cứu trước đây bằng cách xác định và định lượng mối tương quan thuận chiều giữa các yếu tố ảnh hưởng đến niềm tin và vai trò của niềm tin trong chấp nhận TTTT qua NHĐT tại Việt Nam. Đây là một trong những nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam đi sâu kiểm định hành vi sử dụng TTTT qua NHĐT một cách rõ ràng và cụ thể, đồng thời bổ sung toàn diện các nhân tố cấu thành niềm tin và tác động của chúng. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm và đề xuất các hàm ý quản trị, giải pháp nhằm nâng cao niềm tin của khách hàng trong việc chấp nhận TTTT qua NHĐT khi mua sắm trực tuyến.
Tuy nhiên, nghiên cứu cũng có những hạn chế như phạm vi mẫu tại 5 thành phố lớn và phương pháp chọn mẫu thuận tiện có thể ảnh hưởng đến khả năng tổng quát hóa và tính đại diện của kết quả. Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi địa lý và bổ sung các khái niệm lý thuyết, thang đo để tăng cường độ tin cậy và giá trị.