VAI TRÒ CỦA ĐỒNG BÀO KHMER TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG HIỆN NAY
CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC (Mã số: 92 29 008)
Luận án "Vai trò của đồng bào Khmer trong xây dựng nông thôn mới ở đồng bằng sông Cửu Long hiện nay" của Nguyễn Thị Ngọc Anh, thuộc chuyên ngành Chủ nghĩa xã hội khoa học, tập trung nghiên cứu vai trò của đồng bào Khmer trong tiến trình xây dựng nông thôn mới (XDNTM) tại Đồng bằng sông Cửu Long. Đề tài khẳng định tầm quan trọng của các dân tộc thiểu số, trong đó có đồng bào Khmer, trong sự nghiệp phát triển đất nước và nhấn mạnh XDNTM là sự cụ thể hóa chủ trương của Đảng về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, hướng tới mục tiêu hiện đại hóa hạ tầng, cơ cấu kinh tế hợp lý, xã hội dân chủ, môi trường được bảo vệ và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân.
Nghiên cứu chỉ ra rằng, mặc dù Đồng bằng sông Cửu Long đã đạt nhiều thành tựu trong XDNTM (81,3% số xã đạt chuẩn nông thôn mới tính đến tháng 9/2023), vai trò của đồng bào Khmer - dân tộc đông thứ hai trong khu vực, sinh sống chủ yếu tại Trà Vinh, Sóc Trăng, Kiên Giang - vẫn còn những hạn chế. Các hạn chế này thể hiện trong quy hoạch, phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội, phát triển kinh tế và tổ chức sản xuất, văn hóa - xã hội, bảo vệ môi trường, và xây dựng hệ thống chính trị. Nguyên nhân được xác định bao gồm nhận thức, nội lực còn hạn chế của đồng bào Khmer; một số chính sách chưa thực sự phù hợp; và năng lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở chưa đáp ứng yêu cầu.
Mục đích của luận án là đánh giá thực trạng, nhận diện các vấn đề đặt ra và đề xuất giải pháp nhằm phát huy tốt vai trò của đồng bào Khmer trong XDNTM ở Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Luận án nghiên cứu vai trò của đồng bào Khmer theo các nhóm tiêu chí XDNTM: quy hoạch; hạ tầng kinh tế - xã hội; kinh tế và tổ chức sản xuất; phát triển văn hóa - xã hội và bảo vệ môi trường; xây dựng hệ thống chính trị và đảm bảo quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội.
Các giải pháp chính được đề xuất bao gồm: nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ và đồng bào Khmer; hoàn thiện thể chế, chính sách; phát triển toàn diện đời sống kinh tế - xã hội và tăng cường liên kết vùng; đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả của hệ thống chính trị; phát triển đội ngũ cán bộ, công chức người Khmer; và chủ động đấu tranh chống các thế lực thù địch. Những giải pháp này dựa trên quan điểm phát huy vai trò của đồng bào Khmer phải gắn liền với phát triển toàn diện vùng dân tộc Khmer, là trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị, tuân thủ nguyên tắc "lấy nhân dân làm trung tâm" và hướng đến phát triển bền vững.