ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP GIAO TIẾP TRONG DẠY HỌC NGỮ VĂN NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC GIAO TIẾP TIẾNG VIỆT CHO HỌC SINH KHMER BẬC TRUNG HỌC CƠ SỞ
Lý luận và Phương pháp dạy học Bộ môn Ngữ văn (Mã ngành: 9140111)
Luận án "Ứng dụng phương pháp giao tiếp trong dạy học Ngữ văn nhằm phát triển năng lực giao tiếp tiếng Việt cho học sinh Khmer bậc Trung học cơ sở" được thực hiện với mục tiêu tìm ra cách thức hiệu quả để phát triển năng lực giao tiếp (NLGT) tiếng Việt cho học sinh Khmer bậc THCS, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục cho đối tượng dân tộc thiểu số. Đề tài xuất phát từ sự cần thiết ứng dụng Phương pháp giao tiếp (PPGT) vốn phổ biến trên thế giới, đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực chung và đặc thù của môn Ngữ văn, đồng thời phù hợp với các chính sách hiện hành và nhu cầu thực tiễn của giáo viên và học sinh Khmer.
Nghiên cứu tập trung vào các vấn đề lý luận về PPGT, NLGT và thực tiễn dạy học Ngữ văn, khảo sát năng lực giao tiếp của học sinh Khmer và giáo viên Ngữ văn tại 07 trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS trên địa bàn tỉnh Trà Vinh. Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng bao gồm lý thuyết (tổng hợp, phân tích, so sánh các công trình liên quan) và thực tiễn (điều tra, khảo sát, quan sát, phỏng vấn, chuyên gia, thực nghiệm sư phạm).
Luận án đóng góp về mặt lý luận bằng cách làm rõ bản chất tích hợp các năng lực chung và đặc thù thông qua PPGT, từ đó xây dựng cơ sở lý luận và các mô hình ứng dụng PPGT phù hợp. Về thực tiễn, nghiên cứu đề xuất mô hình ứng dụng PPGT trong dạy học Ngữ văn cho học sinh Khmer bậc THCS, tập trung vào phát triển kỹ năng đọc, viết, nói, nghe, đồng thời xây dựng nguồn tư liệu tham khảo và rút ra các lưu ý quan trọng.
Kết quả thực nghiệm sư phạm chứng minh tính hiệu quả của các nguyên tắc và thiết kế dạy học ứng dụng PPGT đã đề xuất trong việc nâng cao NLGT tiếng Việt cho học sinh Khmer bậc THCS. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng NLGT của học sinh Khmer còn kém, ảnh hưởng đến việc học tập, và việc ứng dụng PPGT giúp rút ngắn đáng kể khoảng cách này. Tuy nhiên, luận án cũng gặp phải khó khăn như sự giao thoa giữa các chương trình giáo dục và sự bỡ ngỡ của học sinh với phương pháp mới. Nghiên cứu thành công đã đưa ra các cách thức cụ thể, thiết kế minh họa và rút ra kinh nghiệm, khẳng định tính ích dụng của PPGT và khả năng nhân rộng kết quả. Mục tiêu tiếp theo là xây dựng kho học liệu phát triển NLGT tiếng Việt chuyên biệt cho học sinh Khmer cấp THCS.