Luận án Truyền dẫn chính sách tiền tệ tại Việt Nam

Tên luận án:

Truyền dẫn chính sách tiền tệ tại Việt Nam

Ngành:

Kinh tế học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Tài liệu này nhấn mạnh tính cấp thiết của việc nghiên cứu cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ (CSTT) tại Việt Nam, một công cụ kinh tế vĩ mô quan trọng nhằm đạt được các mục tiêu tăng trưởng, kiểm soát lạm phát và tạo việc làm. Bối cảnh kinh tế Việt Nam giai đoạn 2000-2014 được phân tích, cho thấy sự biến động phức tạp của nền kinh tế, với lạm phát cao và tăng trưởng không ổn định, đòi hỏi sự điều hành linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) thông qua các chính sách lãi suất, tỷ giá và tín dụng.

Nghiên cứu chỉ ra những khoảng trống trong các công trình trước đây, đặc biệt là thiếu các nghiên cứu tổng hợp về các kênh truyền dẫn CSTT trong bối cảnh các nước đang phát triển như Việt Nam. Các nghiên cứu hiện có thường chỉ tập trung vào từng kênh riêng lẻ, chưa đánh giá mối liên hệ đa chiều và hiệu lực tổng thể của chúng. Để khắc phục hạn chế này, tài liệu đề xuất một nghiên cứu toàn diện nhằm làm sáng tỏ cơ chế truyền dẫn CSTT tại Việt Nam thông qua các kênh lãi suất, tỷ giá và tín dụng, đồng thời phân tích tác động của chúng đến các mục tiêu cuối cùng là tăng trưởng và lạm phát.

Phương pháp nghiên cứu kết hợp phân tích định tính về thực trạng điều hành CSTT và phân tích định lượng sử dụng mô hình VAR/SVAR, OLS, kiểm định đồng liên kết và kiểm định nhân quả Granger trên dữ liệu hàng tháng giai đoạn 2001-2014. Mục tiêu là mô phỏng các kênh truyền dẫn, phân tích cơ chế tác động của lãi suất chính sách đến lãi suất cho vay và tín dụng, cũng như xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định điều chỉnh lãi suất chính sách của NHNN. Từ đó, nghiên cứu đưa ra các đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả điều hành CSTT, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Mục lục chi tiết:

• PHẦN MỞ ĐẦU

  • TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
    • Lý thuyết và thực nghiệm truyền dẫn chính sách tiền tệ
    • Tình hình kinh tế Việt Nam
    • Điều hành chính sách tiền tệ tại Việt Nam
      • Chính sách lãi suất
      • Chính sách tỷ giá
      • Chính sách tín dụng
      • Chính sách khác
    • Một số nghiên cứu thực nghiệm tại Việt Nam
  • KHOẢNG TRỐNG CỦA NGHIÊN CỨU
  • ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
  • MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
  • CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
  • PHẠM VI NGHIÊN CỨU
  • PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
  • Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
  • NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA ĐỀ TÀI
  • KẾT CẤU CỦA ĐỀ TÀI
    • Phần mở đầu
    • Chương 1: Cơ sở lý luận về truyền dẫn chính sách tiền tệ và tổng quan các nghiên cứu trước.
    • Chương 2: Thực trạng điều hành chính sách tiền tệ Việt Nam giai đoạn 2001 đến 2014
    • Chương 3: Phương pháp nghiên cứu
    • Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận
    • Chương 5: Kết luận và gợi ý giải pháp

• CHƯƠNG 1

  • CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU TRUYỀN DẪN CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ

    • 1.1 MỤC TIÊU CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ
      • 1.1.1 Mục tiêu cuối cùng
      • 1.1.2 Mục tiêu trung gian
      • 1.1.3 Mục tiêu hoạt động
    • 1.2 LÝ THUYẾT TRUYỀN DẪN CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ
      • 1.2.1 Truyền dẫn chính sách tiền tệ.
        • 1.2.1.1 Quá trình phát triển của lý thuyết truyền dẫn chính sách tiền tệ.
        • 1.2.1.2 Khái niệm cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ
      • 1.2.2 Các kênh trong truyền dẫn chính sách tiền tệ
        • 1.2.2.1 Kênh lãi suất
          • Lãi suất tác động đến đầu tư:
          • Lãi suất tác động đến tiêu dùng:
          • Lãi suất tác động đến tỷ giá hối đoái:
          • Lãi suất tác động đến chỉ số giá chứng khoán
          • Lãi suất tác động đến giá cả bất động sản
        • 1.2.2.2 Kênh tỷ giá hối đoái
          • Tác động đến xuất khẩu thuần
          • Tác động đến bảng cân đối tài sản
          • Tác động đến hoạt động tín dụng
          • Tác động đến hoạt động đầu tư
          • Tác động đến chỉ số giá tiêu dùng
          • Tỷ giá hối đoái tác động đến chỉ số giá sản xuất PPI
          • Tác động đến chỉ số giá chứng khoán
        • 1.2.2.3 Kênh tín dụng
          • Tín dụng tác động đến tiêu dùng và chỉ số giá tiêu dùng
          • Tín dụng tác động đến đầu tư và tăng trưởng kinh tế
          • Tín dụng tác động đến chỉ số giá chứng khoán
          • Tín dụng tác động đến giá cả bất động sản
        • 1.2.2.4 Kênh giá cả tài sản.
    • 1.3 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC LIÊN QUAN ĐẾN TRUYỀN DẪN CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ
      • 1.3.1 Tổng quan các nghiên cứu trên thế giới
      • 1.3.2 Tổng quan các nghiên cứu trong nước
  • Kết luận chương 1

• CHƯƠNG 2

  • THỰC TRẠNG ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ TẠI VIỆT NAM

    • 2.1 CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ THÔNG QUA LÃI SUẤT
      • 2.1.1 Điều hành chính sách lãi suất giai đoạn trước năm 2005
        • Chính sách lãi suất cố định
        • Chính sách lãi suất theo cơ chế khung lãi suất
        • Chính sách trần lãi suất
        • Chính sách lãi suất cơ bản kèm biên độ
        • Chính sách lãi suất thoả thuận
      • 2.1.2 Điều hành chính sách lãi suất giai đoạn năm 2005 đến nay
        • Điều hành lãi suất theo điều 476 Bộ luật dân sự 2005
        • Điều hành lãi suất thỏa thuận hướng đến lãi suất thị trường có sự quản lý của NHNN
    • 2.2 CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ THÔNG QUA TỶ GIÁ
      • 2.2.1 Biến động tỷ giá và điều hành chính sách tiền tệ thông qua kênh tỷ giá giai đoạn trước và sau khủng hoảng kinh tế thế giới 2008
        • 2.2.1.1 Giai đoạn sau khủng hoảng tài chính Châu Á và trước khủng hoảng kinh tế thế giới 2008
      • 2.2.2 Giai đoạn sau khủng hoảng kinh tế thế giới đến nay
    • 2.3 ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ THÔNG QUA KÊNH TÍN DỤNG
  • Kết luận chương 2

• CHƯƠNG 3

  • PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

    • 3.1 MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
      • 3.1.1 Mô hình SVAR và ứng dụng
        • Kiểm định tính dừng (Unit root test)
        • Xác định độ trễ tối ưu
        • Kiểm định đồng liên kết Johansen
        • Kiểm định nhân quả Granger
        • Dự báo theo mô hình VAR được lựa chọn
        • Phân tích phản ứng xung lực (impulse-response)
        • Phân rã phương sai (Variance Decomposition)
        • 3.1.1.1 Mô hình SVAR tổng hợp dạng khung trong cơ chế truyền dẫn CSTT tại Việt Nam.
        • 3.1.1.2 Mô hình SVAR kiểm chứng cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ Việt Nam
        • 3.1.1.3 Định dạng cú sốc cấu trúc
      • 3.1.2 Quan hệ giữa lãi suất chính sách với lạm phát và tăng trưởng.
      • 3.1.3 Mức độ truyền dẫn từ lãi suất chính sách đến lãi suất cho vay, tăng trưởng tín dụng tư nhân
      • 3.1.4 Mô hình kiểm định các nhân tố tác động đến tín dụng tư nhân.
    • 3.2 BIẾN NGHIÊN CỨU VÀ NGUỒN DỮ LIỆU
    • 3.3 THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
  • Kết luận chương 3

• CHƯƠNG 4

  • KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

    • 4.1 CÁC KIỂM ĐỊNH THỐNG KÊ
      • 4.1.1 Phân tích mô tả dữ liệu
      • 4.1.2 Kiểm định tính dừng
      • 4.1.3 Xác định độ trễ tối ưu
    • 4.2 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
      • 4.2.1 Kết quả nghiên cứu mô hình SVAR dạng khung
        • 4.2.1.1 Kết quả ước lượng
        • 4.2.1.2 Phân tích phản ứng xung mô hình dạng khung
        • 4.2.1.3 Phân tích phân rã phương sai cho mô hình dạng khung
      • 4.2.2 Kênh lãi suất trong truyền dẫn CSTT tại Việt Nam
        • 4.2.2.1 Mô hình và định dạng cấu trúc
        • 4.2.2.2 Phân tích phản ứng sốc
        • 4.2.2.3 Phân tích phân rã phương sai kênh lãi suất
      • 4.2.3 Kênh tỷ giá trong truyền dẫn CSTT tại Việt Nam
        • 4.2.3.1 Mô hình và định dạng cấu trúc
        • 4.2.3.2 Phân tích phản ứng sốc
        • 4.2.3.3 Phân tích phân rã phương sai
      • 4.2.4 Kênh tín dụng trong truyền dẫn CSTT tại Việt Nam
        • 4.2.4.1 Mô hình và định dạng cấu trúc
        • 4.2.4.2 Phân phản ứng sốc
        • 4.2.4.3 Phân tích phân rã phương sai
      • 4.2.5 Mô hình kiểm chứng truyền dẫn chính sách tiền tệ trước và sau WTO
        • 4.2.5.1 Kiểm định nghiệm đơn vị và đồng liên kết
        • 4.2.5.2 Xác định bước trễ tối ưu
        • 4.2.5.3 Kết quả ước lượng mô hình
        • 4.2.5.4 Phân tích phản ứng sốc
        • 4.2.5.5 Phân tích phân rã phương sai
      • 4.2.6 Kiểm chứng yếu tố quyết định điều chỉnh lãi suất chính sách
      • 4.2.7 Truyền dẫn từ lãi suất chính sách đến lãi suất cho vay, tín dụng tư nhân.
        • 4.2.7.1 Truyền dẫn từ lãi suất tái cấp vốn đến lãi suất cho vay
        • 4.2.7.2 Truyền dẫn từ lãi suất tái cấp vốn đến tín dụng tư nhân.
      • 4.2.8 Kiểm định các nhân tố tác động đến tín dụng tư nhân.
    • 4.3 PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ NHÂN QUẢ GRANGER
    • 4.4 PHÂN TÍCH ĐỒNG LIÊN KẾT
  • Kết luận chương 4

• CHƯƠNG 5

  • GỢI Ý GIẢI PHÁP ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ VIỆT NAM

    • 5.1 NHẬN XÉT ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ
      • Những vấn đề đạt được
      • Những tồn tại và hạn chế của chính sách tiền tệ
    • 5.2 GỢI Ý GIẢI PHÁP ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH LÃI SUẤT
      • 5.2.1 Điều hành chính sách lãi suất ngắn hạn
      • 5.2.2 Điều hành lãi suất theo hướng lãi suất tiệm cận: lãi suất thay đổi từ từ, không có những cú sốc.
      • 5.2.3 Cam kết ổn định lãi suất cho các ngành trụ cột, dự án dài hạn
      • 5.2.4 Kiểm soát cung tiền tệ để ổn định lạm phát
      • 5.2.5 Kiểm soát hiệu quả các gói cho vay hỗ trợ
      • 5.2.5 Ngân hàng nhà nước cần có những giải pháp để đảm bảo tính thanh khỏan cho nền kinh tế.
    • 5.3 GIẢI PHÁP ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TỶ GIÁ
      • 5.3.1 Nới rộng biên độ thay đổi trong tỷ giá góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế
      • 5.3.2 Điều hành tỷ giá nhằm ổn định lãi suất chính sách
      • 5.3.2 Điều hành tỷ giá nhăm nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển kinh tế
        • 5.3.2.1 Điều chỉnh tăng tỷ giá trong thời gian sắp tới
        • 5.3.2.2 Không tiến hành phá giá mạnh đồng nội tệ
        • 5.3.2.3 Giảm bớt vai trò của tỷ giá trong việc duy trì khả năng cạnh tranh của hàng hóa
    • 5.4 GIẢI PHÁP ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ THÔNG QUA KÊNH TÍN DỤNG TẠI VIỆT NAM
      • 5.4.1 Điều hành chính sách lãi suất linh hoạt dựa trên nguyên tắc lãi suất cho vay nhỏ hơn lợi tức bình quân của doanh nghiệp sản xuất kinh doanh
      • 5.4.2 Điều hành chính sách tiền tệ thông qua tăng trưởng mục tiêu
      • 5.4.3 Điều hành chính sách tiền tệ thông qua lạm phát mục tiêu.
      • 5.4.4 Kiểm soát lãi suất dựa trên lãi suất cho vay thực
      • 5.4.5 Kiểm soát chặt chẽ hoạt động tín dụng tại ngân hàng nhà nước.
      • 5.4.6 Phát triển lành mạnh và ổn định thị trường tài chính
      • 5.4.7 Gia tăng hiệu quả về mặt thông tin trong điều hành chính sách tín dụng
    • 5.5 PHỐI HỢP CSTT VÀ CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA HIỆU QUẢ
    • 5.6 HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO