NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA YÊU CẦU CÔNG VIỆC, ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC VÀ HÀNH VI CÁ NHÂN ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ CÔNG VIỆC: TRƯỜNG HỢP NHÂN VIÊN THỊ TRƯỜNG BẤT ĐỘNG SẢN VIỆT NAM
Quản trị kinh doanh (Mã số: 9340101)
Luận án "Nghiên cứu mối quan hệ giữa yêu cầu công việc, động lực làm việc và hành vi cá nhân ảnh hưởng đến hiệu quả công việc: Trường hợp nhân viên thị trường bất động sản Việt Nam" được thực hiện tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh nhằm giải quyết vấn đề áp lực cao đối với nhân viên kinh doanh bất động sản và khả năng chuyển hóa thách thức thành động lực làm việc hiệu quả. Nghiên cứu này góp phần vào quá trình đạt kết quả kinh doanh của các tổ chức dịch vụ và tăng năng suất lao động quốc gia.
Luận án bổ sung và làm rõ hai thành phần của yêu cầu công việc là yêu cầu công việc thách thức và yêu cầu công việc cản trở, dựa trên mô hình lý thuyết Yêu cầu công việc và Nguồn lực công việc (JD-R) theo đề xuất của Bakker và Demerouti (2017). Đồng thời, nghiên cứu khẳng định các mối quan hệ này với các yếu tố khác ảnh hưởng đến hiệu quả công việc của nhân viên trong bối cảnh ngành môi giới bất động sản tại Việt Nam. Lý thuyết tự quyết (SDT) được vận dụng để giải thích lý do nhân viên thực hiện hành vi trước yêu cầu công việc cao, cũng như xác định mối quan hệ ảnh hưởng của yêu cầu công việc thách thức, yêu cầu công việc cản trở lên động lực làm việc của nhân viên. Luận án tiếp tục khám phá mối quan hệ giữa động lực nội sinh, ngoại sinh và hiệu quả công việc của nhân viên bán hàng, một vấn đề còn chưa nhất quán trong các nghiên cứu trước (Delpechitre và cộng sự, 2020). Nghiên cứu cũng xem xét mối quan hệ ảnh hưởng của hành vi cá nhân (khai thác và khám phá) và vai trò căng thẳng công việc, hiệu quả công việc dựa trên cơ sở đề xuất của Gerhart và Fang (2015). Đặc biệt, luận án đưa tính tích cực của nhân viên vào mô hình như một dạng nguồn lực cá nhân tham gia điều tiết mối quan hệ giữa động lực làm việc và yêu cầu công việc thách thức/cản trở, một lĩnh vực còn ít được nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu là nhân viên thị trường bất động sản làm việc trong các tổ chức môi giới tại khu vực TP.HCM. Phạm vi lý thuyết chính của luận án là vận dụng khái niệm yêu cầu công việc dựa vào lý thuyết JD-R và động lực tự quyết theo lý thuyết SDT, bổ sung thêm khái niệm về hành vi cá nhân. Nghiên cứu được triển khai chính thức từ năm 2018 đến 2021, sử dụng phương pháp định tính (phỏng vấn 9 nhân viên kinh doanh từ 11-15/9/2020) và định lượng (thu thập bảng câu hỏi khảo sát từ 04/01/2021 đến 14/04/2021).
Về đóng góp thực tiễn, luận án giúp các nhà quản lý có hướng nhìn rõ hơn về vai trò yêu cầu công việc ảnh hưởng đến hiệu quả công việc của nhân viên, hỗ trợ thiết kế các đặc điểm yêu cầu công việc phù hợp, kiểm soát phản ứng căng thẳng, tạo động lực và đánh giá sự cân bằng giữa các hoạt động khai thác/khám phá của nhân viên. Về đóng góp lý thuyết, nghiên cứu khắc phục hạn chế của mô hình JD-R bằng cách kết hợp với SDT để giải thích quy trình chuyển biến tâm lý của nhân viên; làm rõ vai trò của yêu cầu công việc thách thức (là nguồn lực hay cản trở), cản trở lên động lực tự quyết; và mối quan hệ giữa động lực nội sinh/ngoại sinh với hiệu quả công việc bán hàng. Đồng thời, nghiên cứu xác định mối quan hệ trực tiếp giữa bối cảnh yêu cầu công việc và hành vi khai thác - khám phá ở mức độ cá nhân, và khám phá vai trò điều tiết của tính tích cực như một nguồn lực cá nhân.