TRÁCH NHIỆM CỦA QUỐC GIA TRONG ĐẢM BẢO AN TOÀN HẠT NHÂN THEO QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT QUỐC TẾ, THỰC TIỄN THỰC THI Ở MỘT SỐ QUỐC GIA VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM ĐỐI VỚI VIỆT NAM
Luật quốc tế
Luận án tiến sĩ này tập trung nghiên cứu sâu sắc về trách nhiệm của quốc gia trong việc đảm bảo an toàn hạt nhân (ATHN). Đề tài được thực hiện dựa trên các lý do cấp thiết như làm rõ các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam về phát triển năng lượng hạt nhân (NLHN) vì mục đích hòa bình, xây dựng cơ sở lý luận và pháp lý vững chắc cho việc thực hiện trách nhiệm ATHN, khắc phục những hạn chế của Luật Năng lượng nguyên tử Việt Nam năm 2008 và đề xuất giải pháp tăng cường hiệu quả ATHN trước xu hướng phát triển điện hạt nhân trong khu vực.
Mục đích chính của nghiên cứu là làm sáng tỏ các vấn đề lý luận và thực tiễn về trách nhiệm quốc gia đảm bảo ATHN thông qua việc phân tích toàn diện các quy định của pháp luật quốc tế và thực tiễn thi hành ở một số quốc gia điển hình. Từ đó, luận án đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật Việt Nam về trách nhiệm quốc gia đảm bảo ATHN. Các nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm: làm rõ các khái niệm, đặc điểm và phạm vi trách nhiệm ATHN; nghiên cứu có hệ thống các quy định pháp luật quốc tế, đánh giá ưu điểm, hạn chế và xu hướng phát triển; tổng hợp, phân tích thực tiễn thi hành ở các quốc gia khác để rút ra bài học kinh nghiệm; và nghiên cứu pháp luật Việt Nam về ATHN để xác định những bước phát triển, ưu điểm cần phát huy, hạn chế, nguyên nhân cũng như phương hướng, giải pháp hoàn thiện.
Về đóng góp lý luận, luận án đã xây dựng định nghĩa "Trách nhiệm quốc gia đảm bảo an toàn hạt nhân", xác định những điểm đặc thù và phạm vi của trách nhiệm này, đồng thời phân tích cơ sở lý luận của pháp luật ATHN theo các giai đoạn. Về thực tiễn, luận án làm nổi bật thực trạng pháp luật quốc tế và quốc gia về ATHN, đánh giá những thành tựu và bất cập của pháp luật Việt Nam. Từ đó, luận án đề xuất các giải pháp cụ thể về xây dựng hệ thống pháp luật, tiêu chuẩn an toàn, cơ quan quản lý nhà nước và vai trò hợp tác quốc tế nhằm nâng cao hiệu quả thực thi trách nhiệm quốc gia đảm bảo ATHN ở Việt Nam.