Tên luận án:
“Tổ chức triển khai bảo hiểm xã hội tự nguyện ở Việt Nam”
Ngành:
Kinh tế (dựa trên thông tin luận án tiến sĩ kinh tế)
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án này tập trung nghiên cứu sâu rộng về “Tổ chức triển khai bảo hiểm xã hội tự nguyện ở Việt Nam”, một chính sách xã hội cơ bản được coi là trụ cột chính trong hệ thống an sinh xã hội. Tuy nhiên, sau 7 năm thực hiện theo Luật BHXH năm 2006, kết quả đạt được còn rất khiêm tốn. Tính đến hết năm 2014, chỉ có 196.254 người tham gia, chiếm 0,36% tổng số lao động, chủ yếu là những người đã tham gia BHXH bắt buộc chuyển sang. Điều này đặt ra vấn đề về những nguyên nhân khiến chính sách BHXH tự nguyện chưa thực sự đi vào cuộc sống, từ đó thúc đẩy tác giả lựa chọn đề tài này nhằm góp phần giải quyết những vấn đề còn bất cập cả về chính sách và tổ chức triển khai.
Mục tiêu chính của luận án là hệ thống hóa và đóng góp bổ sung làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về BHXH tự nguyện, cũng như tổ chức triển khai chính sách này. Luận án tiến hành đánh giá thực trạng tổ chức triển khai BHXH tự nguyện ở Việt Nam trong giai đoạn 2008-2014, nhằm xác định những hạn chế, bất cập và nguyên nhân sâu xa. Trên cơ sở đó, các giải pháp và kiến nghị cụ thể được đề xuất để nâng cao hiệu quả tổ chức triển khai. Các câu hỏi nghiên cứu trọng tâm bao gồm: Vì sao phải tổ chức triển khai BHXH tự nguyện ở Việt Nam? Chính sách và tổ chức triển khai hiện nay còn những điểm hạn chế, bất cập nào và nguyên nhân? Và cần những giải pháp gì để tổ chức triển khai có hiệu quả?
Luận án mang lại những đóng góp mới quan trọng như hệ thống hóa và làm rõ các vấn đề lý luận về BHXH tự nguyện, xác định nội dung chính sách và tổ chức triển khai, đồng thời đề xuất hệ thống chỉ tiêu đánh giá kết quả. Công trình này cũng đánh giá thực trạng triển khai từ năm 2006, xác định các nguyên nhân ảnh hưởng và đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện tổ chức triển khai BHXH tự nguyện ở Việt Nam. Với tổng cộng 150 trang và kết cấu gồm ba chương (cơ sở lý luận, thực trạng và giải pháp), luận án chủ yếu giải quyết những hạn chế trong tổ chức triển khai BHXH tự nguyện tại Việt Nam, mong muốn nhận được đóng góp ý kiến từ các nhà khoa học và độc giả.
Mục lục chi tiết:
-
LỜI MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài
- 2. Tổng quan nghiên cứu về tổ chức triển khai bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 2.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
- 2.1.1. Các công trình khoa học có liên quan trước khi ban hành Luật Bảo hiểm xã hội
- 2.1.2. Các công trình khoa học có liên quan sau khi ban hành Luật Bảo hiểm xã hội
- 2.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
- 2.3. Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu
- 3. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu của đề tài
- 3.1. Mục tiêu nghiên cứu
- 3.2. Câu hỏi nghiên cứu
- 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- 4.1. Đối tượng nghiên cứu
- 4.2. Phạm vi nghiên cứu
- 5. Phương pháp nghiên cứu
- 5.1. Phương pháp tổng quan tài liệu
- 5.2. Phương pháp thu thập thông tin
- 5.3. Nguồn thu thập số liệu
- 5.4. Phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu
- 6. Đóng góp mới của luận án
- 7. Kết cấu của luận án
-
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TỔ CHỨC TRIỂN KHAI BẢO HIỂM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN
- 1.1. Khái quát về bảo hiểm xã hội
- 1.1.1. Khái niệm
- 1.1.2. Bản chất của bảo hiểm xã hội
- 1.1.3. Bảo hiểm xã hội trong hệ thống chính sách an sinh xã hội
- 1.2. Bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 1.2.1. Khái niệm và đặc điểm của bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 1.2.1.1. Khái niệm
- 1.2.1.2. Đặc điểm của bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 1.2.2. Vai trò của bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 1.2.2.1. Góp phần ổn định cuộc sống cho bản thân và gia đình mọi người lao động trong xã hội
- 1.2.2.2. Đảm bảo sự công bằng và bình đẳng giữa những người lao động
- 1.2.2.3. Bảo hiểm xã hội tự nguyện trực tiếp góp phần đảm bảo an sinh xã hội
- 1.2.3. Nguyên tắc bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 1.2.3.1. Nguyên tắc tự nguyện
- 1.2.3.2. Nguyên tắc đóng - hưởng, công bằng và bình đẳng
- 1.2.3.3. Nguyên tắc đơn giản và thuận tiện
- 1.2.3.4. Nguyên tắc bảo trợ của Nhà nước
- 1.2.3.5. Nguyên tắc phát triển
- 1.2.4. Các loại hình bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 1.2.5. So sánh bảo hiểm xã hội tự nguyện với bảo hiểm hưu trí tự nguyện
- 1.2.5.1. Những điểm giống nhau
- 1.2.5.2. Những điểm khác nhau
- 1.2.6. Chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 1.2.6.1. Xác định đối tượng áp dụng
- 1.2.6.2. Chế độ bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 1.2.6.3. Quỹ bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 1.2.6.4. Quản lý nhà nước về bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 1.3. Triển khai chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 1.3.1. Cơ sở triển khai chính sách BHXH tự nguyện
- 1.3.2. Tổ chức bộ máy triển khai
- 1.3.3. Công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 1.3.4. Quy trình, thủ tục đăng ký tham gia và giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 1.3.5. Quản lý đối tượng tham gia và thụ hưởng bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 1.3.6. Tổ chức thu - chi và đầu tư tăng trưởng quỹ bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 1.3.7. Thanh tra, kiểm tra và giám sát
- 1.3.8. Đánh giá kết quả triển khai bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 1.3.8.1. Sự cần thiết khách quan
- 1.3.8.2. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá kết quả triển khai bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 1.4. Triển khai bảo hiểm xã hội tự nguyện ở một số nước trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
- 1.4.1. Triển khai bảo hiểm xã hội tự nguyện ở một số nước trên thế giới
- 1.4.1.1. Ở Pháp
- 1.4.1.2. Ở Phần Lan
- 1.4.1.3. Ở Thổ Nhĩ Kỳ
- 1.4.1.4. Ở Trung Quốc
- 1.4.1.5. Ở Ba Lan
- 1.4.1.6. Ở Indonesia
- 1.4.2. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
-
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC TRIỂN KHAI CHÍNH SÁCH BẢO HIỂM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN Ở VIỆT NAM
- 2.1. Chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện ở Việt Nam
- 2.1.1. Cơ sở ban hành chính sách
- 2.1.1.1. Cơ sở lý luận
- 2.1.1.2. Cơ sở thực tế
- 2.1.2. Nội dung cơ bản về chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện ở Việt Nam
- 2.1.2.1. Đối tượng và nguyên tắc áp dụng
- 2.1.2.2. Quyền và trách nhiệm của người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 2.1.2.3. Chế độ BHXH tự nguyện
- 2.1.2.4. Quỹ BHXH tự nguyện
- 2.2. Thực trạng triển khai chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện ở Việt Nam
- 2.2.1. Tổ chức bộ máy triền khai
- 2.2.2. Công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 2.2.3. Quy trình, thủ tục đăng ký tham gia và giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 2.2.3.1. Quy trình, thủ tục đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 2.2.3.2. Quy trình, thủ tục giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 2.2.4. Công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát
- 2.2.5. Kết quả triển khai bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 2.2.5.1. Mức độ bao phủ của hệ thống bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 2.2.5.2. Mức độ tác động của hệ thống bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 2.2.5.3. Mức độ bền vững về tài chính của hệ thống bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 2.2.5.4. Tốc độ phát triển và tỷ lệ hoàn thành kế hoạch số lao động tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 2.2.5.5. Tốc độ phát triển và tỷ lệ hoàn thành kế hoạch số thu bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 2.2.5.6. Số đối tượng được hưởng bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 2.3. Đánh giá chung về thực trạng tổ chức triển khai bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 2.3.1. Kết quả đạt được
- 2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân
- 2.3.2.1. Hạn chế
- 2.3.2.2. Nguyên nhân
-
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC TRIỂN KHAI BẢO HIỂM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN Ở VIỆT NAM
- 3.1. Quan điểm, mục tiêu về phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện đến năm 2020
- 3.1.1. Quan điểm
- 3.1.2. Mục tiêu
- 3.2. Giải pháp về tổ chức triển khai bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 3.2.1. Nhóm giải pháp về cơ chế chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 3.2.2. Nhóm giải pháp về tổ chức triển khai bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 3.2.2.1. Hoàn thiện bộ máy tổ chức, nâng cao trình độ cán bộ làm công tác bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 3.2.2.2. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 3.2.2.3. Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền và sự phối hợp của các Bộ, ban ngành, đoàn thể các cấp
- 3.2.2.4. Xây dựng chiến lược phát triển đối tượng tham gia
- 3.2.2.5. Nâng cao chất lượng dịch vụ bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 3.2.2.6. Mở rộng mạng lưới và đào tạo các đại lý bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 3.2.2.7. Đẩy mạnh đầu tư ứng dụng công nghệ thông tin, từng bước hiện đại hóa hệ thống quản lý bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 3.2.2.8. Phát triển công tác nghiên cứu khoa học và mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 3.2.2.9. Nâng cao hiệu quả đầu tư quỹ nhàn rỗi của bảo hiểm xã hội tự nguyện
- 3.2.2.10. Đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát việc chấp hành pháp luật về BHXH tự nguyện
- 3.2.2.11. Phối hợp Chương trình bảo hiểm xã hội tự nguyện với các Chương trình mục tiêu khác
- 3.3. Kiến nghị
- 3.3.1. Đối với Quốc hội
- 3.3.2. Đối với Chính phủ
- 3.3.3. Đối với các Bộ, ban ngành liên quan
- 3.3.4. Đối với Ủy ban nhân dân các cấp
- 3.3.5. Đối với ngành Bảo hiểm xã hội Việt Nam
-
KẾT LUẬN