KIẾN TRÚC CẢNH QUAN LÀNG TRONG VÀNH ĐAI XANH SÔNG NHUỆ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Kiến trúc
Luận án này tập trung nghiên cứu về kiến trúc cảnh quan (KTCQ) các làng trong vành đai xanh (VĐX) sông Nhuệ, thành phố Hà Nội, trong bối cảnh quá trình đô thị hóa nhanh chóng từ những năm 1980 đã tạo ra nhiều thách thức trong việc quản lý, bảo tồn và phát triển các làng xóm. KTCQ tại các làng đang đối mặt với nguy cơ biến mất dần, trong khi VĐX sông Nhuệ được xem là vùng đệm quan trọng, gắn kết nội đô với khu đô thị mở rộng và bảo vệ cân bằng sinh thái.
Mục đích chính của nghiên cứu là đề xuất mô hình và giải pháp tổ chức KTCQ các làng trong VĐX sông Nhuệ, nhằm đáp ứng yêu cầu chức năng của VĐX và hướng tới phát triển bền vững. Nội dung nghiên cứu bao gồm khảo sát thực trạng, nhận diện đặc điểm KTCQ các làng, phân loại và xác định các yếu tố cần bảo tồn, cải tạo hoặc phát triển. Luận án cũng xây dựng các quan điểm, nguyên tắc theo định hướng phát triển làng phù hợp với yêu cầu tạo lập VĐX và đề xuất mô hình, giải pháp tổ chức KTCQ đảm bảo với Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội.
Những đóng góp mới của đề tài bao gồm việc nhận diện và phân loại 42 làng hiện hữu trong VĐX sông Nhuệ dựa trên các tiêu chí về vị trí (giáp sông/không giáp sông), cấu trúc (trải dài/phát triển tập trung) và đặc điểm kinh tế (thuần nông, làng nghề, ở đơn thuần). Từ đó, luận án xây dựng phương pháp luận về KTCQ làng và đề xuất quan điểm, nguyên tắc, mô hình, giải pháp cụ thể cho việc cải tạo, chỉnh trang hoặc xây mới các thành phần KTCQ trong các làng.
Kết quả nghiên cứu đã đề xuất 4 mô hình phát triển cho làng trong VĐX sông Nhuệ (làng ven sông cấu trúc trải dài, làng ven sông cấu trúc phát triển tập trung, làng không giáp sông cấu trúc phát triển tập trung, làng không giáp sông cấu trúc trải dài) và các giải pháp tổ chức KTCQ theo ba hướng chính: cấu trúc tổng thể làng, không gian cư trú và không gian công cộng. Luận án cũng đưa ra các kiến nghị cho Nhà nước, địa phương, giới chuyên môn và cộng đồng dân cư nhằm phát huy chức năng của VĐX sông Nhuệ, góp phần bảo tồn giá trị di sản văn hóa và nâng cao chất lượng cuộc sống.