TỔ CHỨC HẠCH TOÁN KẾ TOÁN VỚI VIỆC TĂNG CƯỜNG KIỂM SOÁT CHI PHÍ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ
KẾ TOÁN (KẾ TOÁN, KIỂM TOÁN VÀ PHÂN TÍCH)
Luận án này tập trung nghiên cứu tổ chức hạch toán kế toán nhằm tăng cường kiểm soát chi phí trong các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ tại Việt Nam. Vấn đề kiểm soát chi phí là trọng tâm trong quản trị doanh nghiệp hiện đại, đặc biệt với các doanh nghiệp quy mô lớn và hoạt động đa ngành, do những hạn chế trong quản lý và kiểm soát chi phí có thể dẫn đến kéo dài thời gian thi công, thất thoát nguyên vật liệu, lãng phí và chất lượng công trình không đảm bảo. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế, kiểm soát chi phí hiệu quả càng trở nên cấp thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Mục tiêu tổng quát của đề tài là đề xuất các giải pháp hoàn thiện tổ chức hạch toán kế toán nhằm tăng cường kiểm soát chi phí. Các mục tiêu cụ thể bao gồm: cụ thể hóa cơ sở lý luận về tổ chức hạch toán kế toán phục vụ kiểm soát chi phí; xây dựng các yếu tố cơ bản của tổ chức hạch toán kế toán trong quan hệ với kiểm soát chi phí; đánh giá thực trạng tổ chức hạch toán kế toán nhằm tăng cường kiểm soát chi phí tại các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ ở Việt Nam; và đề xuất phương hướng, giải pháp hoàn thiện.
Luận án đã tổng hợp và đi sâu vào các nội dung chuyên sâu của tổ chức hạch toán kế toán (hệ thống chứng từ, tài khoản, sổ sách, báo cáo và bộ máy kế toán) và kiểm soát chi phí, đồng thời làm rõ mối quan hệ giữa chúng. Nghiên cứu phân tích ảnh hưởng từ đặc điểm của các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ đến tổ chức hạch toán kế toán và kiểm soát chi phí. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào chi phí thi công tại các tổng công ty xây dựng công trình giao thông đường bộ quy mô lớn từ năm 2010 đến 2015.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra những ưu điểm trong việc áp dụng hệ thống chứng từ, tài khoản, sổ sách kế toán và công nghệ thông tin. Tuy nhiên, cũng tồn tại nhiều hạn chế như: chưa thực hiện phân quyền và xác định trung tâm trách nhiệm; hệ thống định mức chi phí chưa phù hợp; hệ thống thông tin hạch toán kế toán chưa thực sự khoa học và đầy đủ; bộ máy kế toán chủ yếu tập trung vào kế toán tài chính; và công tác kiểm tra kế toán còn nhiều sai phạm. Các hạn chế này xuất phát từ cả nguyên nhân chủ quan và khách quan.
Trên cơ sở phân tích lý luận và thực trạng, luận án đề xuất các giải pháp hoàn thiện tổ chức hệ thống kế toán (chứng từ, tài khoản, sổ sách, báo cáo) và tổ chức bộ máy kế toán theo mô hình kết hợp, đáp ứng tốt nhất nhu cầu kiểm soát chi phí. Đồng thời, đề xuất kiến nghị đối với Nhà nước và các doanh nghiệp nhằm đảm bảo điều kiện thực hiện các giải pháp, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh.