Tên luận án:
TỔ CHỨC BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN THÀNH PHỐ THUỘC THÀNH PHỐ TRỰC THUỘC TRUNG ƯƠNG
Ngành:
Quản lý công
Mã số: 9 34 04 03
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tập trung nghiên cứu về việc tổ chức bộ máy chính quyền “thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương” (TPTTPTTƯ) tại Việt Nam, một loại hình đơn vị hành chính mới được thể chế hóa từ Hiến pháp 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015. Mô hình này, với thành phố Thủ Đức là ví dụ đầu tiên (thành lập năm 2021), được kỳ vọng sẽ thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy còn nhiều lúng túng, hạn chế trong việc phát huy tiềm năng và xác định vị trí, vai trò của loại hình đô thị này.
Mục đích nghiên cứu là đề xuất một mô hình tổ chức bộ máy chính quyền TPTTPTTƯ phù hợp với điều kiện Việt Nam, dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn. Luận án thực hiện các nhiệm vụ như tổng quan các công trình khoa học liên quan, nghiên cứu cơ sở lý luận về tổ chức bộ máy, phân tích kinh nghiệm quốc tế và đánh giá thực trạng ở Việt Nam để chỉ ra những kết quả, hạn chế và nội dung cần đổi mới.
Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc hoàn thiện luận cứ khoa học về tổ chức bộ máy chính quyền đô thị, làm rõ cơ sở lý luận về vị trí, vai trò, chức năng của TPTTPTTƯ. Luận án cũng mô tả bức tranh toàn cảnh thực trạng chính quyền đô thị Việt Nam từ năm 1945 đến nay, chỉ ra những bất cập và khẳng định sự cần thiết phải hoàn thiện mô hình. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất phương án tổ chức bộ máy chính quyền TPTTPTTƯ phù hợp với điều kiện hiện tại của Việt Nam, đặc biệt là việc áp dụng mô hình Hội đồng - Thị trưởng, không tổ chức chính quyền phường, nhằm xây dựng bộ máy gọn nhẹ, hoạt động nhanh nhạy, hiệu quả, tăng cường phân quyền, phân cấp và trách nhiệm giải trình.
Mục lục chi tiết:
- CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
- 1.1. Các nghiên cứu về tổ chức bộ máy chính quyền đô thị và tổ chức bộ máy chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương
- 1.1.1. Các công trình trong nước
- 1.1.1.1. Các nghiên cứu về tổ chức bộ máy chính quyền đô thị
- 1.1.1.2. Các công trình nghiên cứu về tổ chức bộ máy chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương
- 1.1.2. Các công trình nghiên cứu trên thế giới
- 1.2. Những kết quả nghiên cứu được kế thừa và những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu trong Luận án
- 1.2.1. Những kết quả nghiên cứu được kế thừa
- 1.2.2. Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án
- CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ TỔ CHỨC BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN THÀNH PHỐ THUỘC THÀNH PHỐ TRỰC THUỘC TRUNG ƯƠNG
- 2.1. Đơn vị hành chính thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trưng ương
- 2.1.1. Khái niệm đơn vị hành chính thành phố
- 2.1.2. Khái niệm đơn vị thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương
- 2.2. Tổ chức bộ máy chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương
- 2.2.1. Khái niệm, đặc điểm của tổ chức chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương
- 2.2.2. Nội dung tổ chức bộ máy chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương
- 2.2.3. Yêu cầu tổ chức bộ máy chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương
- 2.3. Mô hình tổ chức chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương
- 2.3.1. Một số mô hình tổ chức chính thành phố trong thành phố trên thế giới
- 2.3.2. Bản chất của mô hình tổ chức thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương ở Việt Nam
- 2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức bộ máy chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương
- 2.4.1. Thể chế tổ chức và hoạt động của chính quyền thành phố
- 2.4.2. Yếu tố địa lý tự nhiên
- 2.4.3. Yếu tố lịch sử và cư dân
- 2.4.4. Tiềm năng, lợi thế và định hướng phát triển của thành phố
- 2.4.5. Quá trình đô thị hóa
- 2.4.6. Số lượng các đơn vị hành chính trực thuộc
- 2.5. Kinh nghiệm tổ chức bộ máy chính quyền thành phố thuộc thành phố của các nước và những giá trị tham khảo cho Việt Nam
- 2.5.1. Kinh nghiệm tổ chức bộ máy chính quyền thành phố thuộc thành phố của các nước trên thế giới
- 2.5.2. Giá trị tham khảo cho Việt Nam
- CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN THÀNH PHỐ THUỘC THÀNH PHỐ TRỰC THUỘC TRUNG ƯƠNG Ở VIỆT NAM
- 3.1. Quá trình hình thành mô hình tổ chức bộ máy chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương ở Việt Nam
- 3.2. Thực trạng quy định pháp luật về tổ chức bộ máy chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương
- 3.3. Phân tích thực trạng tổ chức bộ máy chính quyền thành phố trực thuộc Trung ương từ thực tiễn thành phố Thủ Đức
- 3.3.1. Thực trạng tổ chức đơn vị hành chính lãnh thổ thành phố Thủ Đức
- 3.3.2. Thực trạng tổ chức bộ máy chính quyền thành phố Thủ Đức
- 3.3.3. Thực trạng phân quyền, phân cấp, ủy quyền cho chính quyền thành phố Thủ Đức
- 3.4. Đánh giá chung về tổ chức bộ máy chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương từ thực tiễn thành phố Thủ Đức
- 3.4.1. Những kết quả đạt được
- 3.4.2. Những hạn chế, bất cập
- 3.4.3. Nguyên nhân của những hạn chế, bất cập
- 3.5. Những vấn đề đặt ra trong tổ chức bộ máy chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương
- CHƯƠNG 4: ĐỀ XUẤT GIẢ PHÁP HOÀN THIỆN MÔ HÌNH TỔ CHỨC BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN THÀNH PHỐ THUỘC THÀNH PHỐ TRỰC THUỘC TRUNG ƯƠNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
- 4.1. Quan điểm xây dựng tổ chức bộ máy chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương ở Việt Nam
- 4.1.1. Xây dựng tổ chức bộ máy chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương phải đặt trong tổng thể đổi mới hệ thống nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam
- 4.1.2. Xây dựng tổ chức bộ máy chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương phải phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của địa phương và cả nước; tiếp thu những giá trị phù hợp của các nước trên thế giới
- 4.1.3. Xây dựng tổ chức bộ máy chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương phải gắn với việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước
- 4.1.4. Xây dựng tổ chức bộ máy chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương phải giải quyết tốt cơ chế phân quyền, phân cấp, ủy quyền
- 4.1.5. Xây dựng tổ chức bộ máy chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương phải bảo đảm chính quyền đô thị thực sự là chính quyền gần dân
- 4.2. Giải pháp xây dựng tổ chức bộ máy chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương ở Việt Nam
- 4.2.1. Đổi mới nhận thức về vị trí pháp lý của chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương
- 4.2.2. Xác định cụ thể cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương
- 4.2.3. Hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền cho chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương
- 4.2.4. Xây dựng chính quyền số và quản trị thông minh trong các thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương
- 4.2.5. Nâng cao năng lực của đội ngũ nhân sự trong bộ máy chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương
- 4.3. Đề xuất mô hình tổ chức chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương
- 4.3.1. Sự cần thiết đề xuất mô hình
- 4.3.2. Mô hình đề xuất
- 4.3.3. Những ưu điểm, nhược điểm của mô hình đề xuất
- 4.4. Lộ trình xây dựng mô hình tổ chức bộ máy chính quyền thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương
- 4.4.1. Cơ chế, chính sách chung
- 4.4.2. Cơ chế, chính sách của thành phố trực thuộc Trung ương