TIẾN TRÌNH HỢP TÁC KINH TẾ GIỮA CÁC NƯỚC THUỘC HÀNH LANG KINH TẾ ĐÔNG TÂY (1998 - 2010)
Lịch sử thế giới
Tài liệu này nghiên cứu tiến trình hợp tác kinh tế giữa các quốc gia thuộc Hành lang kinh tế Đông Tây (EWEC) trong giai đoạn 1998-2010. EWEC được xác định là một chương trình hợp tác phát triển tổng thể, hướng đến mục tiêu phát triển liên vùng cho các khu vực nghèo, kéo dài từ miền Trung Việt Nam qua Trung Hạ Lào, Đông Bắc Thái Lan và đến Myanmar. Sự ra đời của EWEC mang lại lợi ích thiết thực và lâu dài cho các nước thành viên, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa và khu vực hóa của thế kỷ XXI, khi các nước đang phát triển tìm kiếm môi trường hòa bình, hợp tác quốc tế để phát huy nội lực và tranh thủ ngoại lực phát triển kinh tế.
Hành lang kinh tế Đông Tây là tuyến giao thông huyết mạch dài 1450 km, đi qua 13 tỉnh của 4 nước Myanmar, Thái Lan, Lào và Việt Nam. Nó đóng vai trò chiến lược quan trọng trong việc liên kết các quốc gia trong tiểu vùng Mekong mở rộng (GMS), thúc đẩy phát triển kinh tế, giao lưu văn hóa, đặc biệt là thương mại, du lịch và dịch vụ xuyên quốc gia. EWEC còn là con đường nối liền GMS với không gian kinh tế sông Hằng (Ấn Độ), rút ngắn khoảng cách và chi phí cho giao lưu kinh tế giữa Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương.
Trong giai đoạn 1998-2010, tiến trình hợp tác kinh tế trên EWEC đã đạt được những thành tựu đáng kể trên nhiều lĩnh vực như đầu tư, thương mại, nông nghiệp và công nghiệp, giao thông vận tải, năng lượng, du lịch và xóa đói giảm nghèo. Đặc biệt, lĩnh vực giao thông vận tải phát triển nhanh nhất và thể hiện rõ nét nhất kết quả hợp tác, với nhiều hạng mục hạ tầng giao thông chủ chốt đã được đầu tư nâng cấp.
Tuy nhiên, tài liệu cũng chỉ ra những hạn chế như EWEC vẫn là một liên vùng nghèo, cơ sở hạ tầng kỹ thuật yếu kém và phát triển không đồng đều. Các khó khăn còn tồn tại trong hoạt động thương mại, dịch vụ và công tác thông tin, tuyên truyền. Để nâng cao hiệu quả hợp tác, tài liệu đề xuất nhiều giải pháp, bao gồm: hoàn thiện môi trường kinh doanh và liên kết kinh tế giữa các tỉnh, nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng, xúc tiến xây dựng hiệp định song phương và đa phương về hoạt động quá cảnh, giảm phí cầu cảng, đầu tư mạnh vào ngành du lịch, và quan tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Triển vọng hợp tác kinh tế giữa các nước dọc EWEC được đánh giá là ngày càng tăng và phát triển theo chiều sâu, nhờ sự thể chế hóa thông qua các hiệp định và văn bản pháp quy. Việt Nam được khuyến nghị cần nhận thức đúng vị trí, tích cực chủ động phối hợp với các nước thành viên để khai thác tiềm năng, lợi thế của EWEC phục vụ sự phát triển chung.