TÍCH TỤ VỐN TẠI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRONG NGÀNH CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN, CHẾ TẠO Ở VIỆT NAM
Quản lý kinh tế
Luận án "Tích tụ vốn tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong ngành công nghiệp chế biến, chế tạo ở Việt Nam" của tác giả Lê Duy Bình, chuyên ngành Quản lý kinh tế, được hoàn thành vào năm 2017 tại Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương. Đề tài xuất phát từ thực trạng phát triển ngành công nghiệp chế biến, chế tạo ở Việt Nam trong hai thập niên gần đây chủ yếu dựa vào các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, với rất ít doanh nghiệp phát triển lên quy mô lớn hơn. Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là khả năng tích tụ vốn (tư bản) tại các doanh nghiệp còn thấp, cùng với các cơ chế chính sách chưa khuyến khích. Quy mô vốn nhỏ, mức độ vốn thấp khiến phần lớn các doanh nghiệp chỉ duy trì quy mô kinh doanh nhỏ và siêu nhỏ, điều này hạn chế năng lực tiếp cận công nghệ mới, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh.
Mục tiêu chung của luận án là đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp thúc đẩy tích tụ vốn chủ sở hữu bằng các nguồn nội lực của các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) trong ngành chế biến, chế tạo. Các mục tiêu cụ thể bao gồm luận giải cơ sở lý luận và thực tiễn về tích tụ vốn chủ sở hữu; đánh giá thực trạng tích tụ vốn chủ sở hữu tại DNNVV giai đoạn sau năm 2005 tại Việt Nam, cùng với vai trò của các cơ chế, chính sách và sự thực hiện chính sách của Nhà nước; và đề xuất quan điểm, giải pháp từ góc độ cơ chế, chính sách, hành động và chương trình hỗ trợ của Nhà nước. Đối tượng nghiên cứu là các giải pháp về cơ chế chính sách và vai trò của Nhà nước nhằm thúc đẩy DNNVV trong ngành chế biến, chế tạo Việt Nam tích tụ vốn chủ sở hữu, với nội hàm tích tụ vốn được nghiên cứu là tích tụ vốn chủ sở hữu. Luận án được tiếp cận từ góc độ quản lý nhà nước và sử dụng các phương pháp nghiên cứu như thống kê mô tả, phân tích mối quan hệ tương quan, phân tích chính sách, nội suy và ngoại suy.
Luận án đóng góp về mặt học thuật bằng cách phân tích một cách hệ thống cơ sở lý luận và thực tiễn về tích tụ vốn của DNNVV trong ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tại Việt Nam từ bình diện toàn bộ các DNNVV và vai trò của Nhà nước trong quá trình này. Về mặt thực tiễn, luận án đưa ra các quan điểm và giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy quá trình tích tụ vốn này, đặc biệt là các biện pháp mà Nhà nước có thể thực hiện. Kết luận chung nhấn mạnh rằng tích tụ vốn chủ sở hữu và nâng cao năng lực về quy mô vốn chủ sở hữu là một trọng tâm cần được cải thiện nhằm nâng cao năng lực của các doanh nghiệp Việt Nam, giúp chuyển dịch từ một nền kinh tế dựa trên các yếu tố sản xuất sang một nền kinh tế tri thức, trong đó Nhà nước đóng một vai trò quan trọng.