Tên luận án:
THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ AN NINH MẠNG Ở VIỆT NAM
Ngành:
LÝ LUẬN VÀ LỊCH SỬ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
Tóm tắt nội dung tài liệu:
An ninh mạng (ANM) là yếu tố then chốt bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và quyền lợi hợp pháp trên không gian mạng (KGM). Mặc dù việc thực hiện pháp luật (THPL) về ANM đã đạt được những kết quả nhất định, thực tiễn vẫn đối mặt với nhiều bất cập và hạn chế. Tình hình an ninh mạng diễn biến phức tạp, nhận thức của các chủ thể chưa đồng đều, việc chấp hành và áp dụng pháp luật còn chưa nghiêm, kinh nghiệm hạn chế, và hợp tác quốc tế còn yếu. Đặc biệt, các công trình nghiên cứu trước đây chưa tiếp cận một cách toàn diện và hệ thống về THPL về ANM ở Việt Nam.
Luận án này ra đời nhằm mục đích phân tích và làm sáng tỏ các vấn đề lý luận và thực tiễn của THPL về ANM, từ đó đề xuất các quan điểm và giải pháp nhằm bảo đảm THPL về ANM tại Việt Nam. Các nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm tổng quan tình hình nghiên cứu, xây dựng cơ sở lý luận về THPL về ANM (khái niệm, đặc điểm, vai trò, hình thức, điều kiện bảo đảm), khảo cứu kinh nghiệm quốc tế, đánh giá thực trạng pháp luật và THPL về ANM (thành tựu, hạn chế, nguyên nhân) giai đoạn 2015-2021, và luận chứng khoa học cho các quan điểm, giải pháp đề xuất.
Về đóng góp khoa học, đây là công trình nghiên cứu chuyên sâu, toàn diện đầu tiên về THPL về ANM ở Việt Nam. Luận án đã hệ thống hóa cơ sở lý luận, đưa ra khái niệm, đặc điểm, vai trò, hình thức và điều kiện bảo đảm THPL về ANM; rút ra giá trị tham khảo từ kinh nghiệm quốc tế; và phân tích thực trạng, ưu nhược điểm cùng nguyên nhân. Luận án cũng đề xuất các quan điểm chỉ đạo và giải pháp cụ thể.
Về ý nghĩa, luận án làm phong phú lý luận về THPL trong lĩnh vực ANM và cung cấp tài liệu tham khảo cho các cơ quan nhà nước trong việc hoàn thiện pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành, cũng như phục vụ công tác nghiên cứu và giảng dạy.
Kết luận, luận án khẳng định THPL về ANM là trụ cột an ninh quốc gia trên KGM. Các kết quả nghiên cứu đã làm rõ khái niệm, đặc điểm, vai trò, hình thức, nội dung điều chỉnh và điều kiện bảo đảm THPL về ANM; đánh giá toàn diện thực trạng, ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của THPL về ANM ở Việt Nam. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất các quan điểm chỉ đạo gồm: quán triệt quan điểm của Đảng, bảo vệ chủ quyền quốc gia trên KGM, gắn với bảo đảm quyền con người, và phù hợp với điều kiện Việt Nam cùng hội nhập quốc tế. Đồng thời, bốn nhóm giải pháp chính được đưa ra là: hoàn thiện pháp luật, nâng cao nhận thức và trách nhiệm, tăng cường nguồn lực, và đẩy mạnh hợp tác quốc tế.
Mục lục chi tiết:
- MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài
- 2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
- 2.1. Mục đích nghiên cứu
- 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
- 3.1. Đối tượng nghiên cứu
- 3.2. Phạm vi nghiên cứu
- 4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
- 4.1. Cơ sở lý luận
- 4.2. Phương pháp nghiên cứu
- 5. Những đóng góp mới về khoa học của luận án
- 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
- 6.1. Ý nghĩa lý luận
- 6.2. Ý nghĩa thực tiễn
- 7. Kết cấu của luận án
- Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
- 1.1. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC
- 1.2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU NƯỚC NGOÀI
- 1.3. KHÁI QUÁT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA
- 1.3.1. Khái quát kết quả nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
- 1.3.2. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án
- 1.4. GIẢ THUYẾT VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
- 1.4.1. Giả thuyết nghiên cứu
- 1.4.2. Câu hỏi nghiên cứu
- Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ AN NINH MẠNG Ở VIỆT NAM
- 2.1. KHÁI NIỆM, NỘI DUNG ĐIỀU CHỈNH PHÁP LUẬT VỀ AN NINH MẠNG
- 2.1.1. Khái niệm pháp luật về an ninh mạng
- 2.1.1.1. Khái niệm an ninh mạng
- 2.1.1.2. Khái niệm pháp luật về an ninh mạng
- 2.1.2. Nội dung điều chỉnh của pháp luật về an ninh mạng
- 2.2. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ AN NINH MẠNG
- 2.2.1. Khái niệm thực hiện pháp luật về an ninh mạng
- 2.2.2. Đặc điểm thực hiện pháp luật về an ninh mạng
- 2.2.3. Vai trò của thực hiện pháp luật về an ninh mạng
- 2.3. HÌNH THỨC VÀ ĐIỀU KIỆN ĐẢM BẢO THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ AN NINH MẠNG
- 2.3.1. Hình thức thực hiện pháp luật về an ninh mạng
- 2.3.1.1. Tuân thủ pháp luật về an ninh mạng
- 2.3.1.2. Thi hành pháp luật về an ninh mạng
- 2.3.1.3. Sử dụng pháp luật về an ninh mạng
- 2.3.1.4. Áp dụng pháp luật về an ninh mạng
- 2.3.2. Điều kiện bảo đảm thực hiện pháp luật về an ninh mạng
- 2.3.2.1. Điều kiện bảo đảm về chính trị
- 2.3.2.2. Điều kiện bảo đảm về pháp lý
- 2.3.2.3. Điều kiện bảo đảm về kinh tế, văn hóa - xã hội, giáo dục
- 2.3.2.4. Điều kiện bảo đảm về tổ chức
- 2.4. THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ AN NINH MẠNG Ở MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VÀ GIÁ TRỊ THAM KHẢO CHO VIỆT NAM
- 2.4.1. Thực hiện pháp luật về an ninh mạng ở một số nước trên thế giới
- 2.4.2. Giá trị tham khảo cho Việt Nam
- Chương 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ AN NINH MẠNG Ở VIỆT NAM
- 3.1. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ AN NINH MẠNG Ở VIỆT NAM
- 3.1.1. Khái quát quá trình hình thành và phát triển của pháp luật về an ninh mạng ở Việt Nam
- 3.1.2. Đánh giá pháp luật về an ninh mạng ở Việt Nam
- 3.1.2.1. Những thành tựu của pháp luật về an ninh mạng ở Việt Nam
- 3.1.2.2. Những hạn chế của pháp luật về an ninh mạng ở Việt Nam
- 3.2. THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ AN NINH MẠNG Ở VIỆT NAM
- 3.2.1. Thực trạng tuân thủ pháp luật về an ninh mạng
- 3.2.2. Thực trạng thi hành pháp luật về an ninh mạng
- 3.2.3. Thực trạng sử dụng pháp luật về an ninh mạng
- 3.2.4. Thực trạng áp dụng pháp luật về an ninh mạng
- 3.2.5. Đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về an ninh mạng
- 3.2.5.1. Ưu điểm và nguyên nhân ưu điểm trong thực hiện pháp luật về an ninh mạng
- 3.2.5.2. Hạn chế và nguyên nhân của hạn chế trong thực hiện pháp luật về an ninh mạng
- Chương 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ AN NINH MẠNG Ở VIỆT NAM
- 4.1. QUAN ĐIỂM BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ AN NINH MẠNG Ở VIỆT NAM
- 4.1.1. Quán triệt quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với thực hiện pháp luật về an ninh mạng
- 4.1.2. Thực hiện pháp luật về an ninh mạng ở Việt Nam phải hướng đến mục tiêu duy trì và bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng
- 4.1.3. Thực hiện pháp luật về an ninh mạng phải gắn với bảo vệ quyền con người, quyền công dân
- 4.1.4. Thực hiện pháp luật về an ninh mạng phù hợp với điều kiện cụ thể của Việt Nam, đồng thời đáp ứng nhu cầu phát triển và hội nhập quốc tế
- 4.2. GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ AN NINH MẠNG Ở VIỆT NAM
- 4.2.1. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về an ninh mạng
- 4.2.2. Giải pháp nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các chủ thể trong thực hiện pháp luật về an ninh mạng
- 4.2.3. Giải pháp tăng cường các nguồn lực bảo đảm thực hiện pháp luật về an ninh mạng
- 4.2.4. Giải pháp tăng cường hợp tác quốc tế trong thực hiện pháp luật về an ninh mạng
- KẾT LUẬN