Luận án Thử nghiệm chương trình tư vấn sức khỏe tâm thần “Băng ghế tình bạn” cho người nhiễm HIV có vấn đề sức khỏe tâm thần ở một số cơ sở điều trị Methadone tại Hà Nội, năm 2021-2023

Tên luận án:

THỬ NGHIỆM CHƯƠNG TRÌNH TƯ VẤN SỨC KHỎE TÂM THẦN “BĂNG GHẾ TÌNH BẠN” CHO NGƯỜI NHIỄM HIV CÓ VẤN ĐỀ SỨC KHOẺ TÂM THẦN Ở MỘT SỐ CƠ SỞ ĐIỀU TRỊ METHADONE TẠI HÀ NỘI, NĂM 2021-2023

Ngành:

Y TẾ CÔNG CỘNG (Mã số chuyên ngành: 9720701)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung giải quyết các vấn đề sức khỏe tâm thần (SKTT) như trầm cảm, lo âu, căng thẳng, vốn rất phổ biến ở người nhiễm HIV đang điều trị Methadone và có tác động tiêu cực đến sức khỏe, sự tuân thủ điều trị HIV cũng như hành vi nguy cơ. Nhận thấy sự thiếu hụt các chương trình tư vấn SKTT hiệu quả cho nhóm đối tượng này tại Việt Nam, nghiên cứu đã chọn chương trình “Băng ghế tình bạn” (BGTB) – một liệu pháp giải quyết vấn đề đã được chứng minh hiệu quả tại Zimbabwe – để hiệu chỉnh và đánh giá.

Mục tiêu chính của luận án là hiệu chỉnh chương trình tư vấn SKTT “Băng ghế tình bạn” cho người điều trị Methadone nhiễm HIV có vấn đề SKTT tại Hà Nội trong giai đoạn 2021-2022, và sau đó đánh giá sự thay đổi về SKTT của những người tham gia chương trình đã hiệu chỉnh này trong giai đoạn 2022-2023. Đây là một trong những nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam áp dụng mô hình ADAPT-ITT một cách bài bản để hiệu chỉnh một can thiệp SKTT, tạo tiền đề quan trọng cho các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn hơn.

Quá trình hiệu chỉnh chương trình BGTB được thực hiện một cách khoa học, bao gồm việc điều chỉnh tài liệu tập huấn (tên, số lượng chương, nội dung, công cụ sàng lọc từ SSQ-14 sang DASS-21, hình ảnh minh họa, ví dụ và thời gian tập huấn) và quy trình thực hiện tư vấn. Chương trình sau hiệu chỉnh gồm 6 buổi tư vấn cá nhân, được thực hiện bởi nhân viên y tế (NVYT) và tư vấn viên (TVV) cộng đồng tại các cơ sở điều trị Methadone, với thời gian linh hoạt.

Kết quả nghiên cứu cho thấy tình trạng SKTT của đối tượng tham gia chương trình BGTB đã hiệu chỉnh được cải thiện rõ rệt, với tổng điểm trầm cảm, lo âu, căng thẳng giảm và số vấn đề SKTT giảm dần qua các lần đánh giá sau can thiệp. Tuy nhiên, hiệu quả can thiệp không kéo dài bền vững. Đồng thời, không có sự khác biệt đáng kể về kết quả thay đổi SKTT giữa hai nhóm can thiệp BGTB (NVYT tư vấn và TVV cộng đồng tư vấn) so với nhóm tư vấn thường quy.

Luận án khuyến nghị các cơ sở Methadone tiếp tục duy trì và tăng cường tư vấn SKTT thường quy, đặc biệt là các nội dung tâm lý xã hội và kỹ năng giải quyết vấn đề. Đối với các nhà nghiên cứu, cần tiến hành các thử nghiệm lâm sàng có đối chứng với cỡ mẫu lớn hơn, kiểm định thang đo DASS-21 cho đối tượng này và mở rộng nghiên cứu sang các nhóm đối tượng khác.

Mục lục chi tiết:

• ĐẶT VẤN ĐỀ

• MỤC TIÊU

• NHỮNG ĐIỂM MỚI/ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN ÁN

• KẾT CẤU CỦA LUẬN ÁN

• Chương 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU

  • 1.1. Một số khái niệm và thang đo
  • 1.2. Tổng quan các liệu pháp can thiệp sức khỏe tâm thần và ứng dụng cho người nhiễm HIV, người tiêm chích ma tuý, người điều trị Methadone
  • 1.3. Giới thiệu chương trình can thiệp băng ghế tình bạn
    • 1.3.1 Nguồn gốc xuất xứ
    • 1.3.2 Các nghiên cứu áp dụng chương trình can thiệp Băng ghế tình bạn
  • 1.4. Tổng quan các mô hình hiệu chỉnh chương trình can thiệp sức khỏe và cơ sở lựa chọn mô hình ADAPT-ITT
    • 1.4.1 Các mô hình hiệu chỉnh can thiệp sức khỏe cho người tiêm chích ma túy nhiễm HIV có vấn đề sức khoẻ tâm thần
    • 1.4.2 Mô hình ADAPT-ITT và ứng dụng trong hiệu chỉnh các chương trình can thiệp
  • 1.5. Giới thiệu về đề tài gốc và vai trò của nghiên cứu sinh
    • 1.5.1 Giới thiệu về đề tài gốc
    • 1.5.2 Vai trò của nghiên cứu sinh
  • 1.6. Khung logic của nghiên cứu

• Chương 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu mục tiêu 1
    • 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu:
    • 2.1.2. Thời gian, địa điểm nghiên cứu
    • 2.1.3. Thiết kế nghiên cứu
    • 2.1.4. Cỡ mẫu, chọn mẫu:
    • 2.1.5 Biến số và chủ đề của nghiên cứu
      • 2.1.5.1. Biến số nghiên cứu định lượng
      • 2.5.1.2. Chủ đề nghiên cứu định tính
    • 2.1.6 Phương pháp thu thập số liệu
      • 2.1.6.1. Công cụ thu thập số liệu
      • 2.1.6.2. Phương pháp thu thập số liệu
      • 2.1.6.3 Qui trình thu thập số liệu
    • 2.1.7 Phương pháp phân tích số liệu
  • 2.2 Đối tượng và phương pháp nghiên cứu mục tiêu 2
    • 2.2.1 Đối tượng nghiên cứu
      • 2.2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn
      • 2.2.1.2 Tiêu chuẩn loại trừ
    • 2.2.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu
    • 2.2.3 Thiết kế nghiên cứu
    • 2.2.4 Cỡ mẫu và chọn mẫu
    • 2.2.5. Phương pháp chọn mẫu
    • 2.2.6. Qui trình triển khai nghiên cứu
    • 2.2.7 Cán bộ tham gia nghiên cứu
    • 2.2.8 Phương pháp thu thập số liệu
    • 2.2.9 Các biến số nghiên cứu
    • 2.2.10 Các khái niệm, thước đo, tiêu chuẩn đánh giá
      • 2.2.10.1.Trầm cảm, lo âu, căng thẳng theo thang đo DASS-21
      • 2.2.10.2. Tình trạng sức khoẻ tâm thần
      • 2.2.10.3. Tình trạng sử dụng đồ uống có cồn, chất dạng thuốc phiện
    • 2.2.11 Phương pháp phân tích số liệu
  • 2.3 Đạo đức nghiên cứu

• Chương 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

  • 3.1. Hiệu chỉnh chương trình tư vấn sức khỏe tâm thần “Băng ghế tình bạn” cho người điều trị Methadone nhiễm HIV có vấn đề sức khoẻ tâm thần
    • 3.1.1 Thông tin chung về đối tượng nghiên cứu
    • 3.1.2 Kết quả hiệu chỉnh
      • 3.1.2.1 Kết quả hiệu chỉnh gồm hiệu chỉnh triển khai chương trình và hiệu chỉnh tài liệu tập huấn được tóm tắt trong Bảng 3.4
      • 3.1.2.2 Tập huấn chương trình can thiệp BGTB và thực hành thử nghiệm chương trình can thiệp BGTB được tóm tắt trong Bảng 3.5
  • 3.2. Phân tích sự thay đổi về sức khoẻ tâm thần của người điều trị Methadone nhiễm HIV có vấn đề SKTT tham gia chương trình tư vấn “Băng ghế tình bạn” hiệu chỉnh
    • 3.2.1. Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu
    • 3.2.2. Tình trạng sức khoẻ tâm thần của đối tượng nghiên cứu trước và sau can thiệp
    • 3.2.3 So sánh sự thay đổi điểm DAS giữa các nhóm nghiên cứu
  • 3.2.4 So sánh sự thay đổi số vấn đề sức khoẻ tâm thần giữa 2 nhóm can thiệp và nhóm thường qui

• Chương 4. BÀN LUẬN

  • 4.1. Bàn luận về hiệu chỉnh chương trình Băng ghế tình bạn cho người điều trị Methadone nhiễm HIV có vấn đề sức khoẻ tâm thần tại Việt Nam
    • 4.1.1 Phương pháp hiệu chỉnh
    • 4.1.2 Đối tượng tham gia hiệu chỉnh
    • 4.1.3 Hiệu chỉnh qui trình thực hiện chương trình can thiệp
    • 4.1.4 Hiệu chỉnh tài liệu tập huấn
    • 4.1.5 Hiệu chỉnh liên quan đến tập huấn và thử nghiệm
  • 4.2. Bàn luận về sự thay đổi về sức khỏe tâm thần của người điều trị Methadone nhiễm HIV có vấn đề sức khoẻ tâm thần tham gia chương trình tư vấn “Băng ghế tình bạn” đã hiệu chỉnh
    • 4.2.1. Đặc điểm và hành vi nguy cơ ảnh hưởng đến tình trạng sức khoẻ tâm thần của đối tượng nghiên cứu
    • 4.2.2 Sự thay đổi sức khoẻ tâm thần của đối tượng nghiên cứu trước và sau khi tham gia chương trình can thiệp “Băng ghế tình bạn” được hiệu chỉnh
  • 4.3. Hạn chế của nghiên cứu

• KẾT LUẬN

• KHUYẾN NGHỊ

• DANH MỤC CÁC BÀI BÁO ĐÃ XUẤT BẢN LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN

• Tóm tắt nghiên cứu được trình bày tại hội thảo