TẬP LUYỆN KĨ NĂNG HOẠT ĐỘNG NHÓM CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON
Lý luận và lịch sử giáo dục
Luận án "Tập luyện kĩ năng hoạt động nhóm cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non" của Cao Thị Cúc, chuyên ngành Lý luận và lịch sử giáo dục, tập trung nghiên cứu tầm quan trọng và thực trạng phát triển kỹ năng hoạt động nhóm (KN HĐN) cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi. Trong bối cảnh xã hội hiện đại coi trọng làm việc nhóm và giáo dục nhấn mạnh "học để cùng chung sống", việc hình thành KN HĐN từ sớm là nền tảng cho năng lực hợp tác và sự thích ứng xã hội của trẻ. Giáo dục mầm non (GDMN) là cấp học đầu tiên, có vai trò cốt lõi trong việc chuẩn bị cho trẻ bước vào tiểu học. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc tập luyện KN HĐN cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non còn nhiều hạn chế, giáo viên mầm non (GVMN) chưa nhận thức đúng mức vai trò của HĐN và còn lúng túng trong phương pháp tổ chức.
Mục đích nghiên cứu của luận án là đề xuất các biện pháp tập luyện KN HĐN nhằm phát triển KN này ở trẻ, nâng cao chất lượng GD, và chuẩn bị cho trẻ tham gia các hoạt động đa dạng ở trường tiểu học. Phạm vi nghiên cứu bao gồm việc khảo sát nhận thức của GVMN và thực trạng KN HĐN của trẻ tại 51 trường mầm non ở các tỉnh/thành phố, cùng với thực nghiệm sư phạm trên trẻ 5-6 tuổi tại Thanh Hóa.
Luận án đã làm sáng tỏ khái niệm KN HĐN, cấu trúc của nó bao gồm các kỹ năng hình thành và duy trì nhóm, giao tiếp tương tác, thực hiện công việc nhóm và giải quyết xung đột. Đồng thời, nghiên cứu cũng chỉ ra những hạn chế trong thực tiễn tập luyện KN HĐN, như việc GVMN chưa chú trọng hướng dẫn trẻ theo nguyên tắc tương tác, phối hợp, chia sẻ, dẫn đến mức độ KN HĐN của trẻ còn ở mức trung bình, đặc biệt yếu ở kỹ năng giải quyết xung đột và hợp tác.
Từ đó, luận án đề xuất bốn biện pháp cốt lõi: 1) Thiết kế hoạt động tập luyện KN HĐN phù hợp; 2) Xây dựng môi trường tập luyện thuận lợi; 3) Hướng dẫn trẻ thực hiện HĐN theo nguyên tắc tương tác, phối hợp, tích cực tham gia, chia sẻ; 4) Khuyến khích và tạo cơ hội cho trẻ thực hành KN HĐN trong các hoạt động hằng ngày.
Kết quả thực nghiệm sư phạm qua hai vòng đã khẳng định tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp đề xuất. Trẻ trong nhóm thực nghiệm cho thấy sự tiến bộ rõ rệt về KN HĐN, thể hiện tính tự giác, tích cực, chủ động và tinh thần trách nhiệm cao hơn, đặc biệt trong các kỹ năng tương tác và giải quyết xung đột. Điều này chứng minh giả thuyết khoa học của đề tài là đúng đắn. Luận án cũng đưa ra các kiến nghị cụ thể cho GVMN, các trường mầm non và Bộ Giáo dục & Đào tạo nhằm nâng cao chất lượng tập luyện KN HĐN cho trẻ.