TÁC NHÂN VI SINH VÀ CƠ ĐỊA DỊ ỨNG TRÊN BỆNH NHI NHẬP VIỆN VÌ CƠN HEN TRUNG BÌNH – NẶNG
Nhi khoa
Luận án "Tác nhân vi sinh và cơ địa dị ứng trên bệnh nhi nhập viện vì cơn hen trung bình – nặng" của Nguyễn Thùy Vân Thảo, được thực hiện tại Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2024, thuộc ngành Nhi khoa. Nghiên cứu này tập trung vào gánh nặng bệnh tật toàn cầu của hen, đặc biệt là vai trò của nhiễm siêu vi hô hấp (NSVHH) và vi khuẩn không điển hình (VKKĐH) trong việc tăng nguy cơ cơn hen cấp nặng ở bệnh nhi hen dị ứng. Nghiên cứu được tiến hành tại miền Nam Việt Nam với đặc điểm khí hậu khác biệt so với miền Bắc.
Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định tỷ lệ nhiễm NSVHH, VKKĐH và yếu tố liên quan; xác định tỷ lệ hen dị ứng và yếu tố liên quan; đồng thời phân tích mối liên quan giữa nhiễm NSVHH và đặc điểm cơn hen cấp ở bệnh nhi hen dị ứng. Đây là nghiên cứu đầu tiên khảo sát toàn diện các tác nhân siêu vi hô hấp và VKKĐH thường gặp liên quan đến hen.
Kết quả cho thấy tỷ lệ NSVHH kèm trong cơn hen cấp trung bình-nặng là 47,3%, với Rhinovirus (RV) chiếm ưu thế nhất (29,5%), đặc biệt là RV-C (17,4%). Tỷ lệ nhiễm VKKĐH là 3,6%, chủ yếu là Mycoplasma pneumoniae (Mp). Tuổi càng cao có liên quan đến nguy cơ nhiễm RV tăng (OR=1,1; p=0,039), và bệnh nhi nhiễm RV có thời gian nằm viện ngắn hơn (3,2 ngày so với 3,9 ngày; p=0,008).
Nghiên cứu cũng chỉ ra tỷ lệ hen dị ứng rất cao (82,6%), với mạt nhà là dị nguyên không khí trong nhà (DNKK) phổ biến nhất (81,1%). Các yếu tố liên quan đến hen dị ứng bao gồm tuổi ≥6 tuổi (OR=6,9; p=0,002), cư ngụ tại TP. Hồ Chí Minh (OR=4,1; p=0,007), và phơi nhiễm khói thuốc lá thụ động (OR=2,9; p=0,047). Bệnh nhi hen dị ứng có thời gian cắt cơn hen dài hơn. Quan trọng hơn, NSVHH được xác định là yếu tố độc lập liên quan đến cơn hen cấp nặng ở bệnh nhi hen dị ứng (OR=2,9; p=0,041).
Từ những kết quả này, nghiên cứu kiến nghị tăng cường các biện pháp phòng ngừa NSVHH (chủng ngừa, vệ sinh tay, khẩu trang), tầm soát dị nguyên không khí trong nhà (đặc biệt là mạt nhà) cho bệnh nhi hen, và khuyến khích không hút thuốc lá thụ động để cải thiện quản lý và tiên lượng bệnh hen ở trẻ em. Cần cân nhắc làm lại thử nghiệm lẩy da (SPT) cho trẻ còn triệu chứng hen sau 6 tuổi nếu kết quả thực hiện trước 6 tuổi âm tính.