TÁC ĐỘNG CỦA VĂN HÓA TỔ CHỨC LÊN HỆ THỐNG THÙ LAO KHUYẾN KHÍCH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH
MÃ SỐ: 62.34.01.02
Luận án này nghiên cứu tác động của văn hóa tổ chức (VHTC) lên hệ thống thù lao khuyến khích (TLKK) tại các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt tập trung ở cấp phòng ban. Nghiên cứu nhằm lấp đầy khoảng trống trong các công trình trước vốn ít xem xét trực tiếp mối quan hệ này và chủ yếu tập trung vào văn hóa quốc gia hoặc góc độ giá trị. Mục đích tổng quát là trả lời câu hỏi liệu VHTC có thực sự ảnh hưởng đến mức độ sử dụng tiền thưởng, nguyên tắc phân bổ, căn cứ phân bổ và cách thức chi trả tiền thưởng trong doanh nghiệp.
Nghiên cứu được tiến hành tại các doanh nghiệp ở Hà Nội và các tỉnh lân cận từ tháng 11/2012 đến tháng 4/2013. Phương pháp nghiên cứu bao gồm khảo sát định tính (nghiên cứu tình huống hai doanh nghiệp sản xuất bao bì carton) và định lượng (khảo sát bảng hỏi 150 doanh nghiệp, với 216 phiếu hợp lệ được sử dụng để phân tích). Các thước đo VHTC của Hofstede và các cộng sự (1990) được sử dụng để xây dựng mô hình nghiên cứu.
Kết quả nghiên cứu cho thấy VHTC có ảnh hưởng đáng kể lên hệ thống thưởng. Cụ thể, các tổ chức có văn hóa hướng con người mạnh hơn thường có tần suất thưởng lớn hơn, sử dụng nguyên tắc cào bằng và tiền thưởng dựa trên kết quả nhóm. Ngược lại, văn hóa hướng con người ít hơn thường áp dụng tiền thưởng dựa trên kết quả cá nhân và nguyên tắc bí mật. Văn hóa hướng kiểm soát chặt có mối quan hệ thuận chiều với nguyên tắc công bằng và tiền thưởng dựa trên kết quả cá nhân. Luận án đã ủng hộ hầu hết các giả thuyết đề xuất, ngoại trừ giả thuyết H1 (do thước đo không đủ tin cậy) và H2e (kết quả trái ngược).
Về mặt lý thuyết, luận án đóng góp bằng cách nghiên cứu VHTC ở cấp phòng ban trong bối cảnh nền kinh tế chuyển đổi của Việt Nam, đồng thời kiểm định các thước đo VHTC. Về mặt thực tiễn, các phát hiện giúp nhà quản trị dự đoán, thiết kế và điều chỉnh các kế hoạch thưởng hiệu quả, cũng như gợi ý các điều chỉnh VHTC để đạt được kết quả tốt hơn. Luận án cũng đưa ra các kiến nghị cho nhà quản trị và chính sách vĩ mô, đồng thời chỉ ra các hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo.
1.1.1.1. Văn hóa
1.1.1.2 Văn hóa tổ chức
1.1.1.3. Văn hóa phòng ban
1.1.2.1 Hệ thống thù lao
1.1.2.2 Thù lao khuyến khích
1.2.2.1 Tổng quan các nghiên cứu ở trong nước
1.2.2.2. Tổng quan các nghiên cứu ở nước ngoài
Hình 1.5: Mô hình lý thuyết