Tên luận án:
TÁC ĐỘNG CỦA HIỂU BIẾT TÀI CHÍNH CÁ NHÂN TỚI NHU CẦU ĐẦU TƯ QUA QUỸ ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN TẠI VIỆT NAM
Ngành:
Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
Mã số: 9.34.02.01
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Tác động của Hiểu biết Tài chính Cá nhân tới Nhu cầu Đầu tư qua Quỹ Đầu tư Chứng khoán tại Việt Nam" giải quyết tính cấp thiết của việc nâng cao hiểu biết tài chính (HBTC) trong bối cảnh thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam phát triển nhanh nhưng tiềm ẩn rủi ro do phần lớn nhà đầu tư (NĐT) cá nhân có hiểu biết hạn chế và thiên hướng đầu cơ. HBTC cá nhân được nhận định là yếu tố quan trọng giúp NĐT đưa ra quyết định thông minh, giảm thiểu rủi ro và góp phần ổn định thị trường. Tuy nhiên, các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam về tác động của HBTC tới nhu cầu đầu tư qua quỹ đầu tư (QĐT) còn hạn chế và thiếu minh bạch trong phương pháp đo lường.
Mục tiêu tổng quát của luận án là nghiên cứu và lượng hóa tác động của HBTC cá nhân tới nhu cầu đầu tư qua QĐT tại Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao HBTC cá nhân và thúc đẩy sự phát triển của các loại hình QĐT. Luận án đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về HBTC cá nhân và QĐT, tổng hợp kinh nghiệm quốc tế, xây dựng thước đo và đánh giá thực trạng HBTC của người trưởng thành và NĐT Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu sơ cấp từ khảo sát 757 phiếu (661 hợp lệ) và dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2011-2023, áp dụng mô hình hồi quy nhị phân Probit và kỹ thuật khớp điểm xu hướng (PSM).
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, nhìn chung, mức độ HBTC tổng thể của người trưởng thành tại Việt Nam ở ngưỡng trung bình-thấp (điểm bình quân 62%), với kiến thức tài chính tương đối đồng đều nhưng thái độ và hành vi tài chính còn rất hạn chế. Quy mô đầu tư qua QĐT tại Việt Nam còn khiêm tốn (0,7-0,8% GDP) và tỷ lệ NĐT qua QĐT thấp (1% tổng tài khoản chứng khoán). Đặc biệt, luận án phát hiện mối quan hệ ngược chiều có ý nghĩa thống kê giữa HBTC cá nhân và xác suất NĐT quyết định đầu tư vào QĐT: NĐT có HBTC càng cao thì càng ít có nhu cầu đầu tư qua QĐT. Điều này được lý giải bởi NĐT có HBTC tốt có xu hướng tự đầu tư để tận dụng thị trường tích cực, và việc thiếu hiểu biết về sản phẩm QĐT cùng hiệu quả đầu tư chưa hấp dẫn của QĐT là những rào cản chính. Vai trò của giáo dục tài chính được khẳng định là tích cực, với 79,7% NĐT sẵn sàng đầu tư CCQ nếu được hiểu rõ hơn.
Trên cơ sở đó, luận án đề xuất các giải pháp và khuyến nghị chi tiết cho cơ quan quản lý TTCK, công ty quản lý quỹ và các quỹ đầu tư, cũng như chiến lược tăng cường HBTC cá nhân ở cấp quốc gia, bao gồm việc xây dựng chiến lược quốc gia về HBTC, xác định rõ đối tượng mục tiêu, cơ chế hợp tác đa bên, và phát triển hệ thống khảo sát, giáo dục tài chính có hệ thống và linh hoạt.
Mục lục chi tiết:
MỞ ĐẦU
- 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
2. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
- 2.1. TÁC ĐỘNG CỦA HIỂU BIẾT TÀI CHÍNH CÁ NHÂN TỚI QUYẾT ĐỊNH ĐẦU TƯ
- 2.2. TÁC ĐỘNG CỦA HIỂU BIẾT TÀI CHÍNH CÁ NHÂN TỚI NHU CẦU ĐẦU TƯ QUA QUỸ ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN
- 2.2.1. Các nhân tố tác động tới nhu cầu đầu tư qua quỹ đầu tư chứng khoán
- 2.2.2. Tác động của hiểu biết tài chính cá nhân tới nhu cầu đầu tư qua quỹ đầu tư chứng khoán
3. KHOẢNG TRỐNG NGHIÊN CỨU
- Về cơ sở lý luận
- Về nghiên cứu thực nghiệm
4. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
- 4.1. Mục tiêu nghiên cứu
- 4.1.1. Mục tiêu tổng quát
- 4.1.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 4.2. Câu hỏi nghiên cứu
5. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
6. DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 6.1. Về phương pháp tiếp cận
- 6.2. Về dữ liệu nghiên cứu
- Dữ liệu thứ cấp
- Dữ liệu sơ cấp
- 6.3. Về phương pháp xử lý dữ liệu
7. ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN
8. KẾT CẤU CỦA LUẬN ÁN
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÁC ĐỘNG CỦA HIỂU BIẾT TÀI CHÍNH CÁ NHÂN TỚI NHU CẦU ĐẦU TƯ QUA QUỸ ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN
- 1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỂU BIẾT TÀI CHÍNH CÁ NHÂN
- 1.1.1. Khái niệm hiểu biết tài chính cá nhân
- 1.1.2. Nội dung của hiểu biết tài chính cá nhân
- 1.1.3. Đo lường hiểu biết tài chính cá nhân
- 1.1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiểu biết tài chính cá nhân
- 1.1.5. Vai trò của hiểu biết tài chính cá nhân
- 1.2. TỔNG QUAN VỀ ĐẦU TƯ QUA QUỸ ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN
- 1.2.1. Khái niệm, phân loại quỹ đầu tư chứng khoán
- 1.2.2. Khái niệm, hình thức, quy trình đầu tư qua quỹ đầu tư chứng khoán, và chính sách đầu tư
- 1.3. TÁC ĐỘNG CỦA HIỂU BIẾT TÀI CHÍNH CÁ NHÂN TỚI NHU CẦU ĐẦU TƯ QUA QUỸ ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN
- 1.3.1. Cơ sở lý thuyết
- 1.3.2. Các kênh tác động của hiểu biết tài chính cá nhân tới nhu cầu đầu tư qua quỹ đầu tư
- 1.4. KINH NGHIỆM NÂNG CAO HIỂU BIẾT TÀI CHÍNH CÁ NHÂN TẠI MỘT SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI
- 1.4.1. Châu Âu
- 1.4.2. Trung Quốc
- 1.4.3. Indonesia
- 1.4.4. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam về nâng cao hiểu biết tài chính cá nhân
CHƯƠNG 2. DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.1. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.1.1. Quy trình nghiên cứu
- 2.1.2. Phương pháp định tính
- 2.1.3. Phương pháp khảo sát
- 2.1.4. Phương pháp định lượng
- 2.2. DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU
- 2.3. DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ DỮ LIỆU
CHƯƠNG 3: TÁC ĐỘNG CỦA HIỂU BIẾT TÀI CHÍNH CÁ NHÂN TỚI NHU CẦU ĐẦU TƯ QUA QUỸ ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN TẠI VIỆT NAM
- 3.1. THỰC TRẠNG HIỂU BIẾT TÀI CHÍNH CÁ NHÂN VÀ HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ QUA QUỸ ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN TẠI VIỆT NAM
- 3.1.1. Thực trạng hiểu biết tài chính cá nhân
- 3.1.2. Đầu tư qua Quỹ đầu tư chứng khoán tại Việt Nam
- 3.2. TÁC ĐỘNG CỦA HIỂU BIẾT TÀI CHÍNH CÁ NHÂN TỚI NHU CẦU ĐẦU TƯ QUA QUỸ ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN TẠI VIỆT NAM
- 3.2.1. Kết quả mô hình hồi quy nhị phân – Probit
- 3.2.2. Kết quả mô hình sau khi khớp điểm xu hướng (PSM)
- 3.3. KẾT LUẬN VỀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
CHƯƠNG 4: KHUYẾN NGHỊ NÂNG CAO HIỂU BIẾT TÀI CHÍNH CÁ NHÂN VÀ NHU CẦU ĐẦU TƯ QUA QUỸ ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN TẠI VIỆT NAM
- 4.1. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CÁC QUỸ ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN VÀ CHIẾN LƯỢC NÂNG CAO HIỂU BIẾT TÀI CHÍNH CÁ NHÂN TẠI VIỆT NAM
- 4.1.1. Định hướng phát triển hệ thống quỹ đầu tư chứng khoán tại Việt Nam
- 4.1.2. Định hướng, chiến lược nâng cao hiểu biết tài chính cá nhân
- 4.2. KHUYẾN NGHỊ
- 4.2.1. Đối với cơ quan quản lý thị trường chứng khoán
- 4.2.2. Đối với công ty quản lý quỹ và quỹ đầu tư chứng khoán
- 4.2.3. Tăng cường hiểu biết tài chính cá nhân
- 4.3. HẠN CHẾ NGHIÊN CỨU
KẾT LUẬN
DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ